ΝΕΟΣ ΝΟΜΟΣ 5275/2026 – Ενιαία Άδεια Διαμονής και Εργασίας για Υπηκόους Τρίτων Χωρών
Δημοσιεύθηκε ο Νόμος 5275/2026 με θέμα: "Προώθηση πολιτικών νόμιμης μετανάστευσης, ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233 σχετικά με ενιαία διαδικασία υποβολής αίτησης για τη χορήγηση στους υπηκόους τρίτων χωρών, ενιαίας άδειας διαμονής και εργασίας στην επικράτεια κράτους μέλους και σχετικά με κοινό σύνολο δικαιωμάτων για τους εργαζομένους από τρίτες χώρες που διαμένουν νομίμως σε κράτος μέλος, τροποποιήσεις του Κώδικα Μετανάστευσης και άλλες διατάξεις.", σύμφωνα με τον οποίο:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α'
ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος είναι η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου μεταναστευτικής πολιτικής, το οποίο θα ρυθμίζει και θα εγγυάται την προσέλκυση πολιτών τρίτων χωρών αποκλειστικά μέσω νόμιμων διαδικασιών και θα συμβάλλει στην πρόληψη και αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.
Άρθρο 2
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος είναι:
α) η ενσωμάτωση στην ελληνική έννομη τάξη της Οδηγίας (EE) 2024/1233 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Απριλίου 2024 και η πρόβλεψη ενιαίας διαδικασίας υποβολής αίτησης για τη χορήγηση ενιαίας άδειας διαμονής και εργασίας σε πολίτες τρίτων χωρών και κοινών δικαιωμάτων για τους εργαζομένους από τρίτες χώρες που διαμένουν νόμιμα στην ελληνική επικράτεια, έτσι ώστε να διευκολυνθεί ο έλεγχος του καθεστώτος τους,
β) η αναμόρφωση της διαδικασίας μετάκλησης πολιτών τρίτων χωρών, μέσω ιδίως της προσθήκης των Εταιρειών Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) ως εργοδοτών, της εισαγωγής του ελάχιστου ηλικιακού ορίου των δεκαοκτώ ετών στη μετάκληση για εργασία προς αποφυγή καταχρήσεων του νομοθετικού πλαισίου και της εισαγωγής ειδικής ρύθμισης για μετάκληση εργαζομένων στο πλαίσιο υλοποίησης δημόσιου έργου ή επενδυτικού σχήματος για μεγάλα στρατηγικά έργα, που υπάγονται στις διατάξεις του ν. 4864/2021 (Α'237), ανεξαρτήτως του κύκλου εργασιών της εταιρείας,
γ) η εισαγωγή νέων κατηγοριών εθνικών θεωρήσεων (tech visa, talent visa, επισκέπτες καθηγητές) που απευθύνονται σε πολίτες τρίτων χωρών υψηλής ειδίκευσης ή προσόντων,
δ) η πρόβλεψη της άμεσης έκδοσης απόφασης επί εκκρεμών αιτήσεων αρχικής χορήγησης ή ανανέωσης ασφαλών κατηγοριών αδειών διαμονής, με μόνη επιφύλαξη των λόγων που άπτονται της δημόσιας τάξης και ασφάλειας και ελάχιστης ισχύος δύο (2) ετών κάθε εκδιδόμενης άδειας διαμονής, αρχικής χορήγησης ή ανανέωσης, για τη μείωση του διοικητικού φόρτου των υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων,
ε) η χορήγηση άδειας διαμονής στους σπουδαστές και φοιτητές από τρίτες χώρες για λόγους σπουδών ισόχρονης της ανώτατης διάρκειας των προγραμμάτων σπουδών, δικαιώματος διαμονής μετά τη λήξη των σπουδών για φοίτηση ανωτέρου επιπέδου, δικαιώματος μερικής απασχόλησης παράλληλα με την παρακολούθηση του προγράμματος σπουδών τους και δικαιώματος διαμονής ενός (1) έτους μετά το πέρας των σπουδών τους, για αναζήτηση εξαρτημένης εργασίας ή έναρξη δραστηριότητας,
στ) η αυστηροποίηση των ποινών και κυρώσεων για όσους διευκολύνουν την παράνομη είσοδο, παραμονή και έξοδο πολιτών τρίτων χωρών και η πρόβλεψη ως επιβαρυντικής περίστασης της συνδρομής στο πρόσωπό τους της ιδιότητας μέλους Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης και ως κύρωσης της άμεσης ανάκλησης άδειας διαμονής αν η ανωτέρω διευκόλυνση παρέχεται από πολίτη τρίτης χώρας που διαμένει νόμιμα στη χώρα,
ζ) η αναμόρφωση του πλαισίου υπογραφής προγραμματικών συμβάσεων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων του, και
η) η θέσπιση της δυνατότητας παροχής υπηρεσιών σε τοξικοεξαρτημένους πολίτες τρίτων χωρών από τους φορείς ψυχικής υγείας του Υπουργείου Υγείας εντός των δομών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'
ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ (ΕΕ) 2024/1233
Άρθρο 3
Σκοπός και αντικείμενο - Τροποποίηση άρθρου 80 Κώδικα Μετανάστευσης
[Άρθρο 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
Το άρθρο 80 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί σκοπού, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 80
Σκοπός και αντικείμενο
[Άρθρο 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
1. Σκοπός του παρόντος Κεφαλαίου είναι η ενσωμάτωση στην ελληνική έννομη τάξη της Οδηγίας (EE) 2024/1233 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Απριλίου 2024 σχετικά με την ενιαία διαδικασία υποβολής αίτησης για τη χορήγηση στους υπηκόους τρίτων χωρών ενιαίας άδειας διαμονής και εργασίας στην επικράτεια κράτους μέλους και σχετικά με το κοινό σύνολο δικαιωμάτων για τους εργαζομένους από τρίτες χώρες που διαμένουν νομίμως σε κράτος μέλος (L της 30.4.2024).
2. Αντικείμενο του παρόντος Κεφαλαίου είναι ο καθορισμός: α) ενιαίας διαδικασίας υποβολής αίτησης για τη χορήγηση ενιαίας άδειας, η οποία επιτρέπει στους πολίτες τρίτων χωρών να διαμένουν στην ελληνική επικράτεια για εργασία, με στόχο να απλουστευθούν οι διαδικασίες εισδοχής των συγκεκριμένων προσώπων και να διευκολυνθεί ο έλεγχος του καθεστώτος τους και β) κοινού συνόλου δικαιωμάτων για τους εργαζομένους από τρίτες χώρες που διαμένουν νόμιμα στην ελληνική επικράτεια, ανεξαρτήτως του σκοπού της αρχικής εισδοχής τους, τα οποία βασίζονται σε ίση μεταχείριση με εκείνη που επιφυλάσσεται στους Έλληνες πολίτες.
3. Από την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233 δεν επηρεάζεται το δικαίωμα των ελληνικών αρχών να καθορίζουν τον όγκο εισδοχής των πολιτών τρίτων χωρών, σύμφωνα με το άρθρο 26 του παρόντος.»
Άρθρο 4
Πεδίο εφαρμογής - Αντικατάσταση άρθρου 81 Κώδικα Μετανάστευσης
[Άρθρο 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
Το άρθρο 81 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί πεδίου εφαρμογής, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 81
Πεδίο εφαρμογής
[Άρθρο 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
1. Το παρόν κεφάλαιο εφαρμόζεται σε πολίτες τρίτων χωρών που αιτούνται την αρχική χορήγηση ή την ανανέωση άδειας διαμονής με σκοπό την εργασία στην ελληνική επικράτεια ή που έχουν γίνει δεκτοί στην ελληνική επικράτεια για σκοπούς άλλους πλην της εργασίας και προβλέπεται η έκδοση άδειας διαμονής με δικαίωμα πρόσβασης στην ελληνική αγορά εργασίας.
Οι κατηγορίες αδειών διαμονής, οι οποίες νοούνται ως ενιαίες άδειες διαμονής σύμφωνα με την περ. ιζ) του άρθρου 4, είναι οι εξής:
α) η άδεια διαμονής με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης («Ε.1»), β) η άδεια διαμονής για απασχόληση ειδικού σκοπού («Ε.3»), γ) η άδεια διαμονής για απασχόληση κατόπιν μετάκλησης («Ε.4»),
δ) οι άδειες διαμονής για οικογενειακούς λόγους («Ο.1», «Ο.2» και «Ο.3»), εφόσον παρέχουν δικαίωμα εργασίας,
ε) η άδεια διαμονής με σκοπό την εθελοντική υπηρεσία, κατά την παροχή εργασίας («Η.2»), στ) η άδεια διαμονής για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας («Η.10»), ζ) η άδεια διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους («Α.1»), η) η άδεια διαμονής θυμάτων εμπορίας ανθρώπων («Α.2»),
θ) η άδεια διαμονής πολιτών τρίτων χωρών που απασχολήθηκαν, είτε με ιδιαίτερα καταχρηστικούς όρους εργασίας, είτε ως ανήλικοι («Α.3»),
ι) η άδεια διαμονής για εξαιρετικούς λόγους («Α.6»),
ια) η άδεια διαμονής θυμάτων εμπορίας ανθρώπων ή παράνομης διακίνησης μεταναστών («Α.7»), ιβ) η άδεια διαμονής δεκαετούς διάρκειας («Μ.2»),
ιγ) η άδεια διαμονής προς εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος («Ι.1»),
ιδ) η άδεια διαμονής μελών οικογένειας διπλωματικής αποστολής, εφόσον παρέχεται δικαίωμα εργασίας σε εφαρμογή διμερών συμφωνιών της Ελλάδας με τρίτη χώρα («Ι.2»),
ιε) η άδεια διαμονής εργαζόμενων ως ιδιωτικών υπηρετών μελών διπλωματικών αποστολών («Ι.3»), ιστ) η άδεια διαμονής Συμφωνίας Ελλάδας και Καναδά («Ι.5»), ιζ) οι άδειες διαμονής ανταποκριτών ξένου τύπου (άδεια διαμονής τύπου «Ι.6»), ιη) η άδεια διαμονής ομογενούς, η οποία χορηγείται σύμφωνα με το άρθρο 167 («Υ.1») και ιθ) η άδεια διαμονής μελών οικογένειας υπό τοποθέτηση υπαλλήλων, μελών διπλωματικών αποστολών και προξενικών αρχών, ανακοινωθέντων στις αρμόδιες ελληνικές αρχές υπαλλήλων διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών, στο μέτρο που το νομικό τους καθεστώς διέπεται από διεθνείς συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης και τυχόν συμφωνίας έδρας («Δ.2»).
2. Το παρόν κεφάλαιο δεν εφαρμόζεται:
α) στα μέλη οικογένειας πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που άσκησαν ή ασκούν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας εντός αυτής, σύμφωνα με το π.δ. 106/2007 (Α' 135), περί της ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής στην ελληνική επικράτεια των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους, και το άρθρο 162 του παρόντος,
β) στους πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι μαζί με τα μέλη της οικογένειάς τους, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, απολαμβάνουν δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας ισοδύναμα με εκείνα των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δυνάμει συμφωνιών, είτε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών, είτε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τρίτων χωρών,
γ) στους πολίτες τρίτων χωρών που εμπίπτουν στο π.δ. 30/2021 (Α' 75), περί προσαρμογής της ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 96/71/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών και της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/957 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 2018 για την τροποποίηση της Οδηγίας 96/71/ΕΚ σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών, για όσο χρόνο διαρκεί η απόσπασή τους,
δ) στους πολίτες τρίτων χωρών που έχουν υποβάλει αίτηση για εισδοχή ή έχουν γίνει δεκτοί στην ελληνική επικράτεια με σκοπό την ενδοεταιρική μετάθεση, σύμφωνα με τα άρθρα 53 έως 55,
ε) στους πολίτες τρίτων χωρών που έχουν υποβάλει αίτηση για εισδοχή ή έχουν γίνει δεκτοί στην ελληνική επικράτεια ως εποχιακοί εργαζόμενοι, σύμφωνα με τα άρθρα 63 έως 65,
στ) στους πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι επιτρέπεται να διαμένουν σε κράτος μέλος για λόγους προσωρινής προστασίας, σύμφωνα με το Κεφάλαιο ΣΤ' του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών (ν. 4939/2022, Α' 111) ή οι οποίοι ζήτησαν την άδεια να παραμείνουν σε αυτό για τον ίδιο λόγο και αναμένουν απόφαση σχετικά με το καθεστώς τους,
ζ) στους πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι απολαύουν διεθνούς προστασίας, σύμφωνα με το Μέρος Δεύτερο του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών ή έχουν υποβάλει αίτηση για διεθνή προστασία, χωρίς να έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση για την αίτησή τους,
η) στους πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι απολαύουν προστασίας σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, τις διεθνείς υποχρεώσεις ή την πρακτική της Ελληνικής Δημοκρατίας ή οι οποίοι έχουν υποβάλει αίτημα για προστασία σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, τις διεθνείς υποχρεώσεις ή την πρακτική της Ελληνικής Δημοκρατίας, χωρίς να έχει ληφθεί οριστική απόφαση για την αίτησή τους,
θ) στους πολίτες τρίτων χωρών που είναι επί μακρόν διαμένοντες σύμφωνα με τα άρθρα 143 έως 160, ι) σε πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι υπόκεινται σε διαδικασία επιστροφής ή απέλασης, σύμφωνα με το Μέρος Β' του ν. 5226/2025 (Α' 154) ή το άρθρο 76 του ν. 3386/2005 (Α' 212), αντίστοιχα, η οποία έχει ανασταλεί για πραγματικούς ή νομικούς λόγους,
ια) σε πολίτες τρίτων χωρών που έχουν υποβάλει αίτηση για εισδοχή ή έχουν γίνει δεκτοί στην ελληνική επικράτεια ως αυτοαπασχολούμενοι εργαζόμενοι,
ιβ) σε πολίτες τρίτων χωρών που έχουν υποβάλει αίτηση για εισδοχή ή έχουν γίνει δεκτοί ως ναυτικοί προς απασχόληση ή εργασία υπό οποιαδήποτε ιδιότητα σε πλοίο νηολογημένο σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή που φέρει τη σημαία κράτους μέλους,
ιγ) σε πολίτες τρίτων χωρών που είναι κάτοχοι αδειών διαμονής για επενδυτικούς σκοπούς, σύμφωνα με τα άρθρα 96 έως 100,
ιδ) σε πρόσωπα που έχουν περισσότερες ιθαγένειες, από τις οποίες η μία είναι η ελληνική, σύμφωνα με την περ. δ' της παρ. 3 του άρθρου 3,
ιε) στα πρόσωπα στα οποία έχει χορηγηθεί καθεστώς επικουρικής προστασίας, σύμφωνα με τον Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών,
ιστ) σε υπό τοποθέτηση υπαλλήλους, μέλη διπλωματικών και προξενικών αρχών που απολαύουν νομικού καθεστώτος υποκειμένου στη σύμβαση της Βιέννης του 1961 περί των διπλωματικών σχέσεων, η οποία κυρώθηκε με το ν.δ. 503/1970 (Α' 108), ή στη σύμβαση της Βιέννης του 1963 περί των προξενικών σχέσεων, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 90/1975 (Α' 150), καθώς και σε ανακοινωθέντες στις αρμόδιες ελληνικές αρχές υπαλλήλους διεθνών οργανισμών, στο μέτρο που το νομικό τους καθεστώς διέπεται από τις οικείες διεθνείς συμβάσεις σύμφωνα με το άρθρο 169Α του παρόντος Κώδικα (τίτλος διαμονής Δ1),
ιζ) στους ομογενείς, οι οποίοι λαμβάνουν άδεια διαμονής σύμφωνα με τα άρθρα 168 (τίτλος διαμονής «Υ.2») και 169 (τίτλος διαμονής «Υ.3») του παρόντος και
ιη) στους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου και στα μέλη των οικογενειών τους, οι οποίοι υπάγονται στις διατάξεις της Συμφωνίας Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωσης σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του ν. 4652/2020 (Α' 9).
3. Η ενιαία διαδικασία υποβολής αίτησης, όπως αυτή καθορίζεται στο παρόν, καθώς και στα άρθρα 10 και 11, δεν εφαρμόζεται στις ακόλουθες κατηγορίες πολιτών τρίτων χωρών:
α) σε πολίτες τρίτων χωρών, στους οποίους έχει χορηγηθεί άδεια διαμονής με δικαίωμα εργασίας στην ελληνική επικράτεια για χρονικό διάστημα όχι ανώτερο των έξι (6) μηνών, σύμφωνα με τον παρόντα Κώδικα ή οι οποίοι έχουν γίνει δεκτοί στην ελληνική επικράτεια για λόγους σπουδών, σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α' του Μέρους ΣΤ' και
β) σε πολίτες τρίτων χωρών, στους οποίους επιτρέπεται να διαμένουν και να εργάζονται βάσει εθνικών θεωρήσεων εισόδου, που περιλαμβάνονται στην κατηγορία τίτλων διαμονής κατηγορίας «Ζ».
Για τις περ. α) και β) εφαρμόζεται το άρθρο 82Α.
Κατά παρέκκλιση της περ. η) της παρ. 2 του παρόντος, το άρθρο 82Α, περί ίσης μεταχείρισης εργαζομένων, εφαρμόζεται και στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας, εφόσον στα πρόσωπα αυτά επιτρέπεται η πρόσβαση στην αγορά εργασίας.»
Άρθρο 5
Ενιαία διαδικασία υποβολής αίτησης για χορήγηση ενιαίας άδειας διαμονής - Προσθήκη άρθρου 81Α στον Κώδικα Μετανάστευσης [Άρθρα 4, 5, 6, 7, 8, 9 και 10 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
Στον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), προστίθεται άρθρο 81Α ως εξής:
«Άρθρο 81Α
Ενιαία διαδικασία υποβολής αίτησης, αρμόδιες αρχές και ενιαία άδεια [Άρθρα 4, 5, 6, 7, 8, 9 και 10 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
1. Η αίτηση για τη χορήγηση, την τροποποίηση ή την ανανέωση της ενιαίας άδειας διαμονής υποβάλλεται από τον πολίτη τρίτης χώρας σύμφωνα με ενιαία διαδικασία αίτησης, όπως αυτή καθορίζεται στα άρθρα 10 και 11.
2. Η αίτηση για τη χορήγηση της ενιαίας άδειας διαμονής λαμβάνεται υπόψη και εξετάζεται, είτε όταν ο πολίτης τρίτης χώρας διαμένει εκτός της ελληνικής επικράτειας, στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 26, όπου αυτή εφαρμόζεται, είτε όταν διαμένει ήδη στην Ελλάδα, ως κάτοχος έγκυρης άδειας διαμονής.
3. Η αίτηση του παρόντος εξετάζεται από την, κατά περίπτωση, αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης του άρθρου 170, εντός ενενήντα (90) ημερών από την ημερομηνία υποβολής πλήρους αίτησης, προκειμένου αυτή να αποφασίσει για τη χορήγηση, την τροποποίηση ή την ανανέωση της ενιαίας άδειας διαμονής, εφόσον ο αιτών πληροί τις αντίστοιχες προϋποθέσεις του παρόντος Κώδικα, ανά τύπο άδειας διαμονής, εφαρμοζομένων κατά τα λοιπά των άρθρων 10 και 11. Η προθεσμία των ενενήντα (90) ημερών μπορεί να παραταθεί για πρόσθετο χρονικό διάστημα τριάντα (30) ημερών, σε εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιστάσεις, οι οποίες συνδέονται με την πολυπλοκότητα της αίτησης. Στην περίπτωση αυτή, η αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης ενημερώνει τον αιτούντα, μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση».
4. Η απόφαση που αφορά στη χορήγηση, στην τροποποίηση ή στην ανανέωση της ενιαίας άδειας διαμονής λαμβάνει τη μορφή της ενιαίας διοικητικής πράξης, η οποία συνδυάζει το δικαίωμα διαμονής και την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, χωρίς να απαιτείται η έκδοση αντίστοιχης διαπιστωτικής πράξης ή άλλης άδειας, η οποία να ρυθμίζει το δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας. Στον πολίτη τρίτης χώρας που εισέρχεται στην ελληνική επικράτεια για τη χορήγηση ενιαίας άδειας διαμονής χορηγείται, εφόσον αυτό απαιτείται από τις διατάξεις του παρόντος, εθνική θεώρηση εισόδου από την αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 27 και στη συνέχεια, υπό τον όρο συνδρομής των κατά περίπτωση προβλεπόμενων προϋποθέσεων του παρόντος, εκδίδεται ενιαία άδεια διαμονής του.
5. Η αρμόδια αρχή κοινοποιεί εγγράφως, μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση», την απόφαση της παρ. 4 στον αιτούντα. Όταν είναι απαραίτητη η προσκόμιση συμπληρωματικών δικαιολογητικών για την έκδοση της ενιαίας άδειας διαμονής, η αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης ειδοποιεί με έγγραφη κλήση τον αιτούντα για την προσκόμισή τους, εντός εύλογης προθεσμίας που δεν μπορεί να υπερβαίνει τους δύο (2) μήνες. Μέχρι την προσκόμιση των συμπληρωματικών δικαιολογητικών, η προθεσμία της παρ. 3 αναστέλλεται. Η προθεσμία των δύο (2) μηνών μπορεί να παραταθεί μέχρι τριάντα (30) ημέρες, σε εξαιρετικές περιπτώσεις που έχουν σχέση με την πολυπλοκότητα της εξέτασης της αίτησης. Αν δεν ληφθεί απόφαση εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στην παρούσα, εφαρμόζονται το άρθρο 4, περί της διεκπεραίωσης υποθέσεων από τη διοίκηση και το άρθρο 10, περί των προθεσμιών προς ενέργεια, του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας [ν. 2690/1999 (Α'45)]. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζεται το άρθρο 45 του π.δ. 18/1989 (Α' 8), περί των προσβαλλόμενων πράξεων.
6. Η αίτηση για τη χορήγηση της ενιαίας άδειας διαμονής θεωρείται ως μη παραδεκτή, αν έχει συμπληρωθεί ο ανώτατος προβλεπόμενος αριθμός θέσεων εργασίας σύμφωνα με το άρθρο 26 για τις περιπτώσεις κατηγοριών αδειών διαμονής που εφαρμόζονται οι διατάξεις περί όγκου εισδοχής.
7. H ενιαία άδεια εκδίδεται σύμφωνα με τον ενιαίο τύπο που προβλέπεται από τον Κανονισμό (ΕΚ) 1030/2002 (L 157 της 15.6.2002) και αναγράφει στοιχεία σχετικά με την άδεια εργασίας σύμφωνα με τις υποπερ. 12 και 15 της περ. α), του παραρτήματος του ανωτέρω Κανονισμού. Ομοίως, όταν εκδίδονται άδειες διαμονής, σύμφωνα με τον παρόντα Κώδικα, για άλλους σκοπούς πλην της εργασίας και ο κάτοχος έχει δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας, η άδεια διαμονής εκδίδεται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1030/2002 και αναγράφει στοιχεία σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά εργασίας κατά τα ανωτέρω. Σε εφαρμογή της παρ. 4, η αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης κατά την έκδοση της άδειας διαμονής, περιλαμβάνει στην άδεια διαμονής και στην απόφαση χορήγησης της άδειας διαμονής, πληροφορίες σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης του πολίτη τρίτης χώρας στην αγορά εργασίας.
8. Ο πολίτης τρίτης χώρας στον οποίο χορηγείται η ενιαία άδεια έχει το δικαίωμα να επαληθεύει τα προσωπικά στοιχεία που περιέχονται στην άδεια διαμονής και, κατά περίπτωση, να αιτείται αιτιολογημένα, τη διόρθωση ή τη διαγραφή τους, εφαρμοζόμενου, κατά τα λοιπά, του άρθρου 19, περί μεταβολής στοιχείων.
9. Κάθε απόφαση περί απόρριψης της αίτησης για τη χορήγηση, την τροποποίηση ή την ανανέωση της ενιαίας άδειας διαμονής ή κάθε απόφαση ανάκλησης της ενιαίας άδειας διαμονής, όπως αυτές καθορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 81, λαμβάνει υπόψη τις ειδικές περιστάσεις κάθε υπόθεσης και τηρεί την αρχή της αναλογικότητας, είναι δεόντως αιτιολογημένη και κοινοποιείται, γραπτώς, στον αιτούντα, εφαρμοζόμενων των προθεσμιών του παρόντος, των διαδικαστικών εγγυήσεων του άρθρου 16 και των προβλέψεων περί πληρεξουσιότητας των άρθρων 10 και 11.
10. Οι πολίτες τρίτων χωρών, που υποβάλλουν αίτηση για τη χορήγηση ή την ανανέωση της ενιαίας άδειας διαμονής της παρ. 1 του άρθρου 81, καταβάλλουν τα αντίστοιχα τέλη και παράβολα που προβλέπονται στο άρθρο 171, καθώς και στην κοινή απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 176.»
Άρθρο 6
Δικαιώματα των κατόχων ενιαίας άδειας διαμονής και πρόσβαση στη διοικητική πληροφορία - Αντικατάσταση άρθρου 82 Κώδικα Μετανάστευσης [Άρθρα 9, 11 και 16 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
Το άρθρο 82 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων κατόχων ενιαίας άδειας διαμονής για εργασία, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 82
Δικαιώματα των κατόχων ενιαίας άδειας διαμονής και πρόσβαση στη διοικητική πληροφορία [Άρθρα 9, 11 και 16 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
1. Ο κάτοχος ενιαίας άδειας διαμονής έχει τα ακόλουθα δικαιώματα: α) εισόδου και διαμονής στην ελληνική επικράτεια, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις εισδοχής, β) ελεύθερης πρόσβασης στην ελληνική επικράτεια με τους περιορισμούς που ορίζονται στην εθνική νομοθεσία και ιδίως στην κοινή απόφαση της παρ. 24 του άρθρου 176 του παρόντος, γ) άσκησης της συγκεκριμένης εργασιακής δραστηριότητας που επιτρέπεται βάσει της ενιαίας άδειας και δ) ενημέρωσης για τα δικαιώματα που του χορηγούνται.
2. Ο πολίτης τρίτης χώρας που είναι κάτοχος ενιαίας άδειας, έχει το δικαίωμα αλλαγής εργοδότη με την επιφύλαξη των ειδικών προβλέψεων του παρόντος.
3. Ο πολίτης τρίτης χώρας, που είναι κάτοχος ενιαίας άδειας, έχει την υποχρέωση, εντός της περιόδου ισχύος αυτής, να κοινοποιεί κάθε αλλαγή εργοδότη στην αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης. Μετά την κοινοποίηση αυτή, η αρμόδια υπηρεσία μιας στάσης ελέγχει την πλήρωση των προϋποθέσεων αλλαγής εργοδότη, ως προς τον τομέα και την ειδικότητα απασχόλησης, ιδίως στις περιπτώσεις που η αλλαγή εργοδότη συντελείται κατά τη διάρκεια της αρχικής ενιαίας άδειας διαμονής. Η αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης αποφαίνεται επί της κοινοποίησης αλλαγής εργοδότη εντός χρονικού διαστήματος σαράντα πέντε (45) ημερών από την υποβολή της γνωστοποίησης, κατά τη διάρκεια του οποίου ο πολίτης τρίτης χώρας δύναται να εργάζεται στον νέο εργοδότη. Στην περίπτωση μη έγκαιρης εξέτασης της γνωστοποίησης από πλευράς της υπηρεσίας μιας στάσης, η γνωστοποίηση θεωρείται αποδεκτή.
4. Ο πολίτης τρίτης χώρας που είναι κάτοχος αρχικής ενιαίας άδειας διαμονής, υποχρεούται να εργαστεί στον εργοδότη, δυνάμει της σύμβασης με τον οποίο έλαβε την αρχική ενιαία άδεια διαμονής, για όλη την περίοδο ισχύος της πρώτης σύμβασης εργασίας, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει, σε κάθε περίπτωση, τους έξι (6) μήνες. Αν η σύμβαση εργασίας υπερβαίνει την περίοδο των έξι (6) μηνών, στη βάση της συμφωνίας των μερών, τότε η υποχρέωση παραμονής του πολίτη τρίτης χώρας στον πρώτο εργοδότη σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο αίρεται μετά το πέρας των πρώτων έξι (6) μηνών απασχόλησης.
Κατά παρέκκλιση των περιορισμών της παρούσας, επιτρέπεται στον κάτοχο αρχικής ενιαίας άδειας διαμονής να αλλάξει εργοδότη πριν από τη λήξη του ελάχιστου χρονικού διαστήματος απασχόλησης των έξι (6) μηνών: α) σε περίπτωση αιτιολογημένων περιπτώσεων σοβαρής παραβίασης από τον εργοδότη των όρων και προϋποθέσεων της σχέσης εργασίας, όπως αυτοί αποτυπώνονται στη σύμβαση εργασίας,
β) εφόσον ο πολίτης τρίτης χώρας υποβάλει αίτημα αλλαγής εργοδότη, το οποίο συνοδεύεται από τα εξής δικαιολογητικά:
βα) υπεύθυνη δήλωση του πρώτου εργοδότη, σύμφωνα με την οποία δεν επιθυμεί τη συνέχιση της παροχής εργασίας από τον πολίτη τρίτης χώρας και η σύμβαση εργασίας λύεται κοινή συναινέσει και
ββ) υπεύθυνη δήλωση του νέου εργοδότη, σύμφωνα με την οποία επιθυμεί την απασχόληση του πολίτη τρίτης χώρας, συνοδευόμενη από νέα σύμβαση εργασίας,
γ) όταν η εργασιακή σχέση λύεται με πρωτοβουλία του εργοδότη που πραγματοποίησε τη διαδικασία μετάκλησης, σύμφωνα με τα άρθρα 323 έως 351 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α' 121). Στην περίπτωση αυτήν, ο πολίτης τρίτης χώρας υποβάλλει αίτημα αλλαγής εργοδότη, το οποίο συνοδεύεται από: γα) στοιχεία αναφορικά με τη λήξη της εργασιακής σχέσης του πολίτη τρίτης χώρας με τον εργοδότη που πραγματοποίησε τη μετάκληση, κατόπιν καταγγελίας του εργοδότη της σύμβασης ορισμένου ή αορίστου χρόνου, σύμφωνα με τις διατάξεις του εργατικού δικαίου και
γβ) υπεύθυνη δήλωση του νέου εργοδότη, σύμφωνα με την οποία επιθυμεί την απασχόληση του πολίτη τρίτης χώρας, συνοδευόμενη από νέα σύμβαση εργασίας.
Η παρούσα παράγραφος εφαρμόζεται αναλογικά και στην περίπτωση των πολιτών τρίτων χωρών κατόχων αδειών διαμονής εποχιακών εργαζόμενων (άδεια διαμονής τύπου «Ε.6»).
5. Η ανεργία αυτή καθαυτή δεν συνιστά λόγο ανάκλησης της ενιαίας άδειας που χορηγείται με σκοπό την εργασία στην ελληνική επικράτεια, εφόσον:
α) το συνολικό χρονικό διάστημα ανεργίας δεν υπερβαίνει τους τρεις (3) μήνες κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος της ενιαίας άδειας ή τους έξι (6) μήνες, εάν ο πολίτης τρίτης χώρας είναι κάτοχος της ενιαίας άδειας για διάστημα μεγαλύτερο των δύο (2) ετών και
β) η έναρξη και η λήξη κάθε περιόδου ανεργίας γνωστοποιούνται από τον κάτοχο ενιαίας άδειας διαμονής, στην αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης. Αν ο άνεργος πολίτης τρίτης χώρας, κάτοχος ενιαίας άδειας, βρει νέο εργοδότη, εντός της επιτρεπόμενης περιόδου ανεργίας σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, αυτός μπορεί να παραμείνει στην ελληνική επικράτεια, έως ότου η αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης επαληθεύσει την εκπλήρωση των όρων που ορίζονται στις παρ. 3 και 4, ακόμη και εάν η επιτρεπόμενη περίοδος ανεργίας έχει λήξει. Κατά παρέκκλιση του πρώτου εδαφίου, ανεργία μεγαλύτερη της επιτρεπόμενης περιόδου, δεν συνιστά λόγο ανάκλησης της ενιαίας άδειας διαμονής εφόσον ο κάτοχός της προσκομίζει αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτει επαρκείς ιδίους πόρους για τη συντήρησή του χωρίς προσφυγή στο εθνικό σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, όπως αυτοί εξειδικεύονται με την απόφαση της παρ. 51 του άρθρου 176.
6. Όταν η ενιαία άδεια διαμονής λήγει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ανανέωσής της, επιτρέπεται στον πολίτη τρίτης χώρας να παραμείνει στην ελληνική επικράτεια έως ότου η αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης εκδώσει απόφαση σχετικά με την αίτηση ανανέωσής της, εφαρμοζόμενου του άρθρου 11.
7. Η επιτρεπόμενη περίοδος ανεργίας των τριών (3) μηνών παρατείνεται κατά τρεις (3) επιπλέον μήνες, όταν η αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης διαπιστώσει ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρείται ότι ο κάτοχος της ενιαίας άδειας έχει απασχοληθεί με ιδιαίτερα καταχρηστικούς όρους εργασίας, όπως αυτοί ορίζονται στην περ. θ) του άρθρου 78 του ν. 4052/2012 (Α' 41).
8. Οι αρμόδιες ελληνικές προξενικές αρχές, καθώς και οι αρμόδιες υπηρεσίες μίας στάσης παρέχουν στους εργαζόμενους και στους εργοδότες, όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων, τα δικαιολογητικά, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, τα ισχύοντα παράβολα και τέλη, καθώς και τις προβλεπόμενες διαδικαστικές εγγυήσεις, συμπεριλαμβανομένων των ενδίκων μέσων. Στο πλαίσιο αυτό, οι αρμόδιες ελληνικές προξενικές αρχές, καθώς και οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου καθιστούν εύκολα προσβάσιμες στο ευρύ κοινό, μέσω της αξιοποίησης, μεταξύ άλλων, τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών και πηγών προσβάσιμων σε τρίτες χώρες ιδιαίτερου μεταναστευτικού ενδιαφέροντος, επικαιροποιημένες πληροφορίες, σχετικά με τους όρους εισδοχής και διαμονής για εργασία των πολιτών τρίτων χωρών στην ελληνική επικράτεια, καθώς και σχετικά με όλα τα αποδεικτικά έγγραφα που απαιτούνται για την αίτηση για την ενιαία άδεια, τους όρους εισόδου και διαμονής, τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις διαδικαστικές εγγυήσεις των πολιτών τρίτων χωρών, καθώς και των μελών των οικογενειών τους, κατά περίπτωση.»
Άρθρο 7
Δικαίωμα ίσης μεταχείρισης εργαζομένων, κατόχων ενιαίας άδειας διαμονής - Προσθήκη άρθρου 82Α στον Κώδικα Μετανάστευσης [Άρθρο 12 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
Στον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), προστίθεται άρθρο 82Α ως εξής:
«Άρθρο 82Α
Δικαίωμα ίσης μεταχείρισης εργαζομένων, κατόχων ενιαίας άδειας διαμονής [Άρθρο 12 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
1. Οι εργαζόμενοι που είναι κάτοχοι ενιαίας άδειας διαμονής, απολαύουν ίσης μεταχείρισης με τους ημεδαπούς όσον αφορά:
α) τους όρους απασχόλησης και τις συνθήκες εργασίας, συμπεριλαμβανομένου του κατώτατου επιτρεπόμενου ορίου ηλικίας για εργασία, τις συνθήκες εργασίας, περιλαμβανομένων των όρων αμοιβής και απόλυσης, του ωραρίου εργασίας, των αδειών, αργιών και διακοπών, την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών, καθώς και τις απαιτήσεις σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας,
β) το δικαίωμα στην απεργία και στην ανάληψη συνδικαλιστικής δράσης, την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, της προσχώρησης και της συμμετοχής σε οργάνωση εργαζομένων ή εργοδοτών ή οποιαδήποτε επαγγελματική οργάνωση, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων και πλεονεκτημάτων που παρέχονται από τις οργανώσεις αυτές, μεταξύ των οποίων το δικαίωμα διαπραγμάτευσης και σύναψης συλλογικών συμβάσεων, υπό την επιφύλαξη της περ. γ' του άρθρου 8 αναφορικά με τη δημόσια τάξη και τη δημόσια ασφάλεια, γ) την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση,
δ) την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και της επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλων τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης, σύμφωνα με το π.δ. 38/2010 (Α' 78) και την αναγνώριση ακαδημαϊκής ισοδυναμίας τίτλων σπουδών σύμφωνα με τον ν. 4957/2022 (Α' 141),
ε) τις διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας σχετικά με τους κλάδους κοινωνικής ασφάλισης, όπως αυτοί ορίζονται στον Κανονισμό (ΕΚ) 883/2004. Οι ειδικές διατάξεις του Παραρτήματος του Κανονισμού (ΕΚ) 1231/2010 και του Κανονισμού (ΕΕ) 987/2009 (L 284) εφαρμόζονται αναλόγως με την επιφύλαξη των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών που έχει συνάψει η Ελληνική Δημοκρατία με τρίτες χώρες, για την καταβολή ποσών σχετικών με κεκτημένα δικαιώματα στο πλαίσιο εκ του νόμου συντάξεων γήρατος στο ύψος που προβλέπει η εθνική νομοθεσία ή η νομοθεσία των άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που οφείλουν τα εν λόγω ποσά στην περίπτωση μετακίνησης σε τρίτη χώρα,
στ) τα φορολογικά πλεονεκτήματα, υπό την προϋπόθεση ότι ο εργαζόμενος θεωρείται ότι έχει φορολογική κατοικία στην ελληνική επικράτεια σύμφωνα με το άρθρο 4 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α' 167),
ζ) την πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και την απόκτηση αγαθών και υπηρεσιών που τίθενται στη διάθεση του κοινού, περιλαμβανομένων των διαδικασιών για την απόκτηση δημόσιας και ιδιωτικής στέγης, υπό την επιφύλαξη της ελευθερίας σύναψης συμβάσεων και των προβλέψεων των άρθρων 24 έως και 32 του ν. 1892/1990 (Α' 101) και
η) τις υπηρεσίες παροχής συμβουλών και πληροφόρησης που παρέχονται από γραφεία εύρεσης εργασίας.
2. Οι εργαζόμενοι που είναι κάτοχοι ενιαίας άδειας διαμονής, στους οποίους εφαρμόζονται ο Κανονισμός (ΕΚ) 883/2004 και ο Κανονισμός (ΕΕ) 1231/2010, καθώς και οι νόμιμοι κληρονόμοι τους, οι οποίοι μετακινούνται προς τρίτη χώρα, λαμβάνουν τις συντάξεις γήρατος, αναπηρίας ή επιζώντων που απορρέουν από την προηγούμενη ασφάλιση ή απασχόλησή τους, υπό τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις με τους ημεδαπούς όταν μεταβαίνουν σε τρίτη χώρα, σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κανονισμού (ΕΚ) 883/2004, περί εξαγωγής παροχών. Η παρούσα εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των υφισταμένων διμερών συμφωνιών κοινωνικής ασφάλισης που έχει συνάψει η Ελλάδα με τρίτες χώρες.
3. Το δικαίωμα της ίσης μεταχείρισης δεν παρέχεται:
α) όσον αφορά στις διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας σχετικά με τους κλάδους κοινωνικής ασφάλειας που αφορούν στις οικογενειακές παροχές και τις παροχές ανεργίας, με την επιφύλαξη του Κανονισμού (ΕΚ) 1231/2010, σε πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι έχουν γίνει δεκτοί για σπουδές, κατόπιν θεώρησης εισόδου για τον σκοπό αυτόν, καθώς και σε όσους επιτρέπεται να εργάζονται με θεώρηση εισόδου,
β) όσον αφορά σε επιδόματα και δάνεια σπουδών και διαβίωσης ή άλλα επιδόματα και δάνεια που αφορούν στην εκπαίδευση ή στην επαγγελματική κατάρτιση σε όσους επιτρέπεται να εργάζονται με εθνική θεώρηση εισόδου. Όσον αφορά στην πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση, η οποία δεν συνδέεται άμεσα με τη συγκεκριμένη απασχόληση, εφαρμόζονται ειδικές προϋποθέσεις, περιλαμβανομένης της δέουσας γνώσης της γλώσσας, καθώς και της αποπληρωμής των διδάκτρων φοίτησης, όπου αυτά απαιτούνται,
γ) όσον αφορά στα φορολογικά πλεονεκτήματα, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η κατοικία ή η συνήθης διαμονή των μελών της οικογένειας του εργαζόμενου, πολίτη τρίτης χώρας, για τα οποία αιτείται παροχές δεν ευρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας,
δ) όσον αφορά στην πρόσβαση σε διαδικασίες στέγασης στους μη εργαζόμενους πολίτες τρίτων χωρών.
4. Το δικαίωμα ίσης μεταχείρισης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1, δεν θίγει το δικαίωμα των αρμόδιων υπηρεσιών μιας στάσης να ανακαλούν ή να απορρίπτουν την ενιαία άδεια διαμονής που εκδίδεται για σκοπούς άλλους πλην της εργασίας και η οποία όμως παρέχει πρόσβαση στην αγορά εργασίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Κώδικα.»
Άρθρο 8
Επιθεωρήσεις, κυρώσεις και διευκόλυνση των καταγγελιών για παραβίαση του δικαιώματος ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων, κατόχων ενιαίας άδειας διαμονής - Προσθήκη άρθρου 82Β στον Κώδικα Μετανάστευσης [Άρθρα 13 και 14 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
Στον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), προστίθεται άρθρο 82Β ως εξής:
«Άρθρο 82Β
Επιθεωρήσεις, κυρώσεις και διευκόλυνση των καταγγελιών για παραβίαση
του δικαιώματος ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων, κατόχων ενιαίας άδειας διαμονής
[Άρθρα 13 και 14 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
1. Στους εργοδότες που παραβιάζουν την αρχή της ίσης μεταχείρισης για τους πολίτες τρίτων χωρών κατόχους ενιαίας άδειας σύμφωνα με τις περ. α' και β' του άρθρου 82Α, επιβάλλονται από τα αρμόδια όργανα της ανεξάρτητης αρχής Επιθεώρησης Εργασίας κυρώσεις σύμφωνα με το άρθρο 572 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α'121), σε συνδυασμό με την υπ' αρ. 80016/31.8.2022 απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων «Κατηγοριοποίηση παραβάσεων και καθορισμός ύψους προστίμων που επιβάλλονται από την Επιθεώρηση Εργασίας για παραβάσεις: α) κοινής εργατικής νομοθεσίας, β) βίας και παρενόχλησης στην εργασία, γ) συστήματος ψηφιακής κάρτας εργασίας, καθώς και δ) για ευθέως αποδεικνυόμενες παραβάσεις εργατικής νομοθεσίας και υγείας και ασφάλειας στην εργασία» (Β'4629), όπως εκάστοτε ισχύει.
2. Εάν κατά τη διάρκεια ελέγχων διαπιστωθεί ότι τελέσθηκαν άλλες παραβάσεις της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας σε βάρος πολιτών τρίτων χωρών, κατόχων ενιαίας άδειας διαμονής, τότε επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρου 572 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου και του άρθρου 5 του ν. 4554/2018 (Α' 130).
3. Οι πολίτες τρίτων χωρών κάτοχοι ενιαίας άδειας διαμονής μπορούν να υποβάλλουν, ανώνυμα ή επώνυμα, οι ίδιοι ή μέσω εξουσιοδοτημένου τρίτου, στην ανεξάρτητη αρχή Επιθεώρηση Εργασίας, κάθε καταγγελία που προβλέπεται από την εθνική νομοθεσία κατά του εργοδότη τους.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ'
ΝΟΜΙΜΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ
Άρθρο 9
Ορισμοί - Τροποποίηση άρθρου 4 Κώδικα Μετανάστευσης [περ. 2) του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233]
1. Στην περ. κδ' του άρθρου 4 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί ορισμών, προστίθεται η λέξη «μισθωτής», και η περ. κδ' διαμορφώνεται ως εξής:
«κδ. «εργαζόμενος τρίτης χώρας»: πολίτης τρίτης χώρας που έχει γίνει δεκτός στην ελληνική επικράτεια και ο οποίος διαμένει νομίμως και του έχει χορηγηθεί άδεια διαμονής για εργασία ή άδεια διαμονής με δικαίωμα εργασίας, στο πλαίσιο εξαρτημένης μισθωτής σχέσης εργασίας στην Ελλάδα σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος,».
2. Στην περ. λε' του άρθρου 4 του Κώδικα Μετανάστευσης, προστίθεται υποπερ. λεγ' και η περ. λε' διαμορφώνεται ως εξής:
«λε. «μέλη οικογένειας πολίτη τρίτης χώρας»:
λεα. ο έτερος των συζύγων, εφόσον έχει συμπληρώσει το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας του, καθώς και τα κάτω των δεκαοκτώ (18) ετών άγαμα, κοινά τέκνα τους, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που έχουν νομίμως υιοθετηθεί στην Ελλάδα με δικαστική απόφαση ή με αλλοδαπή δικαστική απόφαση που είναι αυτοδικαίως εκτελεστή ή έχει κηρυχθεί εκτελεστή ή έχει αναγνωρισθεί το δεδικασμένο της στην Ελλάδα,
λεβ. τα λοιπά, κάτω των δεκαοκτώ (18) ετών, άγαμα τέκνα του συντηρούντος ή του ετέρου των συζύγων, συμπεριλαμβανομένων των τέκνων που έχουν, κατά τα ανωτέρω, υιοθετηθεί, εφόσον η άσκηση της επιμέλειας έχει νομίμως ανατεθεί για μεν τα τέκνα του συντηρούντος σε αυτόν, για δε τα τέκνα του ετέρου συζύγου στον σύζυγο αυτόν,
λεγ. τα ενήλικα τέκνα του πολίτη τρίτης χώρας ή του/της συζύγου του, τα οποία στερούνται δικαιοπρακτικής ικανότητας, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους και συνοικούν και συντηρούνται από αυτόν. Η στέρηση δικαιοπρακτικής ικανότητας αποδεικνύεται από τελεσίδικη δικαστική απόφαση, είτε ελληνικού δικαστηρίου, είτε αλλοδαπού δικαστηρίου η οποία έχει αναγνωρισθεί στην ελληνική έννομη τάξη ή από ισοδύναμο έγγραφο αρμόδιας αρχής της χώρας καταγωγής ή συνήθους διαμονής, νομίμως επικυρωμένο και μεταφρασμένο,».
3. Στην περ. λζ' του άρθρου 4 του Κώδικα Μετανάστευσης, προστίθεται υποπερ. λζστ' και η περ. λζ' διαμορφώνεται ως εξής:
«λζ. «μέλος οικογένειας Έλληνα πολίτη»: λζα. ο/η σύζυγος,
λζβ. ο/η συμβίος/α με τον/την οποίο/α ο/η Έλληνας/Ελληνίδα πολίτης έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, εφόσον αυτό καταρτίστηκε στην Ελλάδα ή ενώπιον ελληνικής προξενικής αρχής,
λζγ. ανεξαρτήτως ιθαγένειας, οι κατιόντες, συγγενείς εξ αίματος σε ευθεία γραμμή, των συζύγων ή των συντρόφων, οι οποίοι είναι κάτω των είκοσι ενός (21) ετών ή ανεξαρτήτως ηλικίας, εφόσον είναι συντηρούμενοι, καθώς και εκείνοι του/της συζύγου ή του/της συμβίου/ας, όπως ορίζεται στην υποπερ. λζβ' κατά την ανωτέρω διάκριση, ως προς την ηλικία, καθώς και τα τέκνα που έχουν υιοθετηθεί, επίσης κατά την ανωτέρω διάκριση, λζδ. ανεξαρτήτως ιθαγένειας, οι συντηρούμενοι απευθείας ανιόντες, καθώς και εκείνοι του/της συζύγου ή του/της συμβίου/ας, όπως ορίζεται στην υποπερ. λζβ',
λζε. κάθε άλλο μέλος της οικογένειας Έλληνα πολίτη ή του ετέρου των συζύγων ή συμβίων, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, το οποίο δεν εμπίπτει στα αναφερόμενα στις ανωτέρω περιπτώσεις πρόσωπα, εφόσον το μέλος τούτο συντηρείται από Έλληνα πολίτη ή τον έτερο των συζύγων ή των συμβίων και σοβαροί λόγοι υγείας καθιστούν απολύτως αναγκαία την προσωπική φροντίδα του εν λόγω μέλους της οικογένειας από τον Έλληνα πολίτη, λζστ. τα ενήλικα τέκνα του Έλληνα πολίτη ή του/της συζύγου του, εφόσον είναι πολίτες τρίτων χωρών, τα οποία στερούνται δικαιοπρακτικής ικανότητας, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους και συνοικούν και συντηρούνται από αυτόν. Η στέρηση δικαιοπρακτικής ικανότητας αποδεικνύεται από τελεσίδικη δικαστική απόφαση, είτε ελληνικού δικαστηρίου, είτε αλλοδαπού δικαστηρίου, η οποία έχει αναγνωρισθεί στην ελληνική έννομη τάξη ή από ισοδύναμο έγγραφο αρμόδιας αρχής της χώρας καταγωγής ή συνήθους διαμονής, νομίμως επικυρωμένο και μεταφρασμένο,».
4. Στην περ. λη' του άρθρου 4 του Κώδικα Μετανάστευσης, προστίθεται υποπερ. ληε' και η περ. λη' διαμορφώνεται, ως εξής:
«λη. «μέλος οικογένειας πολίτη της Ένωσης»: ληα. ο/η σύζυγος,
ληβ. ο/η συμβίος/α με τον/την οποίο/α ο/η πολίτης της Ένωσης έχει σχέση καταχωρισμένης συμβίωσης, βάσει της νομοθεσίας κράτους μέλους, εφόσον η νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής αναγνωρίζει τη σχέση καταχωρισμένης συμβίωσης ως ισοδύναμη προς τον γάμο, και σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στην οικεία νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής,
ληγ. οι κατιόντες, συγγενείς εξ αίματος σε ευθεία γραμμή, οι οποίοι είναι κάτω της ηλικίας των είκοσι ενός (21) ετών ή ανεξαρτήτως ηλικίας, εφόσον είναι συντηρούμενοι, καθώς και εκείνοι του/της συζύγου ή του/της συμβίου/ας, όπως ορίζεται στην υποπερ. ληβ', κατά την ανωτέρω διάκριση, ως προς την ηλικία, καθώς και τα τέκνα που έχουν υιοθετηθεί, επίσης κατά την ανωτέρω διάκριση,
ληδ. ανεξαρτήτως ιθαγένειας, οι απευθείας ανιόντες του πολίτη της Ένωσης, καθώς και εκείνοι του/της συζύγου ή του/της συμβίου/ας, όπως ορίζεται στην υποπερ. ληβ', εφόσον είναι συντηρούμενοι,
ληε. τα ενήλικα τέκνα του πολίτη της Ένωσης ή του/της συζύγου του ή του/της συμβίου/ας, όπως ορίζεται στην υποπερ. ληβ', εφόσον είναι πολίτες τρίτων χωρών, τα οποία στερούνται δικαιοπρακτικής ικανότητας, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους και συνοικούν και συντηρούνται από αυτόν. Η στέρηση δικαιοπρακτικής ικανότητας αποδεικνύεται από τελεσίδικη δικαστική απόφαση, είτε ελληνικού δικαστηρίου, είτε αλλοδαπού δικαστηρίου η οποία έχει αναγνωρισθεί στην ελληνική έννομη τάξη ή από ισοδύναμο έγγραφο αρμόδιας αρχής της χώρας καταγωγής ή συνήθους διαμονής, νομίμως επικυρωμένο και μεταφρασμένο,
λθ. «προσωποπαγές δικαίωμα διαμονής»: το δικαίωμα διαμονής των μελών οικογένειας πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και των μελών οικογένειας Έλληνα πολίτη, το οποίο διατηρείται αποκλειστικά σε προσωπική βάση.»
5. Στο άρθρο 4 του Κώδικα Μετανάστευσης προστίθεται νέα περ. πγ' ως εξής:
«πγ. «ενιαία διαδικασία υποβολής αίτησης»: κάθε διαδικασία που οδηγεί, βάσει ενιαίας αίτησης που υποβάλλεται από πολίτη τρίτης χώρας, σε απόφαση με σκοπό να του χορηγηθεί άδεια διαμονής για εργασία στην ελληνική επικράτεια.»
Άρθρο 10
Κατηγορίες αδειών διαμονής πολιτών τρίτων χωρών - Τροποποίηση άρθρου 9 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 9 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί των κατηγοριών αδειών διαμονής των πολιτών τρίτων χωρών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. α), αα) στην υποπερ. αα), η λέξη «κατά» αντικαθίσταται από τις λέξεις «σύμφωνα με τα άρθρα 28 έως 51του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν», αβ) στην υποπερ. αβ) οι λέξεις «κατά την Οδηγία 2014/66/ΕΕ της 15ης Μαΐου 2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών στο πλαίσιο ενδοεταιρικής μετάθεσης (L 157), η οποία ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με τον ν. 4540/2018 (Α'91)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «σύμφωνα με τα άρθρα 53 έως 58 του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν την Οδηγία 2014/66/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Μαΐου 2014 σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών στο πλαίσιο ενδοεταιρικής μετάθεσης (L 157),», αγ) στην υποπερ. αε), προστίθενται οι λέξεις «σύμφωνα με τα άρθρα 63 έως 65 του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν την Οδηγία 2014/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής πολιτών τρίτων χωρών με σκοπό την εποχιακή εργασία», β) στην περ. β), προστίθενται υποπερ. βιγ), βιδ), βιε), βιστ) και βιζ), γ) στην περ. γ), γα) στις υποπερ. γα), i) η λέξη «κατά» αντικαθίσταται από τις λέξεις «σύμφωνα με τα άρθρα 83 έως 90 του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν», ii) οι λέξεις «, που ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με το π.δ. 131/2006 (Α' 143)» διαγράφονται, γβ) στην υποπερ. γβ) οι λέξεις «κατά την Οδηγία 2003/86/ΕΚ και μελών οικογένειας Έλληνα πολίτη που πληρούν τις προϋποθέσεις χορήγησης αυτοτελούς άδειας διαμονής (άδεια διαμονής τύπου «Ο.2»),» αντικαθίστανται από τις λέξεις «σύμφωνα με τα άρθρα 83 έως 90 του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν», δ) στην περ. ε), δα) στην υποπερ. εα), οι λέξεις «του ν. 4666/2020 (Α' 35) περί τροποποίησης του ν. 4251/2014 (Α' 80) για την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην» αντικαθίστανται από τις λέξεις «σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α'του Μέρους Στ'του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνει την», δβ) στις υποπερ. εβ), εγ), και εδ), η λέξη «κατά» αντικαθίσταται από τις λέξεις «σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α' του Μέρους Στ' του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνει», δγ) η υποπερ. εε) αντικαθίσταται, δδ) προστίθεται υποπερ. εια), ε) στην περ. στ), εα) στην υποπερ. στα), οι λέξεις «πάσχοντες από σοβαρά προβλήματα υγείας,» διαγράφονται, εβ) στην υποπερ. στδ), i) οι λέξεις «καθώς και» διαγράφονται, ii) προστίθενται στοιχεία (iv) και (v), εγ) στην υποπερ. στε) προστίθενται οι λέξεις «ή σε μαθητικές εστίες, οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με το άρθρο 134 του ν. 4823/2021 (Α' 136) και στις οποίες διαμένουν και σιτίζονται μαθητές πρότυπων εκκλησιαστικών σχολείων» και εδ) η υποπερ. στζ) αντικαθίσταται, στ) στην περ. ζ), στα) η υποπερ. ζα) αντικαθίσταται και στβ) προστίθεται περ. ζγ), ζ) στην περ. η), ζα) η λέξη «άδειες» αντικαθίσταται από τη λέξη «τίτλοι», ζβ) η λέξη «κατά» αντικαθίσταται από τις λέξεις «σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 106/2007 (Α' 135) που ενσωματώνουν» και ζγ) οι λέξεις«, που ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με το π.δ. 106/2007 (Α' 135)» διαγράφονται, η) προστίθεται υποπερ. θθ), θ) προστίθεται υποπερ. ιδ), και το άρθρο 9, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 9
Κατηγορίες αδειών διαμονής
Οι κατηγορίες αδειών διαμονής, καθώς και οι τύποι αδειών που περιλαμβάνονται σε αυτές είναι οι εξής: α) άδειες διαμονής για παροχή εξαρτημένης εργασίας (κατηγορία «Ε»):
αα. άδεια διαμονής με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης σύμφωνα με τα άρθρα 28 έως 51 του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν την Οδηγία (ΕΕ) 2021/1883 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Οκτωβρίου 2021 σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης, και την κατάργηση της Οδηγίας 2009/50/ΕΚ του Συμβουλίου (L 382) (άδεια διαμονής τύπου «Ε.1»),
αβ. άδεια διαμονής στο πλαίσιο ενδοεταιρικής μετάθεσης σύμφωνα με τα άρθρα 53 έως 58 του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν την Οδηγία 2014/66/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Μαΐου 2014 σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών στο πλαίσιο ενδοεταιρικής μετάθεσης (L 157) (άδεια διαμονής τύπου «Ε.2»),
αγ. άδεια διαμονής για απασχόληση ειδικού σκοπού (άδεια διαμονής τύπου «Ε.3»), αδ. άδεια διαμονής για απασχόληση κατόπιν μετάκλησης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.4»), αε. δικαίωμα διαμονής και απασχόλησης σε κατόχους εθνικής θεώρησης με σκοπό την εποχιακή εργασία σύμφωνα με τα άρθρα 63 έως 65 του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν την Οδηγία 2014/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής πολιτών τρίτων χωρών με σκοπό την εποχιακή εργασία (τίτλος διαμονής τύπου «Ε.5»), αστ. άδεια διαμονής εποχιακών εργαζόμενων (άδεια διαμονής τύπου «Ε.6»),
β) δικαίωμα διαμονής και απασχόλησης σε κατόχους εθνικής θεώρησης εισόδου μακράς διάρκειας (κατηγορία «Ζ»):
βα. ψηφιακοί νομάδες (τίτλος διαμονής «Ζ.1») (Digital Nomads Visa), ββ. μέλη καλλιτεχνικών συγκροτημάτων (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.2»), βγ. πνευματικοί δημιουργοί (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.3»),
βδ. πολίτες τρίτων χωρών που μετακινούνται από επιχείρηση εγκατεστημένη σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου με σκοπό την παροχή υπηρεσίας (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.4»),
βε. πολίτες τρίτων χωρών που μετακινούνται από επιχείρηση εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα με σκοπό την παροχή υπηρεσίας (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.5»),
βστ. αρχηγοί οργανωμένων ομάδων τουρισμού (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.6»),
βζ. πολίτες τρίτων χωρών που αιτούνται την εισδοχή για αθλητική προετοιμασία (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.7»),
βη. φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που συμμετέχουν σε προγράμματα πρακτικής άσκησης έναντι αποζημίωσης (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.8»),
βθ. πολίτες Αυστραλίας που συμμετέχουν στο πρόγραμμα για την κινητικότητα των νέων, σύμφωνα με το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Ελλάδας και Αυστραλίας (Work and Holiday Visa), που κυρώθηκε με τον ν. 4353/2015 (Α' 173) (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.9»),
βι. πτητικό, τεχνικό και διοικητικό προσωπικό που εισέρχεται στη χώρα για κάλυψη αναγκών δασοπυρόσβεσης κατά την αντιπυρική περίοδο (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.10»),
βια. υπότροφοι του Αμερικανικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Ελλάδος (Ίδρυμα Fulbright) (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.11»),
βιβ. πολίτες τρίτων χωρών που αιτούνται την εισδοχή (i) για σπουδή ή γνωριμία του Αγιορείτικου μοναχικού βίου ή (ii) για γνωριμία του μοναχικού βίου - μοναχισμό (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.12»),
βιγ. εθνική θεώρηση εισόδου πολιτών τρίτων χωρών που μετακινούνται από επιχείρηση εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα στην Ελλάδα στο πλαίσιο σύμβασης με ημεδαπή εταιρεία με σκοπό την κατασκευή και λειτουργία βιομηχανικών, τεχνολογικών, φαρμακευτικών ή άλλων υποδομών (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.13»),
βιδ. εθνική θεώρηση εισόδου πολιτών τρίτων χωρών που εισέρχονται για την παροχή εργασίας σε επιχειρήσεις του Εθνικού Μητρώου Νεοφυών Επιχειρήσεων («Elevate Greece) (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.13Α»), βιε. εθνική θεώρηση εισόδου για πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι έχουν γίνει δεκτοί ως επισκέπτες καθηγητές σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ) και Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) της χώρας (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.14»),
βιστ. εθνική θεώρηση εισόδου προς αναζήτηση εργασίας ή επαγγελματικής δραστηριότητας για πολίτες τρίτων χωρών που διαθέτουν υψηλά εκπαιδευτικά προσόντα (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.15»),
βιζ. εθνική θεώρηση εισόδου σε πολίτες τρίτων χωρών, φοιτητές ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης της αλλοδαπής που έχουν συνάψει συμφωνίες με Κολλέγια και οι οποίοι αιτούνται την εισδοχή για την παρακολούθηση μαθημάτων και την πρακτική άσκηση στο πλαίσιο των σπουδών τους (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.16»), γ. άδειες διαμονής για οικογενειακούς λόγους (κατηγορία «Ο»):
γα. άδεια διαμονής πολιτών τρίτων χωρών για οικογενειακή επανένωση σύμφωνα με τα άρθρα 83 έως 90 του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν την Οδηγία 2003/86/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης (L 251) (άδεια διαμονής τύπου «Ο.1»),
γβ. αυτοτελής άδεια διαμονής μελών οικογένειας σύμφωνα με τα άρθρα 83 έως 90 του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν την Οδηγία 2003/86/ΕΚ,
γγ. δελτίο διαμονής μελών οικογένειας Έλληνα (σύζυγος, γονείς, τέκνα, γονείς και αδέλφια ανήλικων ημεδαπών) (άδεια διαμονής τύπου «Ο.3»),
δ. άδειες διαμονής για επενδυτικούς λόγους (κατηγορία «Β»):
δα. άδεια διαμονής στρατηγικών επενδυτών (άδεια διαμονής τύπου «Β.1»),
δβ. άδεια διαμονής για πραγματοποίηση επένδυσης μέσω σύστασης και λειτουργίας επιχείρησης (φυσικά πρόσωπα μέλη Δ.Σ., μέτοχοι-εταίροι) (άδεια διαμονής τύπου «Β.2»),
δγ. άδεια διαμονής στελεχών εταιρειών εγκατεστημένων στην Ελλάδα, θυγατρικών αλλοδαπών εταιρειών εγκατεστημένων στην Ελλάδα που ασκούν εμπορική δραστηριότητα (μέτοχοι-εταίροι, μέλη Δ.Σ., διαχειριστές, νόμιμοι εκπρόσωποι) (άδεια διαμονής τύπου «Β3»),
δδ. άδεια διαμονής για χρηματοοικονομικές επενδύσεις (άδεια διαμονής τύπου «Β4»), δε. άδεια διαμονής επενδυτών σε ακίνητη περιουσία (μόνιμη άδεια διαμονής επενδυτή) (άδεια διαμονής τύπου «Β5»),
δστ. άδεια διαμονής για πραγματοποίηση επένδυσης σε νεοφυή επιχείρηση (άδεια διαμονής τύπου «Β.6»), ε. άδειες διαμονής για εκπαιδευτικούς λόγους (κατηγορία «Η»):
εα. άδεια διαμονής με σκοπό τις σπουδές σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α' του Μέρους Στ' του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2016/801 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την έρευνα, τις σπουδές, την πρακτική άσκηση, την εθελοντική υπηρεσία, τις ανταλλαγές μαθητών ή τα εκπαιδευτικά προγράμματα και την απασχόληση των εσωτερικών άμισθων βοηθών (au pair) (L 132) (άδεια διαμονής τύπου «Η.1»), εβ. άδεια διαμονής με σκοπό την εθελοντική υπηρεσία σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α' του Μέρους Στ' του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2016/801 (άδεια διαμονής τύπου «Η.2»),
εγ. άδεια διαμονής με σκοπό την έρευνα σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α' του Μέρους Στ' του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2016/801 (άδεια διαμονής τύπου «Η.3»),
εδ. εθνική θεώρηση εισόδου που επιτρέπει την προσωρινή διαμονή για πρακτική άσκηση σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α' του Μέρους Στ' του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2016/801 (τίτλος διαμονής τύπου «Η.4»),
εε. άδεια διαμονής για επαγγελματική κατάρτιση και σπουδές (φοίτηση σε Κολλέγια, Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης [Σ.Α.Ε.Κ.], Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης και Κέντρα Διά Βίου Μάθησης) (άδεια διαμονής τύπου «Η.5»), ήτοι:
εεα) άδεια διαμονής για επαγγελματική κατάρτιση (Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτιση [Σ.Α.Ε.Κ.], Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης και Κέντρα Διά Βίου Μάθησης) (άδεια διαμονής τύπου «Η.5.1»), εεβ) άδεια διαμονής για σπουδές σε Κολλέγια (άδεια διαμονής τύπου «Η.5.2»),
εστ. εθνική θεώρηση εισόδου που επιτρέπει τη διαμονή πολιτών τρίτων χωρών εργαζόμενων σε επιχείρηση, η οποία είναι εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα ή σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, που συμμετέχουν σε προγράμματα σπουδών σε Κολλέγια, τα οποία παρέχουν κατ' αποκλειστικότητα σπουδές, βάσει συμφωνιών πιστοποίησης (validation) και δικαιόχρησης (franchising) με ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής, αναγνωρισμένα από τις αρμόδιες αρχές της χώρας όπου εδρεύουν (τίτλος διαμονής τύπου «Η.6»),
εζ. άδεια διαμονής υποτρόφων, καθώς και συμμετεχόντων σε ειδικά προγράμματα (όπως ERASMUS και υπότροφοι Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών) (άδεια διαμονής τύπου «Η.7»),
εη. εθνική θεώρηση εισόδου που επιτρέπει τη διαμονή φοιτητών ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης αλλοδαπής, που συμμετέχουν σε θερινά προγράμματα σπουδών, σύμφωνα με το άρθρο 90 του ν. 4692/2020 (Α' 111) (τίτλος διαμονής τύπου «Η.8»),
εθ. άδεια διαμονής για φοίτηση στις σχολές και τα ειδικά σχολεία των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας ή στις ακαδημίες και τα σχολεία του Εμπορικού Ναυτικού, σε σχολές εκπαίδευσης χειριστών, μηχανικών και μελών πληρώματος θαλάμου επιβατών αεροσκαφών, στην Αθωνιάδα Εκκλησιαστική Ακαδημία του Αγίου Όρους, σε μουσικά εκπαιδευτικά ιδρύματα, για εκμάθηση ελληνικής γλώσσας σε κέντρο διδασκαλίας ή συναφή φορέα ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος (άδεια διαμονής τύπου «Η.9»), ει. άδεια διαμονής για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας (άδεια διαμονής τύπου «Η.10»), εια. άδεια διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών, σπουδαστές ή ερευνητές που μετά την ολοκλήρωση των σπουδών ή της έρευνας παραμένουν για ένα (1) έτος στην ελληνική επικράτεια με σκοπό την αναζήτηση εργασίας ή την επιχειρηματικότητα, σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α' του Μέρους Στ' του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2016/801 (άδεια διαμονής τύπου «Η.11»),
στ. άδειες διαμονής για ανθρωπιστικούς και εξαιρετικούς λόγους (κατηγορία «Α»): στα. άδεια διαμονής, κατά περίπτωση (ad hoc), για ανθρωπιστικούς λόγους, ιδίως σε: i) πολίτες τρίτων χωρών, θύματα και ουσιώδεις μάρτυρες εγκληματικών πράξεων, θύματα ενδοοικογενειακής βίας, θύματα εγκλημάτων με ρατσιστικά χαρακτηριστικά, θύματα εργατικών ατυχημάτων, ii) πολίτες τρίτων χωρών που παρακολουθούν νόμιμα εγκεκριμένο θεραπευτικό πρόγραμμα ψυχικής εξάρτησης και iii) πολίτες τρίτων χωρών που με κίνδυνο της ζωής τους, προέβησαν σε πράξεις κοινωνικής αρετής, προσφοράς και αλληλεγγύης που προάγουν τις αξίες του ανθρωπισμού (άδεια διαμονής τύπου «Α.1»),
στβ. άδεια διαμονής σε θύματα εμπορίας ανθρώπων που υπάγονται στις διατάξεις του Πρωτοκόλλου του Παλέρμο που κυρώθηκε με τον ν. 3875/2010 (Α'158) και δεν υπάγονται στα άρθρα 135 έως 142 του παρόντος (άδεια διαμονής τύπου «Α.2»),
στγ. άδεια διαμονής πολιτών τρίτων χωρών, οι οποίοι απασχολήθηκαν είτε με ιδιαίτερα καταχρηστικούς όρους εργασίας είτε ως ανήλικοι, σύμφωνα με το άρθρο 89 του ν. 4052/2012 (Α'41) (άδεια διαμονής τύπου «Α.3»), στδ. άδεια διαμονής: (i) ενηλίκων, ανίκανων να επιμεληθούν των υποθέσεών τους εξαιτίας λόγων υγείας ή ανηλίκων που αποδεδειγμένα χρήζουν προστατευτικών μέτρων και φιλοξενούνται από ιδρύματα ή άλλα νομικά πρόσωπα κοινωφελούς σκοπού, εφόσον η επιστροφή τους σε ασφαλές περιβάλλον είναι αδύνατη,
(ii) ανηλίκων, η επιμέλεια των οποίων έχει ανατεθεί με απόφαση ελληνικού δικαστηρίου ή αλλοδαπού δικαστηρίου, που αναγνωρίζεται από τις ελληνικές αρχές, σε οικογένειες Ελλήνων ή οικογένειες πολιτών τρίτων χωρών με νόμιμη διαμονή στη χώρα ή για τα οποία είναι εκκρεμής διαδικασία υιοθεσίας ενώπιον των ελληνικών αρχών, (iii) ανηλίκων, οι οποίοι έχουν τοποθετηθεί σε ανάδοχη οικογένεια είτε με δικαστική απόφαση είτε κατόπιν κατάρτισης έγγραφης σύμβασης των φυσικών γονέων ή του επιτρόπου ή του φορέα που έχει την επιμέλεια του ανηλίκου με τους ανάδοχους γονείς, (iv) πασχόντων από σοβαρά προβλήματα υγείας και (v) ενηλίκων, άνω του εξηκοστού πέμπτου έτους της ηλικίας τους, που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα και κατέχουν άδεια διαμονής σε ισχύ που δεν δύναται να ανανεωθεί για έναν από τους λόγους του παρόντος (άδεια διαμονής τύπου «Α.4»),
στε. άδεια διαμονής ανήλικων φιλοξενούμενων σε οικοτροφεία, που λειτουργούν υπό την εποπτεία αρμόδιων υπουργείων ή σε μαθητικές εστίες, οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με το άρθρο 134 του ν. 4823/2021 (Α'136) και στις οποίες διαμένουν και σιτίζονται μαθητές πρότυπων εκκλησιαστικών σχολείων (άδεια διαμονής τύπου «Α.5»),
στστ. άδεια διαμονής πολιτών τρίτων χωρών για εξαιρετικούς λόγους (άδεια διαμονής τύπου «Α.6»), στζ. άδεια διαμονής θυμάτων εμπορίας ανθρώπων ή παράνομης διακίνησης μεταναστών σύμφωνα με τα άρθρα 135 έως 142 του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνουν την Οδηγία 2004/81/ΕΚ σχετικά με τον τίτλο παραμονής που χορηγείται στους υπηκόους τρίτων χωρών θύματα εμπορίας ανθρώπων ή συνέργειας στη λαθρομετανάστευση, οι οποίοι συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές (άδεια διαμονής τύπου «Α.7»), ζ. άδειες διαμονής μακράς διάρκειας (κατηγορία «Μ»):
ζα. άδεια διαμονής επί μακρόν διαμενόντων σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α' του Μέρους Στ' του παρόντος Κώδικα που ενσωματώνει την Οδηγία 2003/109/ΕΚ σχετικά με το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι είναι επί μακρόν διαμένοντες (L 16), καθώς και την Οδηγία 2011/51/ΕΚ σχετικά με την τροποποίηση της Οδηγίας 2003/109/ΕΚ και την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της και στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας (άδεια διαμονής τύπου «Μ.1»),
ζβ. άδεια διαμονής δεκαετούς διάρκειας (άδεια διαμονής τύπου «Μ.2») (άδεια διαμονής τύπου «Μ.2»), ζγ. δελτίο μόνιμης διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών που είναι μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη (άδεια διαμονής τύπου «Μ.3»),
η. τίτλοι διαμονής πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 106/2007 (Α' 135) που ενσωματώνουν την Οδηγία 2004/38/ΕΚ σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΟΚ) 1612/68 και την κατάργηση των Οδηγιών 64/221/ΕΟ^ 68/360/ΕΟΚ, 72/194/ΕΟΚ, 73/148/ΕΟΚ, 75/34/ΕΟΚ, 75/35/ΕΟΚ, 90/364/ΕΟΚ, 90/365/ ΕΟΚ και 93/96/ΕΟΚ (L 229) (κατηγορία «Ν»),
θ. άδειες διαμονής για λοιπούς λόγους (κατηγορία «Ι»):
θα. άδεια διαμονής προς εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος (άδεια διαμονής τύπου «Ι.1»), θβ. άδειες διαμονής:
(i) ενηλίκων, άνω των είκοσι τριών (23) ετών, άγαμων τέκνων υπαλλήλων, μελών διπλωματικών αποστολών, εφόσον συγκατοικούν με τους γονείς τους που υπηρετούν στην Ελλάδα,
(ii) ενηλίκων, άνω των είκοσι τριών (23) ετών, άγαμων τέκνων υπαλλήλων, μελών προξενικών αρχών, εφόσον συγκατοικούν με τους γονείς τους που υπηρετούν στην Ελλάδα,
(iii) ενηλίκων, άνω των είκοσι τριών (23) ετών, άγαμων τέκνων ανακοινωθέντων στις αρμόδιες ελληνικές αρχές υπαλλήλων διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών, στο μέτρο που το νομικό τους καθεστώς διέπεται από τις οικείες διεθνείς συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης και τυχόν συμφωνίας έδρας, εφόσον συγκατοικούν με τους γονείς τους που υπηρετούν στην Ελλάδα, καθώς και
(iv) μελών οικογένειας, ανιόντων πρώτου βαθμού συγγένειας, υπαλλήλων, μελών διπλωματικών αποστολών, μελών προξενικών αρχών και ανακοινωθέντων στις αρμόδιες ελληνικές αρχές υπαλλήλων διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών, στο μέτρο που το νομικό τους καθεστώς διέπεται από τις οικείες διεθνείς συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης και τυχόν συμφωνίας έδρας (άδεια διαμονής τύπου «Ι.2»),
θγ. άδεια διαμονής εργαζόμενων ως ιδιωτικών υπηρετών μελών διπλωματικών αποστολών, σύμφωνα με την περ. η' του άρθρου 1 της σύμβασης της Βιέννης του 1961 «Περί των Διπλωματικών Σχέσεων», η οποία κυρώθηκε με το ν.δ. 503/1970 (Α' 108), οι οποίοι βρίσκονται στο εξωτερικό και καλούνται στην Ελλάδα (άδεια διαμονής τύπου «Ι.3»),
θδ. άδεια διαμονής για λήψη ιατρικής - νοσηλευτικής και παρηγορητικής φροντίδας (άδεια διαμονής τύπου «Ι.4»), θε. άδεια διαμονής σε πολίτες του Καναδά που συμμετέχουν στο πρόγραμμα για την κινητικότητα των νέων, βάσει της Συμφωνίας Ελλάδας και Καναδά (Work and Holiday Visa) που κυρώθηκε με τον ν. 4091/2012 (Α'219) (άδεια διαμονής τύπου «Ι.5»),
θστ. άδεια διαμονής ανταποκριτών ξένου τύπου (άδεια διαμονής τύπου «Ι.6»),
θζ. άδεια διαμονής (i) για σπουδή ή γνωριμία του Αγιορείτικου μοναχικού βίου ή (ii) για γνωριμία του μοναχικού βίου - μοναχισμό (άδεια διαμονής τύπου «Ι.7»),
θη. άδεια διαμονής πολιτών τρίτων χωρών με επαρκείς πόρους διαβίωσης (άδεια διαμονής τύπου «Ι.8»),
θθ. άδεια διαμονής δεύτερης ευκαιρίας (άδεια διαμονής τύπου «Ι.9»),
ι. άδειες διαμονής για λόγους διεθνούς και προσωρινής προστασίας (κατηγορία «Ρ»):
(i) άδεια διαμονής πρόσφυγα (άδεια διαμονής τύπου «Ρ.1»),
(ii) άδεια διαμονής δικαιούχου επικουρικής προστασίας (άδεια διαμονής τύπου «Ρ.2»),
(iii) άδεια διαμονής προσωρινής προστασίας (άδεια διαμονής τύπου «Ρ.3»), ια. άδειες διαμονής ομογενών (κατηγορία «Υ»),
ιαα. άδεια διαμονής ομογενών εφόσον δεν υφίσταται δυνατότητα υπαγωγής τους στο ρυθμιστικό πλαίσιο για τους ομογενείς που προέρχονται από την Αλβανία, την Τουρκία ή χώρες της πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. (άδεια διαμονής τύπου «Υ.1»),
ιαβ. άδεια διαμονής ομογενών που προέρχονται από την Αλβανία, την Τουρκία και την πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. (άδεια διαμονής τύπου «Υ.2»),
ιαγ. άδεια διαμονής μελών οικογένειας ομογενών από τις χώρες της πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. (άδεια διαμονής τύπου «Υ.3») και
ιβ. ειδική βεβαίωση νόμιμης διαμονής της παρ. 4 του άρθρου 16 (τίτλος διαμονής τύπου «Χ»), ιγ. άδειες διαμονής υπαλλήλων, μελών διπλωματικών αποστολών και προξενικών αρχών, και ανακοινωθέντων στις αρμόδιες ελληνικές αρχές υπαλλήλων διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών, στο μέτρο που το νομικό τους καθεστώς διέπεται από τις οικείες διεθνείς συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης και τυχόν συμφωνίας έδρας, και μελών της οικογένειάς τους:
ιγα. άδεια διαμονής υπαλλήλων (άδεια διαμονής τύπου «Δ.1»),
ιγβ. άδεια διαμονής μελών οικογένειας (άδεια διαμονής τύπου «Δ.2»).»,
ιδ. άδειες διαμονής πολιτών Ηνωμένου Βασιλείου και μελών των οικογενειών τους, οι οποίοι υπάγονται στις διατάξεις της Συμφωνίας Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του ν. 4652/2020 (Α' 9):
ιδα. άδεια διαμονής πολιτών Ηνωμένου Βασιλείου που υπάγονται στις διατάξεις της Συμφωνίας Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση (άδεια διαμονής τύπου «Κ.1»),
ιδβ. άδεια διαμονής μελών οικογένειας πολιτών Ηνωμένου Βασιλείου που υπάγονται στις διατάξεις της Συμφωνίας Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση (άδεια διαμονής τύπου «Κ.2»).»
Άρθρο 11
Χορήγηση αρχικής άδειας διαμονής πολιτών τρίτων χωρών - Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 10 Κώδικα Μετανάστευσης
Στην παρ. 5 του άρθρου 10 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί της διαδικασίας χορήγησης αρχικής άδειας διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το τρίτο εδάφιο αντικαθίσταται και β) προστίθενται νέα εδάφια, τέταρτο και πέμπτο, και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Για την υποβολή της ηλεκτρονικής αίτησης, συμπληρώνεται υποχρεωτικά το σύνολο των πεδίων που αφορούν στα ατομικά και δημογραφικά στοιχεία του αιτούντος, στο ταξιδιωτικό του έγγραφο (πλην της περίπτωσης των στερούμενων διαβατηρίου) και στον τόπο διαμονής του. Ο αιτών επισυνάπτει τα δικαιολογητικά που ορίζονται στην απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 176 και καταθέτει το απαιτούμενο αποδεικτικό καταβολής ηλεκτρονικού παραβόλου, το ύψος του οποίου ορίζεται στο άρθρο 171. Σε περιπτώσεις προσώπων με περισσότερες ιθαγένειες, στις οποίες δεν συμπεριλαμβάνεται η ελληνική, απαιτείται η επιλογή ιθαγένειας, εφόσον είναι κάτοχοι διαβατήριου ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου του οικείου κράτους. Η υποβολή της αίτησης πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος «Μετανάστευση», το οποίο δύναται να κατανέμει τις αιτήσεις στις αρμόδιες υπηρεσίες μίας στάσης, ανεξαρτήτως του τόπου διαμονής του αιτούντος, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ισόρροπη διαχείριση του φόρτου εργασίας, εφαρμοζομένης για τον σκοπό αυτό της απόφασης της παρ. 14Α του άρθρου 176. Το σύστημα, στην περίπτωση αυτή, επιλέγει την υπηρεσία που έχει τον μικρότερο αριθμό εκκρεμών αιτήσεων για την ταχύτερη και αποδοτικότερη επεξεργασία των αιτήσεων.»
Άρθρο 12
Αναθεώρηση της διαδικασίας υποβολής αίτησης ανανέωσης άδειας διαμονής - Τροποποίηση παρ. 1 και 2 άρθρου 11 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 11 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί της διαδικασίας υποβολής αίτησης ανανέωσης άδειας διαμονής πολίτη τρίτης χώρας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο δεύτερο εδάφιο οι λέξεις «ένας (1) μήνας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τρεις (3) μήνες», αβ) στο τρίτο εδάφιο προστίθενται οι λέξεις «για κάθε μήνα καθυστέρησης», αγ) στο τέταρτο εδάφιο οι λέξεις «του ενός (1) μηνός» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των τριών (3) μηνών» και αδ) στο πέμπτο εδάφιο οι λέξεις «του μηνός» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των τριών (3) μηνών» και β) στην παρ. 2, προστίθενται εδάφια, δεύτερο και τρίτο, και οι παρ. 1 και 2 διαμορφώνονται, ως εξής:
«1. Για την ανανέωση της άδειας διαμονής του, ο πολίτης τρίτης χώρας οφείλει, εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών πριν από τη λήξη ισχύος της, να υποβάλει σχετική αίτηση που συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, όπως ορίζονται στην απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 176. Εκπρόθεσμη αίτηση για ανανέωση άδειας διαμονής μπορεί να κατατεθεί μέχρι και τρεις (3) μήνες μετά τη λήξη ισχύος της. Στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται πρόστιμο ύψους εκατό (100) ευρώ για κάθε μήνα καθυστέρησης. Το αρμόδιο όργανο για την επιβολή και τη βεβαίωση του προστίμου της παρούσας καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 26 του άρθρου 176. Μετά την πάροδο των τριών (3) μηνών από τη λήξη της άδειας διαμονής, δεν είναι δυνατή η κατάθεση σχετικής αίτησης. Εκπρόθεσμες, πέραν των τριών (3) μηνών, αιτήσεις, δεν παραλαμβάνονται, εκτός εάν συντρέχουν, αποδεδειγμένως, λόγοι ανωτέρας βίας.
2. Η υποβολή των αιτήσεων για την ανανέωση άδειας διαμονής, η υποβολή δικαιολογητικών και η παραλαβή της απορριπτικής απόφασης ή άλλων εγγράφων από τον οικείο φάκελο γίνονται μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (Ο.Π.Σ.) «Μετανάστευση» του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Η υποβολή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά και το σύστημα δύναται να κατανέμει τις αιτήσεις στις αρμόδιες υπηρεσίες μίας στάσης, ανεξαρτήτως του τόπου διαμονής του αιτούντος, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ισόρροπη διαχείριση του φόρτου εργασίας, εφαρμοζόμενης για τον σκοπό αυτό της απόφασης της παρ. 14Α του άρθρου 176. Το σύστημα, στην περίπτωση αυτή, επιλέγει την υπηρεσία που έχει τον μικρότερο αριθμό εκκρεμών αιτήσεων για την ταχύτερη και αποδοτικότερη επεξεργασία των αιτήσεων.»
Άρθρο 13
Δυνατότητα μεταβολής κατηγορίας άδειας διαμονής πολίτη τρίτης χώρας - Τροποποίηση άρθρου 12 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 12 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί της δυνατότητας μεταβολής κατηγορίας άδειας διαμονής, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 3: αα) στο πρώτο εδάφιο μετά τη λέξη «μεταβαίνουν» προστίθενται οι λέξεις «, είτε κατά τη λήξη του οριστικού τίτλου διαμονής ή της θεώρησης μακράς διάρκειας (κατηγορία «Ζ»), είτε κατά τη διάρκεια ισχύος του οριστικού τίτλου διαμονής,», αβ) στο δεύτερο εδάφιο οι λέξεις «την Οδηγία 2003/109/ΕΚ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «το άρθρο 153,», αγ) προστίθεται νέο πέμπτο εδάφιο, β) η παρ. 5 αντικαθίσταται, γ) η παρ. 7 καταργείται, και το άρθρο 12 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 12
Δυνατότητα μεταβολής κατηγορίας άδειας διαμονής
1. Αίτηση για αλλαγή κατηγορίας άδειας διαμονής λαμβάνεται υπόψη και εξετάζεται όταν ο αιτών διαμένει ήδη στην ελληνική επικράτεια ως κάτοχος έγκυρης άδειας διαμονής ή θεώρησης μακράς διάρκειας, εκτός εάν δεν επιτρέπεται η αλλαγή κατηγορίας βάσει ειδικότερων διατάξεων του παρόντος.
2. Πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στη χώρα με οριστικό τίτλο διαμονής δύνανται να μεταβούν στην κατηγορία άδειας διαμονής για οικογενειακούς λόγους «άδεια διαμονής τύπου Ο», εάν:
α) συνάψουν γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης με Έλληνα ή πολίτη τρίτης χώρας που διαμένει νόμιμα στη χώρα,
β) αποκτήσουν τέκνο με Έλληνα, το οποίο έχει την ελληνική ιθαγένεια,
γ) καταστούν απευθείας ανιόντες πολίτη τρίτης χώρας που αποκτά ελληνική ιθαγένεια, εφόσον συντηρούνται από αυτόν,
δ) καταστούν ενήλικοι κατιόντες πολίτη τρίτης χώρας που αποκτά ελληνική ιθαγένεια, εφόσον συντηρούνται από αυτόν.
3. Πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στη χώρα με οριστικό τίτλο διαμονής ή θεώρηση μακράς διάρκειας δύνανται να μεταβαίνουν, είτε κατά τη λήξη του οριστικού τίτλου διαμονής ή της θεώρησης μακράς διάρκειας (κατηγορία «Ζ»), είτε κατά τη διάρκεια ισχύος του οριστικού τίτλου διαμονής, σε οποιαδήποτε κατηγορία του παρόντος Κώδικα, με εξαίρεση τους κατόχους οριστικού τίτλου διαμονής των παρ. 5 (άδεια διαμονής τύπου «Ι.5») και 7 (άδεια διαμονής τύπου «Ι.7») του άρθρου 163. Πολίτες τρίτων χωρών που εισέρχονται από άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη διαδικασία της κινητικότητας, ως επί μακρόν διαμένοντες σύμφωνα με το άρθρο 153, δύνανται να αιτηθούν την άδεια διαμονής της παρ. 1 του άρθρου 153. Υπό την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων του παρόντος, οι άδειες διαμονής για εξαρτημένη εργασία που ανανεώνονται, πρέπει να πληρούν τους όρους και τις προϋποθέσεις που αφορούν στους εργαζόμενους που εισέρχονται στη χώρα με τη διαδικασία εισδοχής του άρθρου 27. Οι πολίτες τρίτων χωρών της παρούσας εξαιρούνται από την υποχρέωση εξόδου από τη χώρα, προκειμένου να αιτηθούν την έκδοση της προβλεπόμενης θεώρησης εισόδου για την κατηγορία της άδειας διαμονής στην οποία επιθυμούν να μεταβούν και δεν εμπίπτουν στις διατάξεις περί όγκων εισδοχής του άρθρου 26. Πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι εισέρχονται στη χώρα δυνάμει εθνικής θεώρησης εισόδου, η οποία έχει εκδοθεί από τις ελληνικές αρχές και οδηγεί στην έκδοση αντίστοιχης άδειας διαμονής, οφείλουν να ακολουθήσουν τη διαδικασία έκδοσης της αντίστοιχης άδειας διαμονής και έχουν τη δυνατότητα υπαγωγής στις διατάξεις του πρώτου εδαφίου μετά την έκδοση του οριστικού τίτλου διαμονής, με την επιφύλαξη τυχόν περιορισμών του παρόντος Κώδικα.
4. Πολίτες τρίτων χωρών που έχουν εισέλθει στην ελληνική επικράτεια, είτε με ομοιόμορφη θεώρηση εισόδου, είτε με καθεστώς απαλλαγής θεώρησης, δύνανται, κατά παρέκκλιση της περ. β' του άρθρου 8, να αιτηθούν άδεια διαμονής για απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.1» «Μπλε Κάρτα της ΕΕ»), εφόσον προσκομίσουν σχετική σύμβαση εργασίας. Η αίτηση υποβάλλεται πριν από τη λήξη της διάρκειας του επιτρεπόμενου διαστήματος διαμονής. Η θέση εργασίας που καταλαμβάνεται από τον πολίτη τρίτης χώρας προσμετράται στον αριθμό θέσεων εργασίας που προβλέπεται στην Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου του άρθρου 26.
5. Πολίτες τρίτων χωρών που εισέρχονται στην Ελλάδα βάσει του Κεφαλαίου Α' του Μέρους ΣΤ' με σκοπό τις σπουδές ή την έρευνα ή βάσει της παρ. 2 του άρθρου 128 με σκοπό τις σπουδές σε Κολλέγιο, μπορούν, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών ή της έρευνας, να παραμείνουν στην Ελλάδα για περίοδο ενός (1) έτους, με την άδεια διαμονής τύπου «Η.11», προκειμένου: α) να αναζητήσουν εργασία ως εργαζόμενοι υψηλής ειδίκευσης («Ε.1»), ως εργαζόμενοι ειδικού σκοπού («Ε.3») ή ως εργαζόμενοι με σχέση εξαρτημένης εργασίας («Ε.4») ή β) να συστήσουν επιχείρηση, σύμφωνα με το άρθρο 97. Για την έκδοση της άδειας διαμονής τύπου «Β.2» του άρθρου 97 δεν εφαρμόζεται το άρθρο 94. Κατά παρέκκλιση των άρθρων 26, 27, 61 και 62, δεν απαιτείται η ύπαρξη διαθέσιμης θέσης εργασίας για την υπαγωγή των σπουδαστών, κατόχων των αδειών διαμονής κατηγορίας «Η.1» και «Η.5.2», μετά το πέρας των σπουδών τους, και των ερευνητών, κατόχων των αδειών διαμονής κατηγορίας «Η.3», μετά το πέρας της έρευνας, στους τίτλους διαμονής του πρώτου εδαφίου.
6. Πολίτες τρίτων χωρών που έχουν εισέλθει βάσει του Κεφαλαίου Γ' του Μέρους Β' στο πλαίσιο ενδοεταιρικής μετάθεσης ως διευθυντικά στελέχη ή εξειδικευμένοι εργαζόμενοι, μπορούν να αιτηθούν τη χορήγηση άδειας διαμονής για απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.1» «Μπλε Κάρτα της ΕΕ»), εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στο Κεφάλαιο Β' του Μέρους Β'.
7. [Καταργείται].»
Άρθρο 14
Διάρκεια ισχύος αδειών διαμονής πολιτών τρίτων χωρών - Προσθήκη παρ. 3 στο άρθρο 13 του Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 13 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α'81), περί διάρκειας ισχύος των αδειών διαμονής πολιτών τρίτων χωρών προστίθεται παρ. 3 και το άρθρο 13 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 13
Διάρκεια ισχύος αδειών διαμονής
1. Η διάρκεια ισχύος της αρχικής άδειας διαμονής ορίζεται σε τρία (3) έτη με δυνατότητα ισόχρονης ανανέωσης, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στον παρόντα.
2. Η διάρκεια της άδειας διαμονής των ανήλικων τέκνων πολιτών τρίτων χωρών, ηλικίας μικρότερης των έξι (6) ετών, είναι ισόχρονη της άδειας διαμονής του συντηρούντος γονέα κατά την έννοια του Κεφαλαίου Α' του Μέρους Δ'. Η ισχύς της διακόπτεται με τη συμπλήρωση του έκτου έτους της ηλικίας του ανήλικου και ανανεώνεται σύμφωνα με τον παρόντα, αφού προηγουμένως γίνει λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων.
3. Κατά παρέκκλιση της παρ. 1, για κάθε άδεια διαμονής, η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τον παρόντα Κώδικα και έχει ονομαστική χρονική διάρκεια ισχύος τουλάχιστον για τρία (3) έτη από τη στιγμή της υποβολής του αιτήματος για χορήγηση ή ανανέωση, διασφαλίζεται από την αρμόδια υπηρεσία στάσης ότι ο υπολειπόμενος χρόνος, έως τη λήξη της, θα είναι τουλάχιστον δύο (2) έτη. Αν ο υπολειπόμενος χρόνος ισχύος της κατά τη στιγμή της έκδοσης της απόφασης χορήγησης ή ανανέωσης είναι μικρότερος των δύο (2) ετών, η διάρκεια ισχύος αναπροσαρμόζεται, ώστε ο υπολειπόμενος χρόνος να εκτείνεται στα δύο (2) έτη από την έκδοση της απόφασης χορήγησης ή ανανέωσης.»
Άρθρο 15
Υποχρεώσεις ιδιωτών και υπαλλήλων και κυρώσεις - Τροποποίηση άρθρου 24 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 24 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί υποχρεώσεων ιδιωτών και υπαλλήλων και κυρώσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 4, αα) στο πρώτο εδάφιο μετά τη λέξη «κάθειρξη» διαγράφονται οι λέξεις «μέχρι δέκα (10) ετών» και αβ) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «κατά συνήθεια» αντικαθίστανται από τις λέξεις «είναι μέλος Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (Μ.Κ.Ο.) εγγεγραμμένης στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων ΜΚΟ του άρθρου 78 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών (ν. 4939/2022, Α' 111),», β) στην παρ. 5, βα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «ενός (1) έτους» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δύο (2) ετών», ββ) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών», βγ) προστίθεται νέο, τρίτο, εδάφιο, γ) η παρ. 6 αντικαθίσταται, δ) προστίθενται νέες παρ. 8 και 9 και το άρθρο 24 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 24
Υποχρεώσεις ιδιωτών και υπαλλήλων - Κυρώσεις
1. Απαγορεύεται η εκμίσθωση ακινήτων σε πολίτη τρίτης χώρας που δεν έχει διαβατήριο ή άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο που αναγνωρίζεται από διεθνείς συμβάσεις και ισχυρή θεώρηση εισόδου ή άδεια διαμονής.
2. Στα πρόσωπα που παραβιάζουν την παρ. 1, επιβάλλεται, με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, χρηματικό πρόστιμο χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ έως τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.
3. Στα πρόσωπα που υποβάλλουν ανακριβείς δηλώσεις ή βεβαιώσεις που προβλέπονται στον νόμο αυτό και στις κατ' εξουσιοδότηση εκδιδόμενες κανονιστικές πράξεις, καθώς και στους πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι κατέχουν άδεια διαμονής, παρέχουν όμως εξαρτημένη εργασία ή υπηρεσίες ή έργο ή ασκούν ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα, χωρίς την απαιτούμενη, κατ' αντιστοιχία, άδεια διαμονής ή έγκριση πρόσβασης στην αγορά εργασίας, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους εκατόν πενήντα (150) ευρώ.
4. Όποιος διευκολύνει την είσοδο στο ελληνικό έδαφος ή την έξοδο από αυτό πολίτη τρίτης χώρας, χωρίς να υποβληθεί στον έλεγχο που προβλέπεται στο άρθρο 5, τιμωρείται με κάθειρξη και χρηματική ποινή τουλάχιστον είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ. Αν ο ανωτέρω ενήργησε από κερδοσκοπία ή κατ' επάγγελμα ή είναι μέλος Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (Μ.Κ.Ο.) εγγεγραμμένης στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων ΜΚΟ του άρθρου 78 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών (ν. 4939/2022, Α' 111), ή το έγκλημα τελείται από δύο (2) ή περισσότερους από κοινού, επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ.
5. Όποιος διευκολύνει την παράνομη διαμονή πολίτη τρίτης χώρας ή δυσχεραίνει τις έρευνες των αστυνομικών αρχών για εντοπισμό, σύλληψη και απέλασή του, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή τουλάχιστον πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Αν ο ανωτέρω ενήργησε από κερδοσκοπία, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ. Αν η πράξη τελείται κατ' επάγγελμα ή από μέλος Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (Μ.Κ.Ο.), εγγεγραμμένης στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων ΜΚΟ του άρθρου 78 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών, επιβάλλεται κάθειρξη μέχρι δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή τουλάχιστον είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ. Με τις ανωτέρω ποινές τιμωρείται και όποιος προσκαλεί πρόσωπα με «Επιχειρηματική Πρόσκληση» στην ελληνική επικράτεια, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 7, με σκοπό την παραβίαση της μεταναστευτικής νομοθεσίας και των κείμενων ευρωπαϊκών διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν που αφορούν στην είσοδο και διαμονή πολιτών τρίτων χωρών.
6. α) Όποιος παράνομα κατέχει ή χρησιμοποιεί γνήσιο διαβατήριο ή άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο άλλου προσώπου, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών και με χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ. Με την ίδια ποινή τιμωρείται όποιος κατέχει ή χρησιμοποιεί πλαστό διαβατήριο ή άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο.
β) Όποιος παράνομα παρακρατεί διαβατήριο ή άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο άλλου προσώπου ή αρνείται να παραδώσει τούτο στην αρμόδια υπηρεσία, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.
γ) Αν ο δράστης των περ. α) και β) ενήργησε από κερδοσκοπία ή κατ'επάγγελμα ή είναι μέλος Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (Μ.Κ.Ο.) εγγεγραμμένης στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων ΜΚΟ του άρθρου 78 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών, επιβάλλεται κάθειρξη μέχρι δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή τουλάχιστον πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ.
7. Ο υπεύθυνος γραφείου ταξιδιών ή μετανάστευσης ή οποιοσδήποτε άλλος υποβάλλει για λογαριασμό τρίτου στην αρμόδια αρχή δικαιολογητικά εκδόσεως ταξιδιωτικού εγγράφου, με στοιχεία που δεν ανταποκρίνονται στην ταυτότητα του προσώπου αυτού, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους και με χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ. Με την ίδια ποινή τιμωρείται και εκείνος, για λογαριασμό του οποίου υποβάλλονται τα δικαιολογητικά. Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη επιβάλλεται και τρίμηνη αφαίρεση της άδειας λειτουργίας του γραφείου και, σε περίπτωση υποτροπής, οριστική αφαίρεση της άδειας αυτής.
8. Αν ο φερόμενος ως δράστης των αξιόποινων πράξεων των παρ. 4, 5, 6 και 7 είναι μέλος Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (Μ.Κ.Ο.), εγγεγραμμένης στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων Μ.Κ.Ο. του άρθρου 78 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών, μετά την άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος του, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου δύναται να διατάσσει τη διαγραφή της συγκεκριμένης Μ.Κ.Ο. από το άνω μητρώο με απόφασή του, με την οποία αιτιολογεί την ευθύνη της διοίκησης της Μ.Κ.Ο. για την τέλεση των εν λόγω πράξεων. Επανεγγραφή της συγκεκριμένης Μ.Κ.Ο. στο άνω μητρώο είναι δυνατή, μετά από αίτηση της ίδιας, μόνο μετά την αμετάκλητη αθώωση του φερόμενου ως δράστη.
9. Αν ο φερόμενος ως δράστης των αξιόποινων πράξεων των παρ. 1,4, 5, 6 και 7 του παρόντος είναι πολίτης τρίτης χώρας, ο οποίος διαμένει νόμιμα στη χώρα με οριστικό τίτλο διαμονής ή με βεβαίωση κατάθεσης αίτησης χορήγησης ή ανανέωσης τίτλου διαμονής, σύμφωνα με τον παρόντα Κώδικα, ο οριστικός τίτλος διαμονής του δύναται να ανακαλείται ή η αίτηση χορήγησης ή ανανέωσης του τίτλου διαμονής δύναται να απορρίπτεται για λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας, εφαρμοζομένων κατά τα λοιπά των διατάξεων του παρόντος Κώδικα.»
Άρθρο 16
Υποχρεώσεις και κυρώσεις που επιβάλλονται σε μεταφορείς - Τροποποίηση άρθρου 25 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 25 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί υποχρεώσεων όσων μεταφέρουν πολίτες τρίτων χωρών και κυρώσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στην περ. α. μετά τη λέξη «κάθειρξη» διαγράφονται οι λέξεις «μέχρι δέκα (10) ετών», αβ) στην περ. β. i) οι λέξεις «, κατ' επάγγελμα ή κατά συνήθεια» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ή κατ' επάγγελμα» και ii) μετά τη λέξη «πράκτορα» προστίθενται οι λέξεις «ή είναι μέλος Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (Μ.Κ.Ο.) εγγεγραμμένης στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων ΜΚΟ του άρθρου 78 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών (ν. 4939/2022, Α' 111)», β) στην παρ. 6, οι λέξεις «ν. 4939/2022 (Α' 111)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών», γ) η παρ. 8 αντικαθίσταται, δ) στην παρ. 10, δα) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «καθώς και των παρ. 4, 5 και 7 του άρθρου 24» αντικαθίστανται από τις λέξεις «καθώς και των παρ. 4, 5, 6 και 7 του άρθρου 24», δβ) στο τρίτο εδάφιο οι λέξεις «του άρθρου 310» αντικαθίστανται από τις λέξεις «του άρθρου 311», δγ) προστίθεται πέμπτο εδάφιο, ε) στην παρ. 11 οι λέξεις «οι παρ. 4, 5 και 7» αντικαθίστανται από τις λέξεις «οι παρ. 4, 5, 6 και 7» και το άρθρο 25 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 25
Υποχρεώσεις μεταφορέων - Κυρώσεις
1. Πλοίαρχοι ή κυβερνήτες πλοίου, πλωτού μέσου ή αεροπλάνου και οδηγοί κάθε είδους μεταφορικού μέσου που μεταφέρουν από το εξωτερικό στην Ελλάδα πολίτες τρίτων χωρών, που δεν έχουν δικαίωμα εισόδου στο ελληνικό έδαφος ή στους οποίους έχει απαγορευθεί η είσοδος για οποιαδήποτε αιτία, καθώς και αυτοί που τους παραλαμβάνουν από τα σημεία εισόδου, τα εξωτερικά ή εσωτερικά σύνορα, για να τους προωθήσουν στο εσωτερικό της χώρας ή στο έδαφος άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τρίτης χώρας ή διευκολύνουν τη μεταφορά τους ή εξασφαλίζουν σε αυτούς κατάλυμα για απόκρυψη, τιμωρούνται:
α. με κάθειρξη και χρηματική ποινή τριάντα χιλιάδων (30.000) έως εξήντα χιλιάδων (60.000) ευρώ για κάθε μεταφερόμενο πρόσωπο,
β. με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών και χρηματική ποινή εξήντα χιλιάδων (60.000) έως εκατό χιλιάδων
(100.0) ευρώ για κάθε μεταφερόμενο πρόσωπο, αν ο υπαίτιος ενεργεί από κερδοσκοπία ή κατ' επάγγελμα ή είναι υπότροπος ή έχει την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου ή τουριστικού ή ναυτιλιακού ή ταξιδιωτικού πράκτορα ή είναι μέλος Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (Μ.Κ.Ο.) εγγεγραμμένης στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων ΜΚΟ του άρθρου 78 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών (ν. 4939/2022, Α' 111) ή αν δύο (2) ή περισσότεροι ενεργούν από κοινού,
γ. με κάθειρξη τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον διακοσίων χιλιάδων
(200.0) ευρώ για κάθε μεταφερόμενο πρόσωπο, αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο,
δ. με ισόβια κάθειρξη και χρηματική ποινή τουλάχιστον επτακοσίων χιλιάδων (700.000) ευρώ για κάθε μεταφερόμενο πρόσωπο, αν στην περ. γ' επήλθε θάνατος.
2. Πλοίαρχοι ή κυβερνήτες πλοίου, πλωτού μέσου ή αεροπλάνου και οδηγοί κάθε είδους μεταφορικού μέσου υποχρεούνται να μην δέχονται για μεταφορά πρόσωπα, τα οποία δεν είναι εφοδιασμένα με τα απαιτούμενα ταξιδιωτικά έγγραφα ή δεν έχουν υποστεί τον κανονικό αστυνομικό έλεγχο. Οι παραβάτες τιμωρούνται σύμφωνα με την παρ. 1. Η ανωτέρω αξιόποινη πράξη θεωρείται τετελεσμένη, προκειμένου μεν για θαλάσσια και εναέρια μεταφορικά μέσα, εφόσον το πρόσωπο που επιβιβάσθηκε λαθραία βρίσκεται μέσα σε αυτά κατά την έναρξη του ελέγχου από τα αρμόδια κρατικά όργανα προ του απόπλου ή της απογείωσης ή μετά τον απόπλου του πλοίου ή την απογείωση του αεροπλάνου, προκειμένου δε για άλλα μεταφορικά μέσα, εφόσον το πρόσωπο που αναχωρεί λαθραία βρίσκεται μέσα σε αυτά κατά τον τελευταίο έλεγχο εξόδου ή πλησίον των συνόρων. Οι κυρώσεις της παρ. 3 εφαρμόζονται και στα πρόσωπα που αναφέρονται στην παρούσα.
3. Αεροπορικές ή ναυτιλιακές εταιρείες, καθώς και κάθε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εκτελεί οποιασδήποτε μορφής δημόσια μεταφορά ατόμων, υποχρεούνται να μην δέχονται για μεταφορά και να λαμβάνουν κάθε μέτρο που αποκλείει τη μεταφορά από το εξωτερικό στην Ελλάδα πολιτών τρίτων χωρών που: α) δεν είναι εφοδιασμένοι με τα απαραίτητα σε ισχύ διαβατήρια ή άλλα ταξιδιωτικά έγγραφα και θεώρηση εισόδου, όπου απαιτείται η λήψη τους πριν από την άφιξη των πολιτών τρίτων χωρών στη χώρα, εκτός αν ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 35 του Κανονισμού (ΕΚ) 810/2009 σε συνδυασμό με την περ. β' της παρ. 5 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 ή β) κατέχουν διαβατήρια ή άλλα ταξιδιωτικά έγγραφα με εμφανείς ενδείξεις πλαστογράφησης ή παραποίησης. Με απόφαση της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας επιβάλλεται στις αεροπορικές εταιρείες, καθώς και σε κάθε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που μεταφέρει άτομα αεροπορικώς, τα οποία παραβαίνουν την παραπάνω υποχρέωση, χρηματικό πρόστιμο από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ για κάθε μεταφερόμενο πρόσωπο. Στις ναυτιλιακές εταιρείες, καθώς και σε κάθε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εκτελεί δημόσια μεταφορά ατόμων με πλωτό μέσο, το ανωτέρω πρόστιμο επιβάλλεται με απόφαση της αστυνομικής αρχής, η οποία είναι κατά τόπον αρμόδια για τη διενέργεια του ελέγχου των προσώπων που εισέρχονται στο ελληνικό έδαφος ή εξέρχονται από αυτό, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 5. Στις εταιρείες οδικών μεταφορών, καθώς και σε κάθε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εκτελεί δημόσια οδική μεταφορά ατόμων, το ανωτέρω πρόστιμο επιβάλλεται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, στα διοικητικά όρια της οποίας έλαβε χώρα η παράβαση.
Σε περίπτωση υποτροπής εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους, τα ανωτέρω πρόστιμα μπορεί να προσαυξάνονται στο διπλάσιο και πάντως όχι πέραν του ποσού των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ, με απόφαση του κατά περίπτωση αρμόδιου οργάνου. Τα παραπάνω πρόστιμα επιβάλλονται σε φυσικά πρόσωπα που εκτελούν οποιασδήποτε μορφής δημόσια μεταφορά ή αποκλειστικά στο νομικό πρόσωπο των ανωτέρω αεροπορικών ή ναυτιλιακών εταιρειών ή μεταφορέων και στα πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 50 του ν. 4987/2022 (Α' 206), τα οποία ευθύνονται αλληλεγγύως. Το παραπάνω πρόστιμο δεν επιβάλλεται στα νομικά ή φυσικά πρόσωπα που αποδεικνύουν ότι έχουν λάβει επαρκή προληπτικά μέτρα για να διασφαλίσουν ότι οι επιβαίνοντες πολίτες τρίτων χωρών δεν εμπίπτουν στις περ. α' και β' Ειδικότερα απαιτείται η λήψη των κατάλληλων μέτρων ενημέρωσης των επιβατών, πριν από την επιβίβασή τους, ως προς τα ταξιδιωτικά έγγραφα που απαιτούνται για τη νόμιμη είσοδό τους στην Ελλάδα, η καταχώρισή τους, κατά την επιβίβαση, με τα στοιχεία που φέρουν τα ταξιδιωτικά έγγραφα, στους καταλόγους επιβατών και η κοινοποίηση των καταλόγων στις αρμόδιες αερολιμενικές, λιμενικές και τελωνειακές αρχές. Οι αποφάσεις επιβολής προστίμου της παρούσας υπόκεινται σε ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών και του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη αντίστοιχα, μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίησή τους. Σε περίπτωση μερικής ακύρωσης, επιβάλλεται πρόστιμο, όχι χαμηλότερο από το ήμισυ του ελάχιστου προβλεπόμενου.
4. Τα πρόσωπα που αναφέρονται στις παρ. 1, 2 και 3, καθώς και ταξιδιωτικά γραφεία και οι ιδιοκτήτες των μεταφορικών μέσων ευθύνονται εις ολόκληρον για τις δαπάνες διαβίωσης και τα έξοδα επαναπροώθησης των ανωτέρω προσώπων στο εξωτερικό. Την ίδια ευθύνη έχουν και όσοι εγγυήθηκαν τον επαναπατρισμό πολίτη τρίτης χώρας, αν παραβιάσθηκαν όροι εισόδου ή διαμονής του στη χώρα. Η διαδικασία βεβαίωσης και καταβολής του ανωτέρω προστίμου ενεργείται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α' 190).
5. Τα πρόσωπα που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 ή οι ιδιοκτήτες των μεταφορικών μέσων ή οι αντιπρόσωποι αυτών στην Ελλάδα, υποχρεούνται αμέσως μετά την άφιξη του μεταφορικού μέσου να παραδίδουν στις υπηρεσίες του αστυνομικού ελέγχου διαβατηρίων δελτία άφιξης ή καταστάσεις των επιβατών που είναι πολίτες τρίτων χωρών, τους οποίους μεταφέρουν και προορίζουν για την Ελλάδα και αντίστροφα. Την ίδια υποχρέωση έχουν κατά την άφιξη αεροπλάνων μη τακτικών πτήσεων από τρίτες χώρες.
6. Οι ανωτέρω κυρώσεις δεν επιβάλλονται στις περιπτώσεις διάσωσης ανθρώπων στη θάλασσα, της μεταφοράς ανθρώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας κατά τις επιταγές του διεθνούς δικαίου, καθώς και στις περιπτώσεις προώθησης στο εσωτερικό της χώρας ή διευκόλυνσης της μεταφοράς, προς τον σκοπό της υπαγωγής στις διαδικασίες του άρθρου 83 του ν. 3386/2005 (Α'212) ή του άρθρου 42 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών κατόπιν ενημέρωσης των αρμοδίων αστυνομικών και λιμενικών αρχών.
7. Το άρθρο 254 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019, Α' 122) εφαρμόζεται και για τις αξιόποινες πράξεις που προβλέπονται από το άρθρο 24 και το παρόν άρθρο, ανεξάρτητα αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 187 και 187Α του Ποινικού Κώδικα.
8. Επί καταδίκης για τις αξιόποινες πράξεις του παρόντος καθώς και των παρ. 4, 5, 6 και 7 του άρθρου 24, η ποινή δεν αναστέλλεται ούτε μετατρέπεται με κανέναν τρόπο, τυχόν δε ασκηθείσα έφεση δεν έχει αναστέλλουσα ισχύ. Η παρ. 8 του άρθρου 24 εφαρμόζεται αναλογικά για τις αξιόποινες πράξεις του παρόντος άρθρου.
9. Για την εκδίκαση των κακουργημάτων που προβλέπονται στην παρ. 1, εκτός από αυτό της περ. δ', καθώς και στο άρθρο 24 αρμόδιο είναι το Μονομελές Εφετείο και εφαρμόζεται η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 309 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
10. Περιουσία που αποτελεί προϊόν της εγκληματικής δραστηριότητας του παρόντος άρθρου, καθώς και των παρ. 4, 5, 6 και 7 του άρθρου 24 ή που αποκτήθηκε με οποιονδήποτε τρόπο από προϊόν τέτοιας εγκληματικής δραστηριότητας ή περιουσία που χρησιμοποιήθηκε, εν όλω ή εν μέρει, ή προορίζονταν να χρησιμοποιηθεί για την εκτέλεση της παραπάνω εγκληματικής δραστηριότητας κατάσχεται και μπορεί να δημευθεί με την καταδικαστική απόφαση, αν ανήκει στον αυτουργό ή σε οποιονδήποτε από τους συμμετόχους. Αν το δικαστήριο, αυτεπαγγέλτως ή μετά από αίτημα διαδίκου ή τρίτου, κρίνει ότι η δήμευση που θα επιβληθεί στον καταδικασθέντα θα αποστερήσει τον ίδιο ή τρίτους, ιδίως την οικογένειά του, από πράγμα που εξυπηρετεί τον αναγκαίο βιοπορισμό τους και ότι υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί σε αυτούς υπέρμετρη και ανεπανόρθωτη βλάβη, δεν την επιβάλλει. Η απόδοση περιουσίας στον ιδιοκτήτη της γίνεται σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 311 και το άρθρο 373 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Αν η περιουσία ή το προϊόν κατά το πρώτο εδάφιο υπερβαίνει τις τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ και δεν είναι δυνατόν να κατασχεθεί, κατάσχονται και δημεύονται υπό τους όρους του ίδιου εδαφίου περιουσιακά στοιχεία ίσης αξίας προς εκείνη της προαναφερθείσας περιουσίας ή του προϊόντος. Με την ίδια καταδικαστική απόφαση ανακαλείται, περαιτέρω, άδεια διαμονής παντός τύπου που είχε χορηγηθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές στον καταδικασθέντα.
11. Το παρόν άρθρο και οι παρ. 4, 5, 6 και 7 του άρθρου 24 εφαρμόζονται και όταν οι προβλεπόμενες σε αυτά αξιόποινες πράξεις τελέσθηκαν στην αλλοδαπή από ημεδαπό ή αλλοδαπό, ακόμη και αν αυτές δεν είναι αξιόποινες κατά τους νόμους της χώρας στην οποία τελέσθηκαν.»
Άρθρο 17
Αναμόρφωση της διαδικασίας καθορισμού όγκου εισδοχής για παροχή εξαρτημένης εργασίας, εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και εποχιακής εργασίας - Τροποποίηση άρθρου 26 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 26 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α'81), περί της διαδικασίας καθορισμού του όγκου εισδοχής, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στον τίτλο προστίθενται οι λέξεις «, εργασίας υψηλής ειδίκευσης και εποχιακής εργασίας», β) στην παρ. 1, βα) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «Κεφαλαίων Ζ' (Άδεια διαμονής τύπου «Ε.3») και ΣΤ'» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Κεφαλαίων Δ' (Άδεια διαμονής τύπου «Ε.3») και Γ'», ββ) το δεύτερο και τρίτο εδάφιο αντικαθίστανται, βγ) προστίθεται τέταρτο εδάφιο, γ) η παρ. 2 αντικαθίσταται, δ) στην παρ. 3, στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «ορίζεται και» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ή με όμοια πράξη ορίζεται», ε) στην παρ. 4, εα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «κατά το προηγούμενο έτος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «κατά τα προηγούμενα δύο (2) έτη, καθώς και οι εκτιμήσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων» και εβ) το δεύτερο εδάφιο διαγράφεται, στ) στην παρ. 5, στα) οι λέξεις «την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου της παρ. 1 δύναται να προβλέπεται» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία εκδίδεται κατόπιν εισήγησης των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Εξωτερικών και Προστασίας του Πολίτη, είναι δυνατή», στβ) προστίθενται οι λέξεις «συγκεκριμένες», «εξωτερικής πολιτικής,», «η» και «με τις ελληνικές αρχές» και ζ) προστίθεται παρ. 6, και το άρθρο 26 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 26
Διαδικασία καθορισμού όγκου εισδοχής για παροχή εξαρτημένης εργασίας, εργασίας υψηλής ειδίκευσης και εποχιακής εργασίας
1. Με Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, που εκδίδεται το τελευταίο τρίμηνο κάθε έτους, κατόπιν εισήγησης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, καθορίζονται ο ανώτατος αριθμός θέσεων για εξαρτημένη και για εποχιακή εργασία, βάσει των ετησίων αναγκών της χώρας και της κατηγορίας απασχόλησης με την εξαίρεση των κατηγοριών των Κεφαλαίων Δ' (Άδεια διαμονής τύπου «Ε.3») και Γ' (Άδεια διαμονής τύπου «Ε.2»). Ο ανώτατος αριθμός θέσεων ορίζεται ανά τομέα απασχόλησης βάσει της ευρωπαϊκής κατηγοριοποίησης επαγγελμάτων ESCO. Με την ίδια πράξη μπορεί να προβλέπονται: α) η προσαύξηση του ανώτατου αριθμού θέσεων έως και δεκαπέντε τοις εκατό (15%), ώστε να καλύπτονται απρόβλεπτες και έκτακτες ανάγκες, ανεξαρτήτως τομέα απασχόλησης, β) ο καθορισμός συγκεκριμένων τρίτων χωρών, από τις οποίες είναι δυνατή η πραγματοποίηση μετακλήσεων, καθώς και γ) ο προσδιορισμός συγκεκριμένου αριθμού πολιτών τρίτων χωρών, ανά χώρα προέλευσης, που δύναται να μετακαλείται από κάθε τρίτη χώρα, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, λόγους εθνικού συμφέροντος, τις διακρατικές σχέσεις, τις διοικητικές δυνατότητες των οικείων προξενικών αρχών να διεκπεραιώσουν τα αιτήματα μετάκλησης, τις ανάγκες σε εργατικό δυναμικό ή τη σύναψη διμερών συμφωνιών στον τομέα της μετανάστευσης και της κινητικότητας. Η χρονική ισχύς της πράξης του πρώτου εδαφίου καταλαμβάνει το σύνολο του ημερολογιακού έτους στο οποίο αναφέρεται και παρατείνεται, αυτοδικαίως, πέραν αυτού, έως την ημερομηνία έναρξης ισχύος της επόμενης όμοιας πράξης.
2. Για την έκδοση της Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου της παρ. 1, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης διαβουλεύεται, ιδίως: α) με την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (Ο.Κ.Ε.), β) τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.), γ) τα επιμελητήρια της χώρας, δ) τους αντίστοιχους εργοδοτικούς φορείς και ε) την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) για τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες συνθήκες της ελληνικής οικονομίας, λαμβανομένων υπόψη: α) της προσφοράς εργασίας από ημεδαπούς, πολίτες άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή νομίμως διαμένοντες στη χώρα πολίτες τρίτων χωρών, β) του ποσοστού ανεργίας και γ) του αριθμού των αιτημάτων για μετάκληση που υποβλήθηκαν, και εκείνων που ολοκληρώθηκαν κατά τα προηγούμενα δύο (2) έτη, τις ειδικότητες στις οποίες αυτά αφορούσαν, καθώς και στατιστικά και ποιοτικά στοιχεία για τη δυναμική των διαδικασιών μετάκλησης, όπως αυτά διαβιβάζονται από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου.
3. Με την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου της παρ. 1 ή με όμοια πράξη ορίζεται ο κατάλογος των τομέων απασχόλησης, στους οποίους εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις για την εισδοχή πολιτών τρίτων χωρών με σκοπό την εποχιακή εργασία, λαμβανομένου υπόψη του ορισμού της περ. κστ' του άρθρου 4. Ο ανωτέρω κατάλογος, καθώς και κάθε τροποποίηση αυτού, κοινοποιούνται με μέριμνα του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
4. Ειδικά για την περίπτωση της μετάκλησης εποχιακών εργαζομένων στην αγροτική οικονομία, για τον καθορισμό του ανώτατου αριθμού μετακαλούμενων για ολόκληρη την επικράτεια λαμβάνεται υπόψη ο συνολικός αριθμός των αιτήσεων που υποβλήθηκαν στις αποκεντρωμένες διοικήσεις κατά τα προηγούμενα δύο (2) έτη, καθώς και οι εκτιμήσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
5. Με Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία εκδίδεται κατόπιν εισήγησης των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Εξωτερικών και Προστασίας του Πολίτη, είναι δυνατή η αναστολή των μετακλήσεων από συγκεκριμένες τρίτες χώρες για λόγους εθνικού συμφέροντος, εξωτερικής πολιτικής, εθνικής οικονομίας ή διμερών σχέσεων, ιδίως σε περίπτωση κατά την οποία η συγκεκριμένη τρίτη χώρα δεν συνεργάζεται με τις ελληνικές αρχές στον τομέα των επιστροφών των πολιτών της.
6. Κατά την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, καθώς και των άρθρων που αφορούν στην εισδοχή πολιτών τρίτων χωρών για εξαρτημένη εργασία με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.1»), για εξαρτημένη εργασία κατόπιν μετάκλησης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.4») και για εποχιακή εργασία κατόπιν μετάκλησης (τίτλος διαμονής τύπου «Ε.5»), ο εργοδότης έχει τη δυνατότητα μετάκλησης πολίτη τρίτης χώρας, ο οποίος είναι άνω των δεκαοκτώ (18) ετών.»
Άρθρο 18
Εκσυγχρονισμός της διαδικασίας εισδοχής πολιτών τρίτων χωρών για παροχή εξαρτημένης εργασίας - Τροποποίηση άρθρου 27 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 27 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί ρύθμισης θεμάτων διαδικασίας εισδοχής πολιτών τρίτων χωρών για παροχή εξαρτημένης εργασίας, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο πρώτο εδάφιο, η λέξη «προσωπικό» αντικαθίσταται από τις λέξεις «πολίτες τρίτων χωρών», αβ) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «αποφάσεων των παρ. 1 και 29 του άρθρου 176» αντικαθίστανται από τις λέξεις «κοινών αποφάσεων των παρ. 1,29 και 29Α του άρθρου 176», β) στην παρ. 2, βα) στο δεύτερο εδάφιο, προστίθενται οι λέξεις «ή μέσω της υπηρεσίας διαλειτουργικότητας του Ολοκληρωμένου Πληροφορικού Συστήματος (Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση») του άρθρου 173», ββ) στο τρίτο εδάφιο, οι λέξεις «Σε κάθε περίπτωση, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Ομοίως, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή μέσω της υπηρεσίας διαλειτουργικότητας του Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση» του άρθρου 173», γ) στην παρ. 3 προστίθεται τρίτο εδάφιο, δ) προστίθενται παρ. 4 και 5 και το άρθρο 27 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 27
Ρύθμιση θεμάτων διαδικασίας εισδοχής πολιτών τρίτων χωρών για παροχή εξαρτημένης εργασίας
1. Κάθε εργοδότης, ο οποίος επιθυμεί να προσλάβει πολίτες τρίτων χωρών για παροχή εξαρτημένης εργασίας, καταθέτει αίτηση μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, στην οποία αναφέρονται ο αριθμός των θέσεων εργασίας, τα στοιχεία και η ιθαγένεια των προς απασχόληση πολιτών τρίτων χωρών, η ειδικότητα, ο τομέας, καθώς και το χρονικό διάστημα της απασχόλησης. Η αίτηση συνοδεύεται από τα δικαιολογητικά των κοινών αποφάσεων των παρ. 1,29 και 29Α του άρθρου 176.
2. Η αρμόδια υπηρεσία εκδίδει πράξη, με την οποία εγκρίνεται η απασχόληση του πολίτη τρίτης χώρας σε συγκεκριμένο εργοδότη μόνον εφόσον: α) τα δικαιολογητικά είναι πλήρη και β) για τις περιπτώσεις των αιτήσεων για χορήγηση αδειών διαμονής με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.1»), την απασχόληση κατόπιν μετάκλησης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.4»), καθώς και των αιτήσεων για χορήγηση θεώρησης εισόδου για διαμονή με σκοπό την εποχιακή εργασία (τίτλος διαμονής τύπου «Ε.5), ο αριθμός των προβλεπόμενων θέσεων εργασίας στην Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου του άρθρου 26 δεν έχει εξαντληθεί. Η σχετική πράξη έγκρισης διαβιβάζεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή μέσω της υπηρεσίας διαλειτουργικότητας του Ολοκληρωμένου Πληροφορικού Συστήματος (Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση») του άρθρου 173, μαζί με την υπογεγραμμένη από τον εργοδότη σύμβαση εργασίας, στην αρμόδια ελληνική προξενική αρχή. Ομοίως, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή μέσω της υπηρεσίας διαλειτουργικότητας του Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση» του άρθρου 173, αποστέλλονται προς τα οικεία προξενεία και κατάλογοι με τις πράξεις έγκρισης για όλες τις περιπτώσεις μετακλήσεων, σύμφωνα με τον παρόντα.
3. Η αρμόδια ελληνική προξενική αρχή καλεί τους ενδιαφερόμενους πολίτες τρίτων χωρών, για τους οποίους έχει εκδοθεί πράξη έγκρισης για την είσοδο στην Ελλάδα με σκοπό την απασχόληση. Οι ενδιαφερόμενοι οφείλουν να παρουσιάζονται αυτοπροσώπως στην ανωτέρω υπηρεσία, προκειμένου να υπογράψουν τη σχετική σύμβαση εργασίας και να τους χορηγηθεί η εθνική θεώρηση εισόδου, τηρουμένων κατά τα λοιπά των γενικών και ειδικών διατάξεων για τις θεωρήσεις. Η αρμόδια ελληνική προξενική αρχή ενημερώνει, εγγράφως είτε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, είτε διαλειτουργικά μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση», την αρμόδια υπηρεσία μιας στάσης, για την έγκριση ή την απόρριψη του αιτήματος χορήγησης εθνικής θεώρησης εισόδου των προς μετάκληση πολιτών τρίτων χωρών, εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερολογιακών ημερών από την έγκριση ή την απόρριψη του σχετικού αιτήματος και η υπηρεσία μιας στάσης ενημερώνει με τη σειρά της τον αιτούντα εργοδότη εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών.
4. Για την εφαρμογή της διαδικασίας μετάκλησης, ως άμεσος εργοδότης του πολίτη τρίτης χώρας, ο οποίος συνάπτει συμβάσεις εργασίας ή σχέσεις εξαρτημένης εργασίας με προσωρινά απασχολούμενους, με σκοπό να τους τοποθετεί σε τρίτους, έμμεσους εργοδότες, νοείται το νομικό πρόσωπο που διατηρεί Επιχείρηση Προσωρινής Απασχόλησης (Ε.Π.Α.), η οποία λειτουργεί νόμιμα στην Ελλάδα σύμφωνα με το Κεφάλαιο Γ' του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α' 121), έχει μετοχικό ή εταιρικό κεφάλαιο ύψους τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, δεν έχει ασκηθεί ποινική δίωξη σε βάρος των διοικούντων της ή αυτοί δεν έχουν καταδικαστεί σε οποιοδήποτε βαθμό για το αδίκημα της παράνομης διακίνησης πολιτών τρίτων χωρών και πληροί τις προϋποθέσεις της κοινής απόφασης της παρ. 29Α του άρθρου 176.
5. Σε περίπτωση παραβίασης από την Ε.Π.Α. των όρων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη διαδικασία μετάκλησης, επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρου 23 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου και, αναλογικά, οι κυρώσεις των παρ. 9, 10 και 11 του άρθρου 23.»
Άρθρο 19
Διάρκεια ισχύος της «Μπλε κάρτας της ΕΕ» - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 34 Κώδικα Μετανάστευσης
Στην παρ. 2 του άρθρου 34 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί της χορήγησης «Μπλε κάρτας της ΕΕ», επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «διετούς διάρκειας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τριετούς διάρκειας και ανανεώνεται για τρία (3) έτη κάθε φορά», β) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «δύο (2) έτη» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τρία (3) έτη» και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Η ισχύς της «Μπλε κάρτας της ΕΕ» είναι τριετούς διάρκειας και ανανεώνεται για τρία (3) έτη κάθε φορά. Εάν η σύμβαση εργασίας καλύπτει περίοδο μικρότερη από την προαναφερόμενη, η «Μπλε κάρτα της ΕΕ» ισχύει τουλάχιστον για τη διάρκεια της σύμβασης εργασίας, προσαυξημένη κατά τρεις (3) μήνες, αλλά όχι για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τα τρία (3) έτη. Εάν η περίοδος ισχύος του ταξιδιωτικού εγγράφου του κατόχου «Μπλε Κάρτας της ΕΕ» είναι μικρότερη από την περίοδο ισχύος της «Μπλε Κάρτας της ΕΕ» καθεαυτής, η «Μπλε Κάρτα της ΕΕ» ισχύει τουλάχιστον για την περίοδο ισχύος του ταξιδιωτικού εγγράφου.»
Άρθρο 20
Διάρκεια ισχύος της αρχικής άδειας διαμονής για απασχόληση ειδικού σκοπού - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 60 Κώδικα Μετανάστευσης
Στην παρ. 2 του άρθρου 60 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί κοινών ρυθμίσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «ή ίσης διάρκειας με την προβλεπόμενη περίοδο διαμονής στη χώρα, εφόσον αυτή είναι βραχύτερη» διαγράφονται, β) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «της παρ. 1» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των παρ. 1 και 2» και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Η ισχύς της άδειας διαμονής είναι τριετής, η οποία ανανεώνεται ανά τριετία, εφόσον οι ενδιαφερόμενοι εξακολουθούν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους. Οι ανωτέρω πολίτες τρίτων χωρών μπορούν, κατά παρέκκλιση των παρ. 1 και 2 του άρθρου 84, να συνοδεύονται από τα μέλη της οικογένειάς τους, στα οποία χορηγείται άδεια διαμονής για οικογενειακή επανένωση που λήγει ταυτόχρονα με την άδεια διαμονής των συντηρούντων.»
Άρθρο 21
Αναμόρφωση της διαδικασίας μετάκλησης και της διαδικασίας χορήγησης άδειας διαμονής για εξαρτημένη εργασία κατόπιν μετάκλησης - Τροποποίηση άρθρου 61 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 61 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί προϋποθέσεων και διαδικασίας μετάκλησης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στον τίτλο προστίθενται οι λέξεις «και χορήγηση άδειας διαμονής για εξαρτημένη εργασία κατόπιν μετάκλησης (άδεια διαμονής «Ε.4»)», β) στην παρ. 2, βα) οι λέξεις «έχει την έδρα του ο εργοδότης, στην οποία αναφέρονται ο αριθμός των θέσεων εργασίας, τα στοιχεία και η ιθαγένεια των προς απασχόληση πολιτών τρίτων χωρών, η ειδικότητα, καθώς και το χρονικό διάστημα της απασχόλησης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «, υπάγεται η έδρα ή το υποκατάστημα του εργοδότη ή πρόκειται να παρασχεθεί η εργασία», ββ) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, γ) στην περ. α) της παρ. 3, γα) οι λέξεις «έγκυρη σύμβαση εργασίας για ένα (1) τουλάχιστον έτος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «νόμιμη σύμβαση εργασίας τουλάχιστον έξι (6) μηνών», γβ) η λέξη «εργάτη» αντικαθίσταται από τις λέξεις «υπαλλήλου ή του εργατοτεχνίτη, κατά περίπτωση, όπως αυτές καθορίζονται κάθε φορά, από τα άρθρα 141 και 141Α του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α' 121)», γγ) προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο, γδ) στο τρίτο εδάφιο προστίθενται οι λέξεις «ή, κατά περίπτωση, ο άμεσος εργοδότης» δ) προστίθενται παρ. 4, 5, 6, 7 και 8 και το άρθρο 61 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 61
Προϋποθέσεις και διαδικασία μετάκλησης και χορήγηση άδειας
διαμονής για εξαρτημένη εργασία κατόπιν μετάκλησης (άδεια διαμονής «Ε.4»)
1. Επιτρέπεται να εισέλθουν στη χώρα, αφού προηγουμένως λάβουν εθνική θεώρηση εισόδου σύμφωνα με το άρθρο 27, πολίτες τρίτων χωρών που πρόκειται να διαμείνουν και να απασχοληθούν στην Ελλάδα και οι οποίοι δεν εμπίπτουν στις κατηγορίες των Κεφαλαίων Β', Γ, Δ', ΣΤ' και Ζ' του παρόντος Μέρους.
2. Κάθε εργοδότης, ο οποίος επιθυμεί να προσλάβει προσωπικό της παρ. 1 για εξαρτημένη εργασία, με βάση τις θέσεις εργασίας οι οποίες περιλαμβάνονται στην Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου του άρθρου 26, καταθέτει, μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, αίτηση στη Διεύθυνση Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης στα όρια της οποίας, υπάγεται η έδρα ή το υποκατάστημα του εργοδότη ή πρόκειται να παρασχεθεί η εργασία. Στην αίτηση αναφέρονται ο αριθμός των θέσεων εργασίας, ο τομέας και το είδος της απασχόλησης, σύμφωνα με την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου της παρ. 1 του άρθρου 26, τα στοιχεία και η ιθαγένεια των προς απασχόληση πολιτών τρίτων χωρών, το χρονικό διάστημα της απασχόλησης, καθώς και τα στοιχεία του έμμεσου εργοδότη του προς μετάκληση πολίτη τρίτης χώρας, όταν η αίτηση υποβάλλεται από Επιχείρηση Προσωρινής Απασχόλησης (Ε.Π.Α.) υπό την ιδιότητά της ως άμεσου εργοδότη σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 27.
3. Η αίτηση συνοδεύεται από: α) νόμιμη σύμβαση εργασίας τουλάχιστον έξι (6) μηνών στην Ελλάδα, από την οποία προκύπτει ότι η αμοιβή του είναι ίση, τουλάχιστον, με τις μηνιαίες αποδοχές του ανειδίκευτου υπαλλήλου ή του εργατοτεχνίτη, κατά περίπτωση, όπως αυτές καθορίζονται κάθε φορά, από τα άρθρα 141 και 141Α του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α' 121) και β) εκκαθαριστικό σημείωμα φόρου ή αντίγραφο φορολογικής δήλωσης νομικού προσώπου, από τα οποία προκύπτει η δυνατότητα του εργοδότη να καταβάλει τις μηνιαίες αποδοχές, όπως αυτές ορίζονται στη σύμβαση εργασίας.
Ειδικά η αίτηση που υποβάλλεται από Ε.Π.Α. υπό την ιδιότητά της ως άμεσου εργοδότη σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 27 συνοδεύεται, συμπληρωματικά προς τα δικαιολογητικά του πρώτου εδαφίου, από:
α) τη σύμβαση της Ε.Π.Α. με τον έμμεσο εργοδότη, το ελάχιστο περιεχόμενο της οποίας καθορίζεται στο άρθρο 125 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου και β) εκκαθαριστικό σημείωμα φόρου φυσικού προσώπου ή αντίγραφο φορολογικής δήλωσης νομικού προσώπου, από τα οποία προκύπτει η δυνατότητα του έμμεσου εργοδότη να διασφαλίσει την καταβολή των μηνιαίων αποδοχών, όπως αυτές ορίζονται στη σύμβαση της Ε.Π.Α. με έμμεσο εργοδότη, εφαρμοζόμενων κατά τα λοιπά των κοινών υπουργικών αποφάσεων των παρ. 29 και 29Α του άρθρου 176.
Μαζί με την αίτηση ο εργοδότης ή, κατά περίπτωση, ο άμεσος εργοδότης καταθέτει αποδεικτικό καταβολής τέλους ύψους διακοσίων (200) ευρώ για κάθε πολίτη τρίτης χώρας που θέλει να απασχολήσει, το οποίο εισπράττεται υπέρ του Δημοσίου και δεν επιστρέφεται.
4. Ο πολίτης τρίτης χώρας που έχει λάβει εθνική θεώρηση εισόδου για την παροχή εξαρτημένης εργασίας, σύμφωνα με τα άρθρα 27 και 61, αμέσως μετά την είσοδό του στη χώρα, υποβάλλει, μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής για εξαρτημένη εργασία (άδεια διαμονής τύπου «Ε.4»), εφαρμοζόμενου κατά τα λοιπά του άρθρου 10. Αν η εργασία παρέχεται εκτός των διοικητικών ορίων της υπηρεσίας μιας στάσης που εξέδωσε την έγκριση απασχόλησης, η αίτηση για τη χορήγηση της άδειας διαμονής υποβάλλεται στην υπηρεσία μιας στάσης στα γεωγραφικά όρια της οποίας πρόκειται να παρασχεθεί η εργασία.
5. Η άδεια διαμονής για εξαρτημένη εργασία, κατόπιν μετάκλησης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.4»), έχει ισχύ για τρία (3) έτη και ανανεώνεται για πέντε (5) έτη κάθε φορά, εφόσον εξακολουθούν να πληρούνται οι αντίστοιχες προϋποθέσεις.
6. Ο πολίτης τρίτης χώρας, ο οποίος έχει τη δυνατότητα μεταβολής της κατηγορίας άδειας διαμονής του σε άδεια διαμονής για εξαρτημένη εργασία, σύμφωνα με το άρθρο 12, υποβάλλει αίτημα ανανέωσης της άδειας διαμονής του ως άδεια διαμονής για εξαρτημένη εργασία σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της παρ. 4 του παρόντος και λαμβάνει άδεια διαμονής τύπου «Ε.4».
7. Κατά παρέκκλιση των άρθρων 26 και 62, νομικό πρόσωπο ή επενδυτικό σχήμα, το οποίο, είτε υπάγεται στην παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4864/2021 (Α' 237) περί ορισμού, κατηγοριών και κριτηρίων στρατηγικών επενδύσεων, είτε έχει αναλάβει την εκτέλεση δημοσίου έργου σύμφωνα με τον ν. 4412/2016 (Α' 147) ή άλλου έργου ιδιαίτερης σημασίας για λόγους οικονομικούς, κοινωνικούς ή εθνικούς, έχει τη δυνατότητα να υποβάλει αίτηση ή αιτήσεις μετάκλησης, που αφορούν έως πεντακόσιους (500) πολίτες τρίτων χωρών, κατ' ανώτατο όριο, ανά έργο, προκειμένου για τη διευκόλυνση της κατασκευής ή της ανάπτυξης των απαιτούμενων δομών ή υποδομών και υλοποίησης και λειτουργίας της επένδυσης.
Η αίτηση, στην περίπτωση αυτή, εξετάζεται κατά προτεραιότητα και συνοδεύεται από: α) έγκυρη σύμβαση εργασίας τουλάχιστον έξι (6) μηνών στην Ελλάδα, από την οποία προκύπτει ότι η αμοιβή του πολίτη τρίτης χώρας είναι ίση, τουλάχιστον, με τις μηνιαίες αποδοχές του ανειδίκευτου υπαλλήλου ή του εργατοτεχνίτη, κατά περίπτωση, όπως αυτές καθορίζονται κάθε φορά, από το άρθρο 141, περί της διαδικασίας καθορισμού επαρκούς νομοθετημένου μισθού και ημερομισθίου και το άρθρο 141Α, περί διαδικασίας καθορισμού επαρκούς νομοθετημένου μισθού και ημερομισθίου για τα έτη 2025, 2026 και 2027, του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, και β) βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Ανάπτυξης για τον χαρακτηρισμό της επένδυσης ως στρατηγικής, σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 4864/2021 ή βεβαίωση της αρμόδιας Υπηρεσίας του καθ' ύλην αρμόδιου Υπουργείου για την ανάληψη από το νομικό πρόσωπο ή το επενδυτικό σχήμα, της εκτέλεσης δημοσίου έργου σύμφωνα με τον ν. 4412/2016, ή βεβαίωση της αρμόδιας Υπηρεσίας του καθ' ύλην αρμόδιου Υπουργείου για την ανάληψη από το νομικό πρόσωπο ή το επενδυτικό σχήμα της εκτέλεσης έργου ιδιαίτερης σημασίας σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο.
Η βεβαίωση της περ. β) περιλαμβάνει, εκτός από την εισήγηση αναφορικά με τον χαρακτηρισμό της επένδυσης, είτε ως στρατηγικής, είτε ως δημοσίου έργου, είτε ως έργου ιδιαίτερης σημασίας για λόγους οικονομικούς, κοινωνικούς ή εθνικούς, και τον κατάλογο των προς μετάκληση πολιτών τρίτων χωρών, για τους οποίους έχει εισηγηθεί σχετικώς το νομικό πρόσωπο ή το επενδυτικό σχήμα.
Η αίτηση του εργοδότη, νομικού προσώπου ή επενδυτικού σχήματος, συνοδεύεται από αποδεικτικό καταβολής τέλους ύψους τετρακοσίων (400) ευρώ για κάθε πολίτη τρίτης χώρας που θέλει να μετακαλέσει, το οποίο εισπράττεται υπέρ του Δημοσίου και δεν επιστρέφεται.
Οι πολίτες τρίτων χωρών που υπάγονται στις ρυθμίσεις της παρούσας, μετά την έκδοση της έγκρισης απασχόλησης, εισέρχονται στην ελληνική επικράτεια, είτε με ομοιόμορφη θεώρηση εισόδου, είτε με καθεστώς απαλλαγής θεώρησης, και οφείλουν άμεσα και το αργότερο πριν από τη λήξη αυτής, να υποβάλουν αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής τύπου «Ε.4», ώστε να λάβουν τη βεβαίωση της περ. β) της παρ. 8 του άρθρου 10 και να έχουν τη δυνατότητα έναρξης της απασχόλησης. Οι αιτήσεις για τη χορήγηση των θεωρήσεων κατά τα ανωτέρω εξετάζονται κατά προτεραιότητα από τις αρμόδιες ελληνικές προξενικές αρχές.
8. Στις περιπτώσεις των εργοδοτών που περιλαμβάνονται στις διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται, αναλογικά, οι κυρώσεις των παρ. 9, 10 και 11 του άρθρου 23 του παρόντος.»
Άρθρο 22
Εισδοχή πολιτών τρίτων χωρών με σκοπό την απασχόληση για την κατασκευή και λειτουργία βιομηχανικών, τεχνολογικών, φαρμακευτικών ή άλλων υποδομών - Προσθήκη άρθρου 72Α στον Κώδικα Μετανάστευσης
Στον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81) προστίθεται άρθρο 72Α ως εξής:
«Άρθρο 72Α
Πολίτες τρίτων χωρών που μετακινούνται από επιχείρηση εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα στην Ελλάδα στο πλαίσιο σύμβασης με ημεδαπή εταιρεία με σκοπό την κατασκευή και λειτουργία βιομηχανικών, τεχνολογικών, φαρμακευτικών ή άλλων υποδομών (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.13»)
1. Σε πολίτες τρίτων χωρών που επιθυμούν να εισέλθουν στη χώρα, ως εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό επιχείρησης που είναι εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα, στο πλαίσιο σύμβασής της με ημεδαπή εταιρεία, για την κατασκευή μονάδων παραγωγής στους τομείς της τεχνολογίας, του φαρμάκου και της βιομηχανίας, χορηγείται εθνική θεώρηση εισόδου που επιτρέπει τη διαμονή για εργασία (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.13»), εφόσον προσκομίσουν, στην αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, αυτοπροσώπως ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή με συστημένη επιστολή:
α) βεβαίωση της εγκατεστημένης σε τρίτη χώρα επιχείρησης, στην οποία αναγράφονται πλήρως τα στοιχεία ταυτότητας και επικοινωνίας της και η ιδιότητα και τα καθήκοντα του εργαζομένου πολίτη τρίτης χώρας και συνοδεύεται από αποδεικτικά στοιχεία για τη νομιμότητα της εργασίας του σε αυτή,
β) έγγραφα από τα οποία προκύπτει ότι το ύψος της επένδυσης είναι μεγαλύτερο των δέκα εκατομμυρίων (10.000.000) ευρώ,
γ) επικυρωμένο αντίγραφο της σύμβασης κατασκευής ή λειτουργίας μεταξύ της, εγκατεστημένης στην τρίτη χώρα, επιχείρησης και της ημεδαπής εταιρείας. Στη σύμβαση αυτή προβλέπονται το αντικείμενό της, το χρονικό διάστημα ολοκλήρωσης της κατασκευής και η έναρξη λειτουργίας της μονάδας παραγωγής, ο αριθμός και η ειδικότητα των ατόμων που θα απασχοληθούν, καθώς και η ανάληψη των εξόδων διαμονής, πλήρους ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος στην Ελλάδα κατά την εργασία τους στην ημεδαπή εταιρεία, και των εξόδων επιστροφής τους.
2. Η θεώρηση εισόδου της παρ. 1 έχει διάρκεια ίση με τον χρόνο που απαιτείται για την εκπλήρωση της αναληφθείσας συμβατικής υποχρέωσης από την εγκατεστημένη σε τρίτη χώρα επιχείρηση, δεν μπορεί να υπερβαίνει, συνολικά, τους δώδεκα (12) μήνες και περιλαμβάνει ένδειξη που αναφέρεται στην κατασκευή και λειτουργία μονάδων παραγωγής στους τομείς της τεχνολογίας, του φαρμάκου ή της βιομηχανίας, στο πλαίσιο σύμβασης κατασκευής και λειτουργίας.
3. Ο κάτοχος της θεώρησης εισόδου του παρόντος έχει τη δυνατότητα υποβολής αιτήματος για τη χορήγηση άδειας διαμονής τύπου «Ε.1» ή «Ε.4», μόνο στην ημεδαπή εταιρεία της παρ. 1, σύμφωνα με το άρθρο 12 ή σε άλλο εργοδότη με τη συναίνεσή της. Σε αντίθετη περίπτωση, οφείλει να αναχωρήσει από την ελληνική επικράτεια εντός της περιόδου ισχύος της εθνικής θεώρησης της παρ. 1 (δελτίο διαμονής τύπου «Ζ.13»).
Άρθρο 23
Εισδοχή πολιτών τρίτων χωρών για εργασία σε επιχειρήσεις του Εθνικού Μητρώου Νεοφυών Επιχειρήσεων - Προσθήκη άρθρου 79Α στον Κώδικα Μετανάστευσης
Στον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81) προστίθεται άρθρο 79Α ως εξής:
«Άρθρο 79Α
Πολίτες τρίτων χωρών που αιτούνται την εισδοχή για εργασία σε επιχειρήσεις του Εθνικού Μητρώου Νεοφυών Επιχειρήσεων (τίτλος διαμονής κατηγορίας Ζ.13Α - «Tech - Visa»)
1. Σε πολίτες τρίτων χωρών που επιθυμούν να εισέλθουν στη χώρα, ως εργαζόμενοι αποκλειστικά σε επιχειρήσεις του Εθνικού Μητρώου Νεοφυών Επιχειρήσεων («Elevate Greece») του άρθρου 47 του ν. 4712/2020 (Α' 146), χορηγείται εθνική θεώρηση για την είσοδο και διαμονή διάρκειας δώδεκα (12) μηνών, κατά παρέκκλιση των άρθρων 26 και 27 («Tech visa» - τίτλος διαμονής κατηγορίας «Ζ.13Α»).
2. Η εθνική θεώρηση εισόδου στους εργαζομένους της παρ. 1 χορηγείται εφόσον ο πολίτης τρίτης χώρας προσκομίσει στην αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, εκτός των γενικών δικαιολογητικών για τη χορήγηση της εθνικής θεώρησης:
α) βεβαίωση του Εθνικού Μητρώου Νεοφυών Επιχειρήσεων, σύμφωνα με την οποία η εταιρεία, η οποία έχει συνάψει σύμβαση εργασίας με τον πολίτη τρίτης χώρας, έχει εγγραφεί και συνεχίζει να είναι ενεργό μέλος του Εθνικού Μητρώου Νεοφυών Επιχειρήσεων του άρθρου 47 του ν. 4712/2020,
β) σύμβαση εξαρτημένης εργασίας διάρκειας τουλάχιστον δώδεκα (12) μηνών από την οποία προκύπτει ότι ο ακαθάριστος ετήσιος μισθός του, βάσει του μηνιαίου ή ετήσιου μισθού που προσδιορίζεται στη σύμβαση, ισούται τουλάχιστον με το ένα κόμμα έξι (1,6) του ύψους του μέσου ακαθάριστου ετησίου μισθού στην Ελλάδα και
γ) στοιχεία ότι ο αιτών διαθέτει υψηλά επαγγελματικά προσόντα, τα οποία πιστοποιούνται από τίτλο σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ή υψηλές επαγγελματικές δεξιότητες σύμφωνα με την περ. νγ' του άρθρου 4.
3. Η εθνική θεώρηση εισόδου εργαζομένων σε επιχειρήσεις του Εθνικού Μητρώου Νεοφυών Επιχειρήσεων παρέχει άμεσα δικαίωμα πρόσβασης στην εξαρτημένη εργασία, αποκλειστικά στον εργοδότη της περ. α) της παρ. 2, με τον οποίο ο πολίτης τρίτης χώρας έχει υπογράψει σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, χωρίς να απαιτείται η έκδοση άδειας διαμονής.
4. Κατά παρέκκλιση των άρθρων 84, 85, 87 και 88, ο πολίτης τρίτης χώρας έχει τη δυνατότητα να συνοδεύεται από τα μέλη της οικογένειάς του, τα οποία λαμβάνουν αντίστοιχη εθνική θεώρηση εισόδου, ως μέλη οικογένειας κατόχου τίτλου διαμονής «Ζ.13Α», διάρκειας δώδεκα (12) μηνών.
5. Ο πολίτης τρίτης χώρας, που είναι κάτοχος του τίτλου διαμονής «Ζ.13Α», δεν έχει τη δυνατότητα αλλαγής εργοδότη κατά τη διάρκεια ισχύος της εθνικής θεώρησης εισόδου. Στην περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης, για οποιονδήποτε λόγο, πλην της περίπτωσης παραβίασης από πλευράς του εργοδότη των όρων της σύμβασης, ο πολίτης τρίτης χώρας οφείλει να αναχωρήσει άμεσα από την ελληνική επικράτεια και ο εργοδότης οφείλει να ενημερώσει άμεσα την αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, προκειμένου να προβεί σε ανάκληση της εθνικής θεώρησης εισόδου, εφαρμοζόμενου κατά τα λοιπά του άρθρου 23.
6. Ο πολίτης τρίτης χώρας, που είναι κάτοχος του τίτλου διαμονής «Ζ.13Α», με την επιφύλαξη της παρ. 7, δεν έχει τη δυνατότητα υπαγωγής στο άρθρο 12.
7. Ο πολίτης τρίτης χώρας, πριν από τη λήξη της εθνικής θεώρησης εισόδου, μπορεί να υποβάλει αίτημα για τη χορήγηση άδειας διαμονής τύπου «Ε.1» - «Μπλε Κάρτα της ΕΕ», κατά παρέκκλιση του τρίτου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 12, εφόσον συνεχίζει να εργάζεται με σχέση εξαρτημένης εργασίας στην ίδια επιχείρηση και πληροί κατ' ελάχιστον τις προϋποθέσεις της περ. β) της παρ. 2. Κατά παρέκκλιση των περιορισμών των παρ. 6 και 7, στην περίπτωση παραβίασης από πλευράς του εργοδότη των όρων της σύμβασης κατά τη διάρκεια ισχύος της εθνικής θεώρησης εισόδου, ο πολίτης τρίτης χώρας έχει τη δυνατότητα υπαγωγής στο άρθρο 12.
8. Τα μέλη της οικογένειας του πολίτη τρίτης χώρας που έχει υποβάλει αίτημα για τη χορήγηση άδειας διαμονής τύπου «Ε.1», έχουν τη δυνατότητα, εφόσον έχουν λάβει εθνική θεώρηση εισόδου σύμφωνα με την παρ. 4, να υποβάλουν αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής, σύμφωνα με το άρθρο 42.»
Άρθρο 24
Εισδοχή πολιτών τρίτων χωρών ως επισκεπτών καθηγητών σε Α.Ε.Ι., Ν.Π.Π.Ε. και Κολλέγια στην Ελλάδα - Προσθήκη άρθρου 79Β στον Κώδικα Μετανάστευσης
Στον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81) προστίθεται άρθρο 79Β ως εξής:
«Άρθρο 79Β
Πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι έχουν γίνει δεκτοί σε Α.Ε.Ι., Ν.Π.Π.Ε. και Κολλέγια της χώρας,
ως επισκέπτες καθηγητές (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.14»)
1. Σε πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι έχουν γίνει δεκτοί σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.) και Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) της χώρας, καθώς και σε εκπαιδευτικά ιδρύματα που λειτουργούν σύμφωνα με τις περ. α' και β' του άρθρου 1 του ν. 3696/2008 (Α' 177), για περίοδο έως ένα (1) έτος, ως επισκέπτες καθηγητές, χορηγείται από την αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, με την επιφύλαξη των γενικών προϋποθέσεων για τις θεωρήσεις όπως αυτές ορίζονται στην υπουργική απόφαση της παρ. 8 του αρ. 176, εθνική θεώρηση εισόδου, για χρονική περίοδο έως δώδεκα (12) μήνες που επιτρέπει τη διαμονή τους στην ελληνική επικράτεια για τον σκοπό αυτό (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.14»).
2. Η εθνική θεώρηση εισόδου χορηγείται στους ενδιαφερομένους πολίτες τρίτων χωρών, εφόσον προσκομίσουν στην αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, εκτός των γενικών δικαιολογητικών της απόφασης της παρ. 8 του άρθρου 176:
α) βεβαίωση των ιδρυμάτων της παρ. 1 σχετικά με την αποδοχή του πολίτη τρίτης χώρας ως επισκέπτη καθηγητή, καθώς και τη χρονική διάρκεια αυτής και
β) αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσής τους κατά τη διάρκεια διαμονής τους στη χώρα, χωρίς να επιβαρύνεται το εθνικό σύστημα κοινωνικής πρόνοιας. Το ύψος των επαρκών πόρων καθορίζεται από την κοινή απόφαση της παρ. 51 του άρθρου 176.»
Άρθρο 25
Εισδοχή στην Ελλάδα πολιτών τρίτων χωρών με υψηλά εκπαιδευτικά προσόντα για αναζήτηση εργασίας ή επαγγελματικής δραστηριότητας - Προσθήκη άρθρου 79Γ στον Κώδικα Μετανάστευσης
Στον Κώδικα Μετανάστευσης προστίθεται νέο άρθρο 79Γ ως εξής:
«Άρθρο 79Γ
Πολίτες τρίτων χωρών που διαθέτουν υψηλά εκπαιδευτικά προσόντα
και αιτούνται την εισδοχή για αναζήτηση εργασίας ή επαγγελματικής δραστηριότητας
(«Talent Visa» - τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.15»)
1. Σε πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι είναι απόφοιτοι ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος της αλλοδαπής και κάτοχοι μεταπτυχιακού, διδακτορικού ή μεταδιδακτορικού τίτλου σπουδών ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος της αλλοδαπής, χορηγείται εθνική θεώρηση εισόδου διάρκειας δώδεκα (12) μηνών, με σκοπό την εισδοχή για αναζήτηση εργασίας ή την ανάπτυξη επαγγελματικής δραστηριότητας (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.15»).
2. Τα ιδρύματα της παρ. 1 θα πρέπει να περιλαμβάνονται σε τουλάχιστον δύο (2) από τις διεθνείς λίστες κατάταξης των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, όπως αυτές καθορίζονται από την κοινή απόφαση της παρ. 72 του άρθρου 176. Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού γνωστοποιεί, σε ετήσια βάση, στις αρμόδιες υπηρεσίες των Υπουργείων Εξωτερικών και Μετανάστευσης και Ασύλου τις επικαιροποιημένες λίστες με τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα.
3. Η εθνική θεώρηση εισόδου χορηγείται, εφόσον ο πολίτης τρίτης χώρας προσκομίσει στην αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, εκτός των γενικών δικαιολογητικών για τη χορήγηση της εθνικής θεώρησης εισόδου που προβλέπονται στην απόφαση της παρ. 8 του άρθρου 176:
α) τίτλο σπουδών, ο οποίος αποδεικνύει ότι ο αιτών έχει αποφοιτήσει από ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της αλλοδαπής, το οποίο πληροί τις προϋποθέσεις της παρ. 2,
β) μεταπτυχιακό ή διδακτορικό ή μεταδιδακτορικό τίτλο σπουδών από ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της αλλοδαπής, το οποίο πληροί τις προϋποθέσεις της παρ. 2 και έχει ληφθεί εντός της τελευταίας πενταετίας από την υποβολή της αίτησης θεώρησης και
γ) αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτει επαρκείς πόρους διαβίωσης για τη διαμονή του στη χώρα, όπως αυτοί καθορίζονται στην κοινή απόφαση της παρ. 51 του άρθρου 176.
4. Ο πολίτης τρίτης χώρας έχει τη δυνατότητα πριν από τη λήξη της εθνικής θεώρησης εισόδου και εφόσον πληροί τις, κατά περίπτωση, προϋποθέσεις χορήγησης αδειών διαμονής του παρόντος, να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής, σύμφωνα με το άρθρο 12.
Άρθρο 26
Εισδοχή πολιτών τρίτων χωρών, φοιτητών ανώτατης εκπαίδευσης της αλλοδαπής που έχουν συνάψει συμφωνίες με Κολλέγια στην Ελλάδα - Προσθήκη άρθρου 79Δ στον Κώδικα Μετανάστευσης
Στον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81) προστίθεται άρθρο 79Δ ως εξής:
«Άρθρο 79Δ
Πολίτες τρίτων χωρών, φοιτητές ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης της αλλοδαπής που έχουν συνάψει συμφωνίες με Κολλέγια και οι οποίοι αιτούνται την εισδοχή για την παρακολούθηση μαθημάτων και την πρακτική άσκηση στο πλαίσιο των σπουδών τους (Τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.16»)
1. Σε πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι είναι σπουδαστές ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, τα οποία έχουν συνάψει συμφωνίες συνεργασίας με Κολλέγια στην Ελλάδα και παρέχουν, κατ' αποκλειστικότητα, σπουδές, αφενός βάσει συμφωνιών πιστοποίησης (validation) και δικαιόχρησης (franchising) με ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής, αφετέρου βάσει προγραμμάτων σπουδών, τα οποία οδηγούν σε μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών, εφόσον αυτά έχουν πιστοποίηση (accreditation) από διεθνείς οργανισμούς πιστοποίησης, χορηγείται εθνική θεώρηση εισόδου διάρκειας έως εννέα (9) μήνες (τίτλος διαμονής τύπου «Ζ.16»).
2. Η εθνική θεώρηση εισόδου χορηγείται, εφόσον ο πολίτης τρίτης χώρας προσκομίσει στην αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, εκτός των γενικών δικαιολογητικών για τη χορήγηση της εθνικής θεώρησης εισόδου, όπως αυτά καθορίζονται στην απόφαση της παρ. 8 του άρθρου 176:
α) έγγραφο του ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος της αλλοδαπής από το οποίο προκύπτει ότι ο πολίτης τρίτης χώρας είναι σπουδαστής του ιδρύματος,
β) έγγραφο του Κολλεγίου από το οποίο προκύπτει η ύπαρξη συμφωνίας συνεργασίας με το ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της αλλοδαπής,
γ) έγγραφο του Κολλεγίου με το οποίο βεβαιώνεται αφενός ότι ο σπουδαστής του ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος της αλλοδαπής έχει γίνει δεκτός για την παρακολούθηση των μαθημάτων και την πρακτική άσκηση στην Ελλάδα, αφετέρου ότι έχουν καλυφθεί οι τυχόν οικονομικές υποχρεώσεις του σπουδαστή έναντι του εκπαιδευτικού ιδρύματος στην Ελλάδα, εφόσον αυτό απαιτείται,
δ) αποδεικτικά στοιχεία επάρκειας της γνώσης της γλώσσας στην οποία διδάσκονται τα μαθήματα, επιπέδου τουλάχιστον Β1 και
ε) αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτει επαρκείς πόρους διαβίωσης για τη διαμονή του στη χώρα, όπως αυτοί προσδιορίζονται στην απόφαση της παρ. 51 του άρθρου 176.
3. Κατά παρέκκλιση της περ. β) της παρ. 2, είναι δυνατή η χορήγηση εθνικής θεώρησης εισόδου και σε σπουδαστές ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, τα οποία δεν έχουν συνάψει συμφωνίες με Κολλέγιο στην Ελλάδα, εφόσον ο πολίτης τρίτης χώρας προσκομίσει στην αρμόδια ελληνική προξενική αρχή, εκτός των γενικών δικαιολογητικών για τη χορήγηση της εθνικής θεώρησης εισόδου, όπως αυτά καθορίζονται στην απόφαση της παρ. 8 του άρθρου 176, τα εξής:
α) έγγραφο του ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος της αλλοδαπής από το οποίο προκύπτει ότι ο πολίτης τρίτης χώρας είναι σπουδαστής του ιδρύματος,
β) έγγραφο του Κολλεγίου με το οποίο βεβαιώνεται αφενός ότι ο σπουδαστής του ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος της αλλοδαπής, έχει γίνει δεκτός για την παρακολούθηση των μαθημάτων και την πρακτική άσκηση στην Ελλάδα, αφετέρου ότι έχουν ρυθμιστεί οι τυχόν οικονομικές υποχρεώσεις του σπουδαστή έναντι του εκπαιδευτικού ιδρύματος στην Ελλάδα, εφόσον αυτό απαιτείται,
γ) αποδεικτικά στοιχεία επάρκειας της γνώσης της γλώσσας στην οποία διδάσκονται τα μαθήματα, επιπέδου τουλάχιστον Β1 και
δ) αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτει επαρκείς πόρους διαβίωσης για τη διαμονή του στη χώρα, όπως αυτοί καθορίζονται στην απόφαση της παρ. 51 του άρθρου 176.
4. Η εθνική θεώρηση εισόδου των παρ. 1 και 3 παρέχει στον πολίτη τρίτης χώρας το δικαίωμα διαμονής με σκοπό την παρακολούθηση μαθημάτων στο Κολλέγιο και την πραγματοποίηση της πρακτικής άσκησης στο πλαίσιο των σπουδών του. Η διάρκεια ισχύος της εθνικής θεώρησης εισόδου καθορίζεται σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 2 ή την περ. β) της παρ. 3, κατά περίπτωση και δεν μπορεί να υπερβαίνει τους εννέα (9) μήνες.
5. Ο πολίτης τρίτης χώρας, που είναι κάτοχος του τίτλου διαμονής «Ζ.16», δεν έχει τη δυνατότητα υπαγωγής στο άρθρο 12 και το αργότερο κατά τη λήξη της εθνικής θεώρησης εισόδου οφείλει να αναχωρήσει από την ελληνική επικράτεια.
Άρθρο 27
Αρχική χορήγηση δελτίου διαμονής σε μέλη οικογένειας Έλληνα και προσωποπαγές δικαίωμα διαμονής - Τροποποίηση παρ. 9 και αντικατάσταση παρ. 11 και 12 άρθρου 93 Κώδικα Μετανάστευσης
1. Στην παρ. 9 του άρθρου 93 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί αρχικής χορήγησης Δελτίου Διαμονής σε μέλη οικογένειας Έλληνα (άδεια διαμονής τύπου «Ο.3»), οι λέξεις «άδεια διαμονής δεκαετούς διάρκειας (άδεια διαμονής τύπου «Μ.2») του άρθρου 161» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Δελτίο Μόνιμης Διαμονής (άδεια διαμονής τύπου «Μ.3») των άρθρων 93Α και 161» και η παρ. 9 διαμορφώνεται ως εξής:
«9. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 7, το Δελτίο Διαμονής κατά τη λήξη της διάρκειας ισχύος του μετατρέπεται αυτοδικαίως σε Δελτίο Μόνιμης Διαμονής (άδεια διαμονής τύπου «Μ.3») των άρθρων 93Α και 161.»
2. Οι παρ. 11 και 12 του άρθρου 93 του Κώδικα Μετανάστευσης, αντικαθίστανται ως εξής:
«11. Τα μέλη οικογένειας Έλληνα που είναι πολίτες τρίτων χωρών, διατηρούν προσωποπαγές δικαίωμα διαμονής όταν:
α) ο Έλληνας αποβιώσει και τα μέλη της οικογένειας διαμένουν στην Ελλάδα επί ένα (1) τουλάχιστον έτος πριν από τον θάνατό του,
β) εκδοθεί απόφαση διαζυγίου ή ο γάμος έχει λυθεί με τη διαδικασία του συναινετικού διαζυγίου ή έχει λυθεί το σύμφωνο συμβίωσης και ο γάμος ή το σύμφωνο συμβίωσης διήρκεσε τρία (3) τουλάχιστον έτη, πριν από την υποβολή αίτησης αγωγής διαζυγίου των συζύγων ή πριν από τη λύση του γάμου στην περίπτωση συναινετικού διαζυγίου, σύμφωνα με το άρθρο 1441 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1985, Α' 164) ή πριν από τη λύση του συμφώνου συμβίωσης των συντρόφων, εκ των οποίων, το ένα (1) έτος στην Ελλάδα ή η επιμέλεια των τέκνων έχει ανατεθεί νομίμως σε έναν από τους συζύγους/συντρόφους που είναι πολίτης τρίτης χώρας ή
γ) συντρέχουν ιδιαιτέρως δυσχερείς καταστάσεις, όπως όταν το μέλος της οικογένειας κατέστη θύμα οικογενειακής βίας, ενόσω υφίστατο ο γάμος ή το σύμφωνο συμβίωσης.
Το προσωποπαγές δικαίωμα διαμονής διατηρείται, υπό την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα αυτά αποδεικνύουν την ιδιότητά τους ως μισθωτών ή την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας, ή αποδεικνύουν ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους για τους ίδιους και τα μέλη της οικογένειάς τους, ούτως ώστε να μην επιβαρύνουν, κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην Ελλάδα, το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της χώρας, καθώς και ότι έχουν πλήρη ασφαλιστική κάλυψη ασθενείας στην Ελλάδα, ή, αποδεικνύουν ότι είναι μέλη της ήδη συσταθείσας, στην Ελλάδα, οικογένειας ενός προσώπου, το οποίο πληροί τις ανωτέρω προϋποθέσεις.
Το μέλος της οικογένειας Έλληνα που πληροί τις προϋποθέσεις του παρόντος άρθρου και επιθυμεί τη χορήγηση Δελτίου Προσωποπαγούς Δικαιώματος Διαμονής, οφείλει να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση της άδειας διαμονής στην αρμόδια υπηρεσία, εντός δύο (2) μηνών, από την επέλευση του γεγονότος, από το οποίο απορρέει το ως άνω το προσωποπαγές δικαίωμα, η οποία συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Αρμόδια για την εξέταση της αίτησης είναι η οικεία υπηρεσία της αποκεντρωμένης διοίκησης, η οποία χορηγεί Δελτίο Προσωποπαγούς Δικαιώματος διαμονής τύπου Ο.3., διάρκειας πέντε (5) ετών, με δυνατότητα ανανέωσης για πέντε (5) έτη κάθε φορά.
Η έκδοση του Δελτίου Διαμονής, του Δελτίου Μόνιμης Διαμονής και του Δελτίου Προσωποπαγούς Δικαιώματος Διαμονής δεν υπόκειται σε καταβολή παραβόλου.
12. Ο/η σύζυγος ή σύντροφος, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, και οι κατιόντες, συγγενείς τους εξ αίματος σε ευθεία γραμμή, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 93 που κατέχουν Δελτίο Διαμονής ή Δελτίο Μόνιμης Διαμονής ή Δελτίο Προσωποπαγούς Δικαιώματος Διαμονής έχουν πρόσβαση σε εξαρτημένη εργασία, παροχή υπηρεσιών ή έργου και επαγγελματική δραστηριότητα.»
Άρθρο 28
Μόνιμη διαμονή πολιτών τρίτων χωρών που είναι μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη - Προσθήκη άρθρου 93Α στον Κώδικα Μετανάστευσης
Στον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), προστίθεται άρθρο 93Α ως εξής:
«Άρθρο 93Α
Μόνιμη διαμονή μελών οικογένειας Έλληνα πολίτη
1. Τα μέλη οικογένειας Έλληνα τα οποία διαμένουν νομίμως στην Ελλάδα μαζί του για συνεχές χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών, έχουν δικαίωμα μόνιμης διαμονής στη χώρα. Το δικαίωμα αυτό δεν υπόκειται στους όρους που προβλέπονται στις παρ. 3 και 4 του άρθρου 93. Διακοπή της διαμονής, η οποία δεν υπερβαίνει τα δύο (2) συνεχόμενα έτη από τη λήξη του Δελτίου Διαμονής, δεν θίγει το δικαίωμα απόκτησης Δελτίου Μόνιμης Διαμονής.
2. Το μέλος της οικογένειας Έλληνα που επιθυμεί τη χορήγηση Δελτίου Μόνιμης Διαμονής τύπου «Μ.3» του άρθρου 161, οφείλει να υποβάλει αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης, εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία εισόδου του στη χώρα ή έως δύο (2) μήνες πριν από τη λήξη της ισχύος του Δελτίου Διαμονής του. Σε περίπτωση μη υποβολής της αίτησης εντός ενός (1) έτους από την ημερομηνία λήξης του Δελτίου Διαμονής, επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο ύψους πενήντα (50) ευρώ. Η αίτηση συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά της κοινής απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 176.
3. Το Δελτίο Μόνιμης Διαμονής χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, με την επιφύλαξη λόγων δημόσιας τάξης και ασφάλειας, και ανανεώνεται αυτοδικαίως κάθε δέκα (10) χρόνια. Κάθε μέτρο που λαμβάνεται για λόγους δημόσιας τάξης ή δημόσιας ασφάλειας πρέπει να είναι σύμφωνο με την αρχή της αναλογικότητας και να θεμελιώνεται αποκλειστικά στην προσωπική συμπεριφορά του προσώπου που αφορά. Προηγούμενες ποινικές καταδίκες δεν αποτελούν αυτοτελώς λόγους για τη λήψη τέτοιων μέτρων. Η προσωπική συμπεριφορά του προσώπου που αφορά το μέτρο πρέπει να συνιστά πραγματική, ενεστώσα και αρκούντως σοβαρή απειλή, που στρέφεται κατά θεμελιώδους συμφέροντος της κοινωνίας. Αιτιολογίες που δεν συνδέονται με τα στοιχεία της υπόθεσης ή στηρίζονται σε εκτιμήσεις γενικής πρόληψης δεν γίνονται αποδεκτές. Το Δελτίο Διαμονής χορηγείται με την επιφύλαξη των ρυθμίσεων που αφορούν την έκδοση των αδειών διαμονής υπό τη μορφή του αυτοτελούς εγγράφου, σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 4018/2011 (Α'215).
4. Μετά την απόκτηση Δελτίου Μόνιμης Διαμονής η απώλεια του δικαιώματος επέρχεται μόνο σε περίπτωση απουσίας του ενδιαφερόμενου από την Ελλάδα, για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τα δύο (2) συναπτά έτη.»
Άρθρο 29
Μέλη οικογένειας πολιτών τρίτων χωρών που εισέρχονται στην Ελλάδα
για επενδυτικούς λόγους - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 95 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 95 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α'81), περί διάρκειας ισχύος αδειών διαμονής για επενδυτικούς λόγους, προστίθεται περ. ε) και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Οι πολίτες τρίτων χωρών κάτοχοι άδειας διαμονής των άρθρων 96 έως 100Α μπορούν, κατά παρέκκλιση της παρ. 1 του άρθρου 84, να συνοδεύονται και από τα μέλη της οικογένειάς τους στα οποία χορηγείται, ύστερα από αίτησή τους, άδεια διαμονής για οικογενειακή επανένωση, η οποία λήγει ταυτόχρονα με την άδεια διαμονής του συντηρούντος.
Ως μέλη της οικογένειας νοούνται:
α) ο έτερος των συζύγων ή των συμβίων, με τον/την οποίο/α ο πολίτης τρίτης χώρας έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης,
β) τα άγαμα κοινά τέκνα των συζύγων ή των συμβίων κάτω των είκοσι ενός (21) ετών,
γ) τα άγαμα τέκνα του συντηρούντος ή του ετέρου των συζύγων ή συμβίων, εφόσον η επιμέλεια έχει νομίμως ανατεθεί για μεν τα τέκνα του/της συντηρούντος σε αυτόν/αυτήν για δε τα τέκνα του/της ετέρου των συζύγων ή συμβίων σε αυτόν/αυτήν κάτω των είκοσι ενός (21) ετών,
δ) οι απευθείας ανιόντες των συζύγων ή συμβίων,
ε) τα ενήλικα τέκνα του συντηρούντος ή του/της συζύγου του ή του/της συμβίου/ας του, εφόσον είναι πολίτες τρίτων χωρών, τα οποία στερούνται δικαιοπρακτικής ικανότητας, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους και συνοικούν και συντηρούνται από αυτόν. Η στέρηση δικαιοπρακτικής ικανότητας αποδεικνύεται με τελεσίδικη δικαστική απόφαση, είτε ελληνικού δικαστηρίου, είτε αλλοδαπού δικαστηρίου η οποία έχει αναγνωριστεί στην ελληνική έννομη τάξη ή με ισοδύναμο έγγραφο αρμόδιας αρχής της χώρας καταγωγής ή συνήθους διαμονής, νομίμως επικυρωμένο και μεταφρασμένο.
Στα τέκνα των περ. β) και γ) που συμπληρώνουν το εικοστό πρώτο (21ο) έτος της ηλικίας τους, χορηγείται αυτοτελής άδεια διαμονής για τρία (3) έτη, κατ' αναλογική εφαρμογή των οριζόμενων στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 90, με μόνη υποχρέωση την προσκόμιση της προηγούμενης άδειας διαμονής για οικογενειακή επανένωση.»
Άρθρο 30
Αναμόρφωση των ρυθμίσεων για τη διάρκεια της άδειας διαμονής για λόγους σπουδών - Τροποποίηση άρθρου 107 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 107 του Κώδικα Μετανάστευσης, περί της διάρκειας και της ανανέωσης της άδειας διαμονής για λόγους σπουδών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η παρ. 1 αντικαθίσταται, β) στην παρ. 3, βα) στην περ. α), i) τα δύο εδάφια ενώνονται σε ένα, ii) οι λέξεις «Παρέχεται ευχέρεια στον πολίτη τρίτης χώρας να αιτηθεί τη χορήγηση άδειας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Εφόσον ο πολίτης τρίτης χώρας λαμβάνει άδεια», iii) οι λέξεις «. Στην περίπτωση αυτή» και «ο σπουδαστής» διαγράφονται, ββ) στο πρώτο εδάφιο της περ. γ) προστίθενται οι λέξεις «σύμφωνα με την παρ. 1», βγ) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, γ) η παρ. 5 αντικαθίσταται, δ) προτίθεται παρ. 6, και το άρθρο 107 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 107
Διάρκεια και ανανέωση της άδειας διαμονής για λόγους σπουδών
(άρθρο 18 Οδηγίας 2016/801)
1. Η άδεια διαμονής για σπουδές (άδεια διαμονής τύπου «Η.1.») έχει διάρκεια ισχύος ισόχρονη με την ανώτατη διάρκεια φοίτησης του συγκεκριμένου προγράμματος σπουδών και μπορεί να ανανεώνεται, εφόσον: α) το εκπαιδευτικό ίδρυμα βεβαιώνει ότι ο πολίτης τρίτης χώρας διατηρεί την ιδιότητα του σπουδαστή στο ίδιο εκπαιδευτικό ίδρυμα και συνεχίζει τις σπουδές του στο εκπαιδευτικό ίδρυμα και β) συνεχίζουν να πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 105 και 106.
2. Η διάρκεια της άδειας διαμονής για σπουδαστές που καλύπτονται από ενωσιακά ή πολυμερή προγράμματα που περιλαμβάνουν μέτρα κινητικότητας ή από συμφωνία μεταξύ δύο (2) ή περισσότερων ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι τουλάχιστον διετής, ή ισούται με τη διάρκεια των σπουδών τους, σε περίπτωση που αυτή είναι μικρότερη. Εφόσον οι όροι που ορίζουν το άρθρο 105 και η περ. β' της παρ. 1 του άρθρου 106 δεν πληρούνται για τα δύο (2) έτη ή για τη συνολική διάρκεια των σπουδών, η περίοδος ισχύος της άδειας διαμονής είναι ένα (1) τουλάχιστον έτος, ή για την περίοδο των σπουδών, σε περίπτωση που αυτή είναι μικρότερη.
3. α. Εφόσον ο πολίτης τρίτης χώρας λαμβάνει άδεια διαμονής για σπουδές με διάρκεια ισχύος ισόχρονη με την ανώτατη διάρκεια φοίτησης του συγκεκριμένου προγράμματος σπουδών, κατά την υποβολή της αίτησης, προσκομίζει, συμπληρωματικά, βεβαίωση του οικείου εκπαιδευτικού ιδρύματος για τον συνολικό χρόνο σπουδών του προγράμματος που πρόκειται να παρακολουθήσει.
β. Για την έκδοση της άδειας διαμονής για σπουδές, καταβάλλεται παράβολο ύψους εκατόν πενήντα (150) ευρώ, σύμφωνα με την περ. δ' της παρ. 1 του άρθρου 171.
γ. Ο σπουδαστής, που είναι κάτοχος άδειας διαμονής με διάρκεια ισχύος ισόχρονη με την ανώτατη διάρκεια του προγράμματος σπουδών σύμφωνα με την παρ. 1, υποχρεούται να υποβάλει στην αρμόδια υπηρεσία της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, ανά διετία, βεβαίωση εγγραφής και συμμετοχής στις εξετάσεις, που χορηγείται από το οικείο εκπαιδευτικό ίδρυμα, καθώς και πιστοποιητικό αναλυτικής βαθμολογίας σπουδών για το ίδιο διάστημα, από το οποίο προκύπτει η γενικότερη πρόοδός του ή λεπτομερή έκθεση προόδου από αρμόδιο όργανο, σε περίπτωση μεταπτυχιακών σπουδών ή εκπόνησης διδακτορικής διατριβής. Σε περίπτωση μη εκπλήρωσης της ανωτέρω υποχρέωσης, εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία παρέλευσης της διετίας από την έκδοση της άδειας διαμονής, η τελευταία ανακαλείται και ο σπουδαστής οφείλει να εγκαταλείψει αμέσως το ελληνικό έδαφος, χωρίς άλλες διατυπώσεις.
Σε περίπτωση διακοπής των σπουδών, το εκπαιδευτικό ίδρυμα οφείλει αμελλητί και το αργότερο εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών από τη διακοπή της φοίτησης να ενημερώσει την αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης, ώστε αυτή να προχωρήσει στην ανάκληση της χορηγηθείσας άδειας διαμονής.
4. Για την ανανέωση της άδειας διαμονής για λόγους σπουδών, ο πολίτης τρίτης χώρας υποχρεούται να υποβάλει αίτηση, πριν από τη λήξη της, στην αρμόδια υπηρεσία σύμφωνα με το άρθρο 11, η οποία συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά της παρ. 1 του άρθρου 176.
5. Στον συνολικό χρόνο διάρκειας της άδειας διαμονής της παρ. 1 προστίθεται ένα (1) επιπλέον έτος για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, εφόσον αυτό έχει ζητηθεί από το οικείο εκπαιδευτικό ίδρυμα.
6. Ο πολίτης τρίτης χώρας, που είναι κάτοχος της άδειας διαμονής για σπουδές (άδεια διαμονής τύπου «Η.1»), εφόσον επιθυμεί να πραγματοποιήσει μεταπτυχιακές ή διδακτορικές σπουδές, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των προπτυχιακών ή μεταπτυχιακών του σπουδών, αντίστοιχα, έχει τη δυνατότητα υποβολής αίτησης ανανέωσης της άδειας διαμονής κατηγορίας «Η.1», χωρίς να απαιτούνται η αναχώρηση αυτού από την ελληνική επικράτεια και η έκδοση νέας εθνικής θεώρησης εισόδου, εφαρμοζόμενων κατά τα λοιπά των προβλέψεων του παρόντος άρθρου.»
Άρθρο 31
Αύξηση του ανώτατου αριθμού ωρών μερικής απασχόλησης των σπουδαστών - Τροποποίηση άρθρου 118 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 118 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί επαγγελματικής δραστηριότητας των σπουδαστών, οι λέξεις «δεν μπορεί να είναι μικρότερος από δεκαπέντε (15) ώρες την εβδομάδα ή το αντίστοιχό τους σε ημέρες ή μήνες κατ' έτος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, δεν μπορεί να υπερβαίνει τις είκοσι (20) ώρες εβδομαδιαίως», και το άρθρο 118 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 118
Επαγγελματική δραστηριότητα σπουδαστών (άρθρο 24 Οδηγίας 2016/801)
Πολίτες τρίτων χωρών, που έχουν λάβει άδεια διαμονής για λόγους σπουδών (άδεια διαμονής τύπου «Η.1»), επιτρέπεται να εργάζονται μόνο με καθεστώς μερικής απασχόλησης, εκτός ωραρίου σπουδών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις οικείες διατάξεις για τη μερική απασχόληση. Σε κάθε περίπτωση ο αριθμός των ωρών εργασίας, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, δεν μπορεί να υπερβαίνει τις είκοσι (20) ώρες εβδομαδιαίως.»
Άρθρο 32
Τύπος και διαδικασία έκδοσης της άδειας διαμονής σε σπουδαστές και ερευνητές με σκοπό την αναζήτηση εργασίας ή την επιχειρηματικότητα - Τροποποίηση άρθρου 119 Κώδικα Μετανάστευσης
1. Στο άρθρο 119 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί της παραμονής σπουδαστών και ερευνητών με σκοπό την αναζήτηση εργασίας ή την επιχειρηματικότητα, στον τίτλο προστίθεται οι λέξεις «- Άδεια διαμονής τύπου «Η.11»», και ο τίτλος του άρθρου 119 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 119
Παραμονή σπουδαστών και ερευνητών με σκοπό την αναζήτηση εργασίας ή την επιχειρηματικότητα (άρθρο 25 Οδηγίας 2016/801) - Άδεια διαμονής τύπου «Η.11»»
2. Στην παρ. 3 του άρθρου 119 του Κώδικα Μετανάστευσης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, αα) οι λέξεις «οι υπηρεσίες Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της αποκεντρωμένης διοίκησης χορηγούν, κατόπιν αίτησης του σπουδαστή ή του ερευνητή, άδεια διαμονής τύπου Ε.1, Ε.3 ή Β.1,» αντικαθίστανται από τις λέξεις «η αρμόδια υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της αποκεντρωμένης διοίκησης χορηγεί, κατόπιν αίτησης του σπουδαστή ή του ερευνητή, άδεια διαμονής τύπου «Η.11» διάρκειας ισχύος ενός (1) έτους,», αβ) προστίθενται στο τέλος οι λέξεις «με την εξαίρεση της απαίτησης της εθνικής θεώρησης εισόδου», β) προστίθεται τέταρτο εδάφιο, και η παρ. 3, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Με σκοπό τη διαμονή σύμφωνα με την παρ. 1, η αρμόδια υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της αποκεντρωμένης διοίκησης χορηγεί, κατόπιν αίτησης του σπουδαστή ή του ερευνητή, άδεια διαμονής τύπου «Η.11» διάρκειας ισχύος ενός (1) έτους, εφόσον εξακολουθούν να πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στις περ. α', γ', δ' και ε' της παρ. 2 του άρθρου 105, στην περ. β'της παρ. 1 του άρθρου 106, καθώς και στις περ. α', β', γ', δ' και ε' της παρ. 1 του άρθρου 110, με την εξαίρεση της απαίτησης της εθνικής θεώρησης εισόδου. Προς τον σκοπό αυτόν, οι ελληνικές αρχές απαιτούν επιβεβαίωση από τον φορέα υποδοχής για την ολοκλήρωση της ερευνητικής δραστηριότητας του ερευνητή. Η ευθύνη του ερευνητικού οργανισμού της παρ. 6 του άρθρου 103, περιορίζεται μέχρι την ημερομηνία έναρξης της άδειας διαμονής για τον σκοπό αναζήτησης εργασίας ή ανάπτυξης επιχειρηματικής δραστηριότητας. Η άδεια διαμονής της παρούσας παραγράφου ανανεώνεται σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 12 και μετατρέπεται σε άδεια διαμονής τύπου «Ε.1», «Ε.3», «Ε.4» ή «Β.2».»
3. Στο άρθρο 119 του Κώδικα Μετανάστευσης, προστίθεται παρ. 11 ως εξής:
«11. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών τους, οι πολίτες τρίτων χωρών, κάτοχοι άδειας διαμονής «Η.5.2», ως σπουδαστές Κολλεγίων, έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής με σκοπό την αναζήτηση εργασίας ή την επιχειρηματικότητα (άδεια διαμονής τύπου «Η.11») σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. Στην περίπτωση αυτή, οι παρ. 3, 4, 6, 7 και 8 εφαρμόζονται αναλόγως.»
Άρθρο 33
Αναδιαμόρφωση των αδειών διαμονής για επαγγελματική κατάρτιση και για σπουδές σε Κολλέγια - Τροποποίηση άρθρου 128 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 128 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α'81), περί αδειών διαμονής για επαγγελματική κατάρτιση και για σπουδές σε Κολλέγια, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στον τίτλο οι λέξεις «τύπου «Η.5.1»)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τύπου «H.5.1») και σπουδές σε Κολλέγια (άδεια διαμονής τύπου «Η.5.2»)», β) στην παρ. 1 βα) οι λέξεις «Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΙΕΚ)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ)» και ββ) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, γ) στην παρ. 2, γα) οι λέξεις «Η είσοδος πολίτη τρίτης χώρας για φοίτηση σε Κολλέγια επιτρέπεται» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Επιτρέπεται η είσοδος πολίτη τρίτης χώρας για φοίτηση σε Κολλέγια, τα οποία λειτουργούν σύμφωνα με τις περ. α' και β' του άρθρου 1 του ν. 3696/2008 (Α'177)», γβ) μετά από τις λέξεις «πολίτης τρίτης χώρας» και τις λέξεις «προγράμματος σπουδών, και» προστίθεται η λέξη «έχει» και γγ) προστίθεται δεύτερο εδάφιο, γ) οι παρ. 3 και 4 αντικαθίστανται, δ) προστίθενται παρ. 5, 6, 7, 8 και 9, και το άρθρο 128 διαμορφώνεται, ως εξής:
«Άρθρο 128
Άδεια διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών για επαγγελματική κατάρτιση
(άδεια διαμονής τύπου «Η.5.1») και σπουδές σε Κολλέγια (άδεια διαμονής τύπου «Η.5.2»)
1. Επιτρέπεται η είσοδος και διαμονή πολίτη τρίτης χώρας στην Ελλάδα για κατάρτιση σε δημόσια ή ιδιωτικά Κέντρα Δια Βίου Μάθησης, Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ) και Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης (ΕΣΚ), εφόσον προσκομισθούν: (α) βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με την οποία βεβαιώνεται η ύπαρξη σε ισχύ άδειας ίδρυσης και λειτουργίας αυτών και (β) βεβαίωση ότι ο πολίτης τρίτης χώρας έχει γίνει δεκτός σε πρόγραμμα που απαιτεί κανονική και όχι εξ αποστάσεως φοίτηση, διαθέτει έγγραφο πιστοποίησης επάρκειας γνώσης της γλώσσας, στην οποία διδάσκονται τα γνωστικά αντικείμενα του προγράμματος σπουδών, καθώς και το χρονικό διάστημα διάρκειας των σπουδών. Η άδεια διαμονής που χορηγείται στο πλαίσιο της παρούσας είναι άδεια διαμονής τύπου «Η.5.1».
2. Επιτρέπεται η είσοδος πολίτη τρίτης χώρας για φοίτηση σε Κολλέγια, τα οποία λειτουργούν σύμφωνα με τις περ. α' και β' του άρθρου 1 του ν. 3696/2008 (Α' 177), εφόσον ο πολίτης τρίτης χώρας έχει γίνει δεκτός σε πρόγραμμα που απαιτεί κανονική και όχι εξ αποστάσεως φοίτηση, διαθέτει έγγραφο πιστοποίησης επάρκειας γνώσης της γλώσσας, στην οποία διδάσκονται τα γνωστικά αντικείμενα του προγράμματος σπουδών, και έχει χορηγηθεί σχετική βεβαίωση του Κολλεγίου, με την οποία βεβαιώνεται η ύπαρξη σε ισχύ άδειας ίδρυσης και λειτουργίας αυτού, καθώς και η πρακτική άσκηση του σπουδαστή, αν προβλέπεται από το πρόγραμμα σπουδών. Η άδεια διαμονής που χορηγείται στο πλαίσιο της παρούσας είναι άδεια διαμονής τύπου «Η.5.2».
3. Η άδεια διαμονής για επαγγελματική κατάρτιση και φοίτηση σε Κολλέγια (άδεια διαμονής τύπου «Η.5.1» και «Η.5.2», αντίστοιχα), η οποία χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, έχει διάρκεια ισχύος ισόχρονη με την αντίστοιχη ανώτατη διάρκεια φοίτησης του συγκεκριμένου προγράμματος σπουδών και μπορεί να ανανεώνεται, για ισόχρονο διάστημα, εφόσον: α) το εκπαιδευτικό ίδρυμα βεβαιώνει ότι ο πολίτης τρίτης χώρας διατηρεί την ιδιότητα του σπουδαστή και συνεχίζει τις σπουδές του στο εκπαιδευτικό ίδρυμα και β) συνεχίζουν να πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 105 και 106. Αν η διάρκεια του προγράμματος σπουδών είναι κατώτερη του ενός (1) έτους, η άδεια διαμονής ισχύει για τη διάρκεια του προγράμματος σπουδών.
4. Στις άδειες διαμονής των παρ. 1 και 2, κατά την υποβολή της αίτησης, ο σπουδαστής προσκομίζει, συμπληρωματικά, βεβαίωση του οικείου εκπαιδευτικού ιδρύματος για τον συνολικό χρόνο σπουδών του προγράμματος που πρόκειται να παρακολουθήσει, καθώς και για την υποχρέωση πρακτικής άσκησης του σπουδαστή, που προβλέπεται από το πρόγραμμα σπουδών.
5. Κατά τη διάρκεια ισχύος της άδειας διαμονής τύπου «Η.5.1» και «Η.5.2» ο πολίτης τρίτης χώρας δεν δύναται να μεταβεί σε άλλη κατηγορία άδειας διαμονής του παρόντος, με την επιφύλαξη των οριζόμενων στην παρ. 9.
6. Τα εκπαιδευτικά ιδρύματα των παρ. 1 και 2 ενημερώνουν αμελλητί την αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης για την εξέλιξη των σπουδών του πολίτη τρίτης χώρας, συμπεριλαμβανομένης και της τυχόν διακοπής των σπουδών του, ώστε στην περίπτωση διακοπής αυτών η αρμόδια υπηρεσία μίας στάσης να προχωρήσει στην ανάκληση της χορηγηθείσας άδειας διαμονής.
7. Πολίτες τρίτων χωρών, που έχουν λάβει άδεια διαμονής για σπουδές σε Κολλέγια (άδεια διαμονής τύπου «Η.5.2»), επιτρέπεται να εργάζονται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, εκτός ωραρίου σπουδών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις οικείες διατάξεις για τη μερική απασχόληση. Ο αριθμός των ωρών εργασίας μερικής απασχόλησης, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, δεν μπορεί να υπερβαίνει, σε κάθε περίπτωση, τις είκοσι (20) ώρες εβδομαδιαίως.
8. Η ταχεία διαδικασία χορήγησης αδειών διαμονής του άρθρου 126 δύναται να εφαρμόζεται αναλογικά και στις άδειες διαμονής πολιτών τρίτων χωρών, σπουδαστών σε Κολλέγια.
9. Πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι έχουν λάβει άδεια διαμονής για λόγους σπουδών σε Κολλέγια (άδεια διαμονής τύπου «Η.5.2») και έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς τις σπουδές τους, έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτημα σύμφωνα με το άρθρο 119.»
Άρθρο 34
Μερική απασχόληση υποτρόφων - συμμετεχόντων σε ειδικά προγράμματα - Προσθήκη παρ. 4 στο άρθρο 130 του Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 130 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί χορήγησης άδειας διαμονής σε υπότροφους και συμμετέχοντες σε ειδικά προγράμματα, προστίθεται παρ. 4 και το άρθρο 130 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 130
Άδεια διαμονής υποτρόφων - συμμετεχόντων σε ειδικά προγράμματα
(άδεια διαμονής τύπου «Η.7»)
1. Επιτρέπεται η είσοδος και διαμονή πολιτών τρίτων χωρών, που μετέχουν σε προγράμματα ανταλλαγών στο πλαίσιο διακρατικών συμφωνιών, σε προγράμματα συνεργασίας με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και υποτρόφων υπουργείων, οργανισμών, κοινωφελών ιδρυμάτων και του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, εφόσον έχουν λάβει εθνική θεώρηση εισόδου. Η εθνική θεώρηση εισόδου χορηγείται, εφόσον προσκομισθεί στην αρμόδια ελληνική προξενική αρχή βεβαίωση του φορέα πραγματοποίησης του αντίστοιχου προγράμματος ή χορήγησης της υποτροφίας.
2. Η άδεια διαμονής χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης για χρονικό διάστημα ίσο με το διάστημα εκτέλεσης του προγράμματος ή διάρκειας της υποτροφίας. Οι υπότροφοι της παρ. 1 δεν υποχρεούνται στην καταβολή παραβόλου.
3. Κατά τη διάρκεια ισχύος της άδειας διαμονής του παρόντος, ο πολίτης τρίτης χώρας δεν δύναται να αιτηθεί αλλαγή κατηγορίας άδειας διαμονής.
4. Πολίτες τρίτων χωρών, που έχουν λάβει άδεια διαμονής, ως υπότροφοι σύμφωνα με το παρόν, επιτρέπεται να εργάζονται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, εκτός του ωραρίου των σπουδών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις οικείες διατάξεις για τη μερική απασχόληση. Ο αριθμός των ωρών εργασίας μερικής απασχόλησης, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, δεν μπορεί να υπερβαίνει, σε κάθε περίπτωση, τις είκοσι (20) ώρες εβδομαδιαίως.»
Άρθρο 35
Αναθεώρηση των αδειών διαμονής για ανθρωπιστικούς και εξαιρετικούς λόγους - Τροποποίηση άρθρου 134 Κώδικα Μετανάστευσης
1. Στην παρ. 1 του άρθρου 134 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί αδειών διαμονής για ανθρωπιστικούς και εξαιρετικούς λόγους, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «σε πάσχοντες από σοβαρά προβλήματα υγείας» διαγράφονται και β) το τρίτο εδάφιο διαγράφεται, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου μπορεί να χορηγείται άδεια διαμονής κατά περίπτωση/ad hoc για λόγους ανθρωπιστικής φύσεως σε πολίτες τρίτων χωρών που βρίσκονται στην Ελλάδα (άδεια διαμονής τύπου «Α.1» Ad Hoc Residence Permit) με δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας και ιδίως σε θύματα και ουσιώδεις μάρτυρες εγκληματικών πράξεων, σε θύματα ενδοοικογενειακής βίας, σε θύματα εγκλημάτων με ρατσιστικά χαρακτηριστικά, σε θύματα εργατικών ατυχημάτων, σε όσους παρακολουθούν εγκεκριμένο κατά νόμο θεραπευτικό πρόγραμμα ψυχικής εξάρτησης, καθώς και σε πολίτες τρίτων χωρών που με κίνδυνο της ζωής τους, προέβησαν σε πράξεις κοινωνικής αρετής, προσφοράς και αλληλεγγύης που προάγουν τις αξίες του ανθρωπισμού. Ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου δύναται να παραπέμπει την υπόθεση στην Επιτροπή Μετανάστευσης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για παροχή γνώμης.»
2. Στην παρ. 4 του άρθρου 134 του Κώδικα Μετανάστευσης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. α), αα) προστίθενται υποπερ. αδ) και αε) και αβ) στο δεύτερο εδάφιο προστίθενται οι λέξεις «και αδ)», αγ) προστίθενται νέα εδάφια, τρίτο και τέταρτο, β) στην περ. β', στο πρώτο εδάφιο, προστίθενται οι λέξεις «ή σε εστίες ιεροσπουδαστών Σχολών Μαθητείας Υποψηφίων Κληρικών, οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με το άρθρο 158 του ν. 4823/2021 (Α' 136)», γ) προστίθεται τελευταίο εδάφιο και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης χορηγείται άδεια διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους σε πολίτες τρίτων χωρών που βρίσκονται στην Ελλάδα και εμπίπτουν σε κάποια από τις παρακάτω κατηγορίες:
α. άδεια διαμονής τύπου «Α.4» σε
αα) ενήλικους πολίτες τρίτων χωρών, ανίκανους να επιμεληθούν τις υποθέσεις τους εξαιτίας λόγων υγείας ή ανήλικους που αποδεδειγμένα χρήζουν προστατευτικών μέτρων και φιλοξενούνται από ιδρύματα ή άλλα νομικά πρόσωπα κοινωφελούς σκοπού, εφόσον η επιστροφή τους σε ασφαλές περιβάλλον είναι αδύνατη, αβ) ανηλίκους, η επιμέλεια των οποίων έχει ανατεθεί με απόφαση ελληνικού δικαστηρίου ή αλλοδαπού δικαστηρίου που αναγνωρίζεται από τις ελληνικές αρχές, σε οικογένειες Ελλήνων ή οικογένειες πολιτών τρίτων χωρών με νόμιμη διαμονή στη Χώρα ή για τα οποία είναι εκκρεμής διαδικασία υιοθεσίας ενώπιον των ελληνικών αρχών,
αγ) ανήλικους πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι έχουν τοποθετηθεί σε ανάδοχη οικογένεια είτε με δικαστική απόφαση είτε κατόπιν κατάρτισης έγγραφης σύμβασης των φυσικών γονέων ή του επιτρόπου ή του φορέα που έχει την επιμέλεια του ανηλίκου με τους ανάδοχους γονείς,
αδ) σε πάσχοντες από σοβαρά προβλήματα υγείας. Προϋπόθεση για τη χορήγηση άδειας διαμονής σε πρόσωπα που πάσχουν από σοβαρά προβλήματα υγείας είναι η κατοχή από τον αιτούντα άδειας διαμονής σε ισχύ, ανεξαρτήτως κατηγορίας της εν ισχύει άδειας διαμονής,
αε) σε πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίοι έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό πέμπτο έτος της ηλικίας τους, διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα και κατέχουν άδεια διαμονής σε ισχύ που δεν δύναται να ανανεωθεί για έναν από τους λόγους του παρόντος Κώδικα, χορηγείται άδεια διαμονής, εφόσον:
i) δεν έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης από φορέα κοινωνικής ασφάλισης της Ελλάδας λόγω μη συμπλήρωσης των απαιτούμενων ημερών ασφάλισης,
ii) ο κύκλος των βιοτικών τους σχέσεων έχει αναπτυχθεί τουλάχιστον κατά τα τελευταία είκοσι (20) έτη αποκλειστικά στην Ελλάδα και
iii) προσκομίζουν ιδιωτική ασφάλιση, η οποία πληροί τις προϋποθέσεις της υπουργικής απόφασης που εκδίδεται κατ' εξουσιοδότηση της παρ. 10 του άρθρου 176.
Η άδεια διαμονής που χορηγείται στις περ. αα), αβ), αγ) και αδ) έχει διάρκεια ισχύος τρία (3) έτη και ανανεώνεται για ισόχρονο διάστημα, εφόσον εξακολουθούν να συντρέχουν οι προϋποθέσεις χορήγησης.
Η άδεια διαμονής της περ. αε) χορηγείται για τρία (3) έτη και ανανεώνεται για ισόχρονο διάστημα, εκτός εάν ο αιτών έχει ενήλικα τέκνα που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα και διαβιοί πλησίον αυτών. Στην περίπτωση αυτή, η άδεια διαμονής χορηγείται με διάρκεια ισχύος ισόχρονη με τη διάρκεια ισχύος της άδειας διαμονής του τέκνου και ανανεώνεται σύμφωνα με τα αντίστοιχα χρονικά όρια αυτής.
Εφόσον εκλείψουν οι λόγοι για τους οποίους χορηγήθηκε η άδεια διαμονής, ο πολίτης τρίτης χώρας μπορεί να αιτηθεί αλλαγή κατηγορίας άδειας διαμονής σύμφωνα με το άρθρο 12,
β. άδεια διαμονής τύπου «Α.5» σε ανηλίκους φιλοξενούμενους σε οικοτροφεία που λειτουργούν υπό την εποπτεία των αρμόδιων Υπουργείων ή σε μαθητικές εστίες, οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με το άρθρο 134 του ν. 4823/2021 (Α' 136) και στις οποίες διαμένουν και σιτίζονται μαθητές πρότυπων εκκλησιαστικών σχολείων ή σε εστίες ιεροσπουδαστών Σχολών Μαθητείας Υποψηφίων Κληρικών, οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με το άρθρο 158 του ν. 4823/2021 (Α' 136). Η άδεια διαμονής έχει διάρκεια ισχύος τρία (3) έτη και ανανεώνεται για ισόχρονο διάστημα, εφόσον εξακολουθούν να συντρέχουν οι προϋποθέσεις χορήγησης. Εφόσον εκλείψουν οι λόγοι για τους οποίους χορηγήθηκε η άδεια διαμονής, ο πολίτης τρίτης χώρας μπορεί να αιτηθεί αλλαγή κατηγορίας άδειας διαμονής σύμφωνα με το άρθρο 12.
Οι άδειες διαμονής τύπου «Α.4» και «Α.5» δεν παρέχουν δικαίωμα πρόσβασης στην αγορά εργασίας.»
Άρθρο 36
Ανάκληση ή απώλεια του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος - Τροποποίηση άρθρου 148 Κώδικα Μετανάστευσης
Στην περ. ζ'της παρ. 1 του άρθρου 148 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α'81), περί της ανάκλησης ή απώλειας του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος, οι λέξεις «απορριφθεί αίτηση ανανέωσης καθεστώτος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δεν ανανεωθεί το καθεστώς», και η παρ. 1 του άρθρου 148 διαμορφώνεται ως εξής: «1. Ο επί μακρόν διαμένων δεν δικαιούται να διατηρεί το καθεστώς, εφόσον: α. Αποδειχθεί ότι έχει συμπράξει δολίως στην απόκτηση του καθεστώτος, β. έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής στο πρόσωπό του, σύμφωνα με το άρθρο 150, γ. έχει απουσιάσει από το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διάστημα μεγαλύτερο ή ίσο των δώδεκα (12) διαδοχικών μηνών,
δ. συνιστά απειλή για τη δημόσια τάξη, συνεκτιμώντας τη σοβαρότητα των αδικημάτων που έχει διαπράξει, έστω και αν η απειλή αυτή δεν αποτελεί λόγο επιστροφής κατά την έννοια του άρθρου 150,
ε. έχει αποκτήσει το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της άσκησης του δικαιώματος διαμονής στα άλλα κράτη μέλη, δυνάμει της Οδηγίας 2003/109/ΕΚ, στ. αποδειχθεί, με οποιονδήποτε τρόπο ότι έχει απουσιάσει από το έδαφος της Ελλάδας για διάστημα που υπερβαίνει τα έξι (6) έτη,
ζ. ανακληθεί ή δεν ανανεωθεί το καθεστώς διεθνούς προστασίας, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 13 και την παρ. 3 του άρθρου 18 του ν. 4939/2022 (Α' 111). Η Υπηρεσία Ασύλου ενημερώνει τον Γραμματέα της κατά τόπο αρμόδιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης σε περίπτωση ανάκλησης ή μη ανανέωσης του καθεστώτος διεθνούς προστασίας κατόχου άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος.»
Άρθρο 37
Αποδεικτικά επαρκούς γνώσης της ελληνικής γλώσσας και στοιχείων ελληνικής ιστορίας και πολιτισμού για την απόκτηση του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 160 Κώδικα Μετανάστευσης
Στην παρ. 1 του άρθρου 160 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί του αποδεικτικού επαρκούς γνώσης της ελληνικής γλώσσας και στοιχείων ελληνικής ιστορίας και πολιτισμού για την απόκτηση του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. α), οι λέξεις «ελληνικών σχολείων», αντικαθίστανται από τις λέξεις «σχολείων ή Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας, τα οποία ακολουθούν ελληνικό πρόγραμμα», και β) προστίθενται περ. ζ) και η) και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Η επαρκής γνώση της ελληνικής γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού αποδεικνύεται με έναν από τους ακόλουθους τίτλους:
α) τίτλο αποφοίτησης της υποχρεωτικής τουλάχιστον εκπαίδευσης σχολείων ή Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας, τα οποία ακολουθούν ελληνικό πρόγραμμα στην Ελλάδα,
β) τίτλο αποφοίτησης από λύκεια του εξωτερικού, τα οποία ανήκουν στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, γ) αναγνωρισμένο τίτλο αποφοίτησης από τμήματα ελληνικής γλώσσας πανεπιστημίων του εξωτερικού, δ) πιστοποιητικό ελληνομάθειας επιπέδου τουλάχιστον Β1 που εκδίδεται σύμφωνα με το π.δ. 363/1998 (Α'242), ε) ειδικό πιστοποιητικό επαρκούς γνώσης της ελληνικής γλώσσας και στοιχείων ελληνικής ιστορίας και πολιτισμού μετά από επιτυχή εξέταση που διενεργείται με ευθύνη της Γενικής Γραμματείας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης, Δια Βίου Μάθησης και Νεολαίας, σε συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του για την πιστοποίηση της ελληνομάθειας,
στ) πιστοποιητικό Επάρκειας Γνώσεων για την Πολιτογράφηση (Π.Ε.Γ.Π.), που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κώδικα της Ελληνικής Ιθαγένειας [ν. 3284/2004 (Α'217)],
ζ) τίτλο αποφοίτησης (πτυχίο) ή μεταπτυχιακό ή διδακτορικό τίτλο από τμήματα Α.Ε.Ι. στην Ελλάδα, το πρόγραμμα των οποίων πραγματοποιείται, κατά κύριο λόγο, στην ελληνική γλώσσα και
η) στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα για δώδεκα (12) συναπτά έτη πριν από την υποβολή του αιτήματος για την υπαγωγή στον τίτλο διαμονής «Μ.1».»
Άρθρο 38
Άδεια διαμονής δεκαετούς διάρκειας - Αντικατάσταση άρθρου 161 Κώδικα Μετανάστευσης
Το άρθρο 161 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί άδειας διαμονής δεκαετούς διάρκειας, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 161
Άδεια διαμονής δεκαετούς διάρκειας
(άδεια διαμονής τύπου «Μ.2»)
1. Σε πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν στη χώρα, χορηγείται άδεια διαμονής δεκαετούς διάρκειας (άδεια διαμονής τύπου «Μ.2»), η οποία παρέχει δικαίωμα πλήρους πρόσβασης στην αγορά εργασίας, εφόσον:
α) έχουν συμπληρώσει δεκαετή συνεχή νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα δυνάμει οριστικού τίτλου διαμονής κατά την ημερομηνία υποβολής της σχετικής αίτησης και πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης κατά την περ. γ' της παρ. 1 του άρθρου 144 για την απόκτηση του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος ή
β) γεννήθηκαν στην Ελλάδα ή έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς έξι (6) τάξεις ελληνικού σχολείου στην Ελλάδα, πριν από τη συμπλήρωση του εικοστού τρίτου (23ου) έτους της ηλικίας τους.
2. Σε πολίτες τρίτων χωρών που είναι μέλη οικογένειας Έλληνα, τα οποία διαμένουν νομίμως στη χώρα με τον Έλληνα δυνάμει οριστικού τίτλου διαμονής για συνεχές χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών χορηγείται Δελτίο Μόνιμης Διαμονής (άδεια διαμονής τύπου «Μ.3») σύμφωνα με το άρθρο 93Α.
3. Η άδεια δεκαετούς διάρκειας της παρ. 1 χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ύστερα από αίτηση του πολίτη τρίτης χώρας που συνοδεύεται από τα δικαιολογητικά της απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 176, εφόσον ο αιτών: α) διαθέτει πλήρη κάλυψη ιατροφαρμακευτικής και νοσοκομειακής περίθαλψης και β) δεν έχει απουσιάσει από τη χώρα για χρονικό διάστημα δύο (2) συναπτών ετών.
4. Η άδεια διαμονής δεκαετούς διάρκειας παρέχει στον κάτοχό της τα δικαιώματα του άρθρου 152.
5. Η άδεια διαμονής της περ. α) της παρ. 1 κατά τη λήξη της διάρκειας ισχύος της μετατρέπεται σε άδεια διαμονής επί μακρόν διαμένοντος (άδεια διαμονής τύπου «Μ.1»), με την προσκόμιση της προηγούμενης άδειας διαμονής, εφόσον οι περίοδοι απουσίας του από τη χώρα είναι μικρότερες των έξι (6) διαδοχικών μηνών και δεν υπερβαίνουν συνολικά τους δέκα (10) μήνες εντός της τελευταίας πενταετίας πριν από τη λήξη της διάρκειας ισχύος της και ο αιτών πληροί τα εισοδηματικά κριτήρια σύμφωνα με την περ. α' της παρ. 1 του άρθρου 144. Εφόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου, ο πολίτης τρίτης χώρας δύναται να αιτηθεί αλλαγή κατηγορίας άδειας διαμονής σύμφωνα με το άρθρο 12.
6. Η άδεια διαμονής δεκαετούς διάρκειας ανακαλείται, εάν συντρέχουν στο πρόσωπο του κατόχου οι λόγοι που προβλέπονται στο άρθρο 15.
7. Οι άδειες διαμονής της περ. β) της παρ. 1 και τα δελτία μόνιμης διαμονής της παρ. 2 ανανεώνονται, αυτοδίκαια, για δέκα (10) έτη κάθε φορά υπό την προϋπόθεση ότι αφενός οι κάτοχοί τους δεν έχουν απουσιάσει από τη χώρα για δύο (2) συναπτά έτη, αφετέρου δεν συντρέχουν στο πρόσωπό τους λόγοι δημόσιας τάξης και ασφάλειας κατά την έννοια της περ. γ) του άρθρου 8, εφαρμοζόμενου κατά τα λοιπά του άρθρου 93Α του παρόντος.»
Άρθρο 39
Άδειες διαμονής πολιτών Ηνωμένου Βασιλείου και μελών των οικογενειών τους - Προσθήκη άρθρου 162Α στον Κώδικα Μετανάστευσης
Στον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), προστίθεται άρθρο 162Α ως εξής:
«Άρθρο 162Α
Άδειες διαμονής πολιτών Ηνωμένου Βασιλείου και μελών των οικογενειών τους (άδειες διαμονής τύπου «Κ»)
Στους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, οι οποίοι υπάγονται στις διατάξεις της Συμφωνίας Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση (C 384 I/1/12.11.2019), σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του ν. 4652/2020 (Α'9), περί ρυθμίσεων για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δύναται να χορηγείται άδεια διαμονής (τύπου «Κ.1» και «Κ.2» αντίστοιχα).»
Άρθρο 40
Άδειες διαμονής σε ανταποκριτές ξένου τύπου και άδειες διαμονής δεύτερης ευκαιρίας - Τροποποίηση παρ. 6 και προσθήκη παρ. 9 στο άρθρο 163 του Κώδικα Μετανάστευσης
1. Στην παρ. 6 του άρθρου 163 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί λοιπών λόγων χορήγησης άδειας διαμονής, προστίθεται τρίτο εδάφιο και η παρ. 6 διαμορφώνεται ως εξής:
«6. Άδειες διαμονής ανταποκριτών ξένου τύπου που έχουν διαπιστευθεί στη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών ή η διαδικασία διαπίστευσής τους βρίσκεται σε εξέλιξη, εφόσον προσκομίσουν στην αρμόδια προξενική αρχή βεβαίωση ότι έχουν διαπιστευθεί στη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών (άδεια διαμονής τύπου «Ι.6»). Η άδεια διαμονής χορηγείται με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και η ισχύς της είναι τριετής ή ίσης διάρκειας με την προβλεπόμενη περίοδο διαμονής στη χώρα, εφόσον αυτή είναι βραχύτερη και ανανεώνεται ανά τριετία, εφόσον οι ενδιαφερόμενοι εξακολουθούν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους. Οι ανωτέρω πολίτες τρίτης χώρας μπορούν να συνοδεύονται και από τα μέλη της οικογένειάς τους, στα οποία χορηγείται, ύστερα από αίτησή τους, ατομική άδεια διαμονής, που λήγει ταυτόχρονα με την άδεια διαμονής του συντηρούντος.»
2. Στο άρθρο 163 του Κώδικα Μετανάστευσης, προστίθεται παρ. 9 ως εξής:
«9. Άδεια διαμονής δεύτερης ευκαιρίας (άδεια διαμονής τύπου «Ι.9»):
α) Με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης χορηγείται αρχική άδεια διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών που κατείχαν οριστικό τίτλο διαμονής ή δελτίο διαμονής για πέντε (5) έτη τουλάχιστον, δυνάμει του ν. 4251/2014 (Α'80) ή του παρόντος Κώδικα, του οποίου η ισχύς έχει λήξει ή η έκδοση και επίδοσή του έχουν λάβει χώρα μετά τη λήξη του, κατά το τελευταίο έτος πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος άρθρου, και αυτός δεν ανανεώθηκε ή ανακλήθηκε ή η αίτησή ανανέωσής του απορρίφθηκε, εφόσον:
i) εξακολουθούν να διαμένουν στη χώρα και δεν απουσίασαν για διάστημα που υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες συνολικά, έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης,
ii) δεν συντρέχουν στο πρόσωπό τους λόγοι που τους καθιστούν επικίνδυνους για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια, σύμφωνα με την περ. γ) του άρθρου 8 και δεν έχει επιβληθεί σε βάρος τους ή έχει αρθεί η κύρωση της παρ. 4 του άρθρου 20 και
iii) η αίτησή τους απορρίφθηκε, ως εκπρόθεσμη ή
iv) η αίτησή τους απορρίφθηκε ή ο οριστικός τίτλος ανακλήθηκε λόγω μη πλήρωσης των νομίμων προϋποθέσεων για την ανανέωσή του.
β) Για την υποβολή της αίτησης χορήγησης της άδειας διαμονής απαιτείται η ύπαρξη διαβατηρίου σε ισχύ ή απόφαση της Επιτροπής του άρθρου 172, με την οποία έχουν κριθεί ως αντικειμενικά ή προσωρινά στερούμενοι διαβατηρίου και αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτουν πλήρη ασφάλιση ασθένειας για το σύνολο των κινδύνων που καλύπτονται για τους ημεδαπούς.
γ) Κατά την υποβολή της αίτησης, οι αιτούντες υποβάλουν αποδεικτικό ηλεκτρονικού παραβόλου ύψους τριακοσίων (300) ευρώ, το οποίο εισπράττεται υπέρ του ελληνικού δημοσίου και δεν επιστρέφεται, ανεξαρτήτως της κατάληξης της αίτησης.
δ) Στους πολίτες τρίτων χωρών που υποβάλλουν αίτηση για την υπαγωγή τους στο παρόν άρθρο χορηγείται η βεβαίωση κατάθεσης αίτησης των περ. α) και β) της παρ. 8 ή της παρ. 9 του άρθρου 10.
ε) Η άδεια διαμονής χορηγείται άπαξ, με διάρκεια ισχύος δύο (2) ετών από την ημερομηνία έκδοσης αυτής, παρέχει πρόσβαση στην εξαρτημένη εργασία, καθώς και στις υπηρεσίες ή σε έργα και ανανεώνεται σύμφωνα με το άρθρο 12.»
Άρθρο 41
Διαδικασία εκκαθάρισης και καταστροφής αρχείων που ψηφιοποιούνται - Τροποποίηση άρθρου 173 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 173 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α'81), περί του Ολοκληρωμένου Πληροφορικού Συστήματος (Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση»), προστίθενται παρ. 3 και 4 και το άρθρο 173 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 173
Ενιαίο πληροφορικό σύστημα - Τήρηση Μητρώου
1. Στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου λειτουργεί Ολοκληρωμένο Πληροφορικό Σύστημα (Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση») προσβάσιμο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr E.Ψ.Π) καταχώρισης και επεξεργασίας στοιχείων που αφορούν στη χορήγηση, την ανανέωση και την ανάκληση αδειών διαμονής και αποφάσεων επιστροφής πολιτών τρίτων χωρών που διαμένουν στην Ελλάδα.
2. Οι αρμόδιοι φορείς των Υπουργείων Παιδείας και Θρησκευμάτων και Υγείας οφείλουν να τηρούν στατιστικά στοιχεία των νομίμως διαμενόντων πολιτών τρίτων χωρών, των αιτούντων άσυλο και των παράνομα ευρισκόμενων πολιτών τρίτων χωρών που κάνουν χρήση των υπηρεσιών τους.
3. Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και οι υπηρεσίες Αλλοδαπών και Μετανάστευσης των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων της Χώρας, μετά από την ολοκλήρωση της διαδικασίας ψηφιοποίησης του συνόλου ή μέρους των εγγράφων, τα οποία τηρούνται στον οικείο διοικητικό φάκελο του πολίτη τρίτης χώρας, έχουν τη δυνατότητα εκκαθάρισης και καταστροφής των αρχείων αυτών.
H εκκαθάριση και καταστροφή των αρχείων πραγματοποιείται μετά από την έκδοση διαπιστωτικής πράξης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου ή του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης σχετικά με την ολοκλήρωση της διαδικασίας ψηφιοποίησης των φυσικών αρχείων και τη δυνατότητα εκκαθάρισής τους.
Η ανωτέρω διαπιστωτική πράξη εκδίδεται μετά τη διατύπωση απλής γνώμης της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την υποβολή του αιτήματος του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου ή του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης κατά περίπτωση.
4. Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, στο πλαίσιο λειτουργίας του Ολοκληρωμένου Πληροφορικού Συστήματος (Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση») της παρ. 1, έχει τη δυνατότητα αξιοποίησης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την ασφαλέστερη και ταχύτερη επεξεργασία των υποθέσεων που υποστηρίζει, διασφαλιζόμενων σε κάθε περίπτωση όλων των διαδικασιών που προβλέπονται στον παρόντα Κώδικα, καθώς και στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α' 45).»
Άρθρο 42
Συμπλήρωση των πολιτικών και της εποπτείας της κοινωνικής ένταξης - Τροποποίηση άρθρου 175 Κώδικα Μετανάστευσης
Στο άρθρο 175 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί κοινωνικής ένταξης και εποπτείας εφαρμογής των μέτρων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η παρ. 2 αντικαθίσταται, β) στην παρ. 3, βα) το εισαγωγικό εδάφιο αντικαθίσταται, ββ) στην περ. α) προστίθενται οι λέξεις «ιδίως δια της επιμόρφωσης και της κατάρτισής τους στο σύστημα υποδοχής με στόχο την ένταξή τους στην αγορά εργασίας,», βγ) στην περ. β) οι λέξεις «των δικαιούχων διεθνούς προστασίας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «βα) των δικαιούχων διεθνούς προστασίας, και προσωρινής προστασίας και ββ) των νόμιμων μεταναστών,» και το άρθρο 175 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 175
Κοινωνική ένταξη - Εποπτεία εφαρμογής
1. Η πολιτική της κοινωνικής ένταξης αποσκοπεί στην ομαλή προσαρμογή των πολιτών τρίτων χωρών στην ελληνική κοινωνία και στην αναγνώριση από πλευράς της ελληνικής κοινωνίας δυνατότητας ισότιμης συμμετοχής στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή της χώρας. Οι πολίτες τρίτων χωρών κατά τη διαδικασία ένταξής τους στην ελληνική κοινωνία αποκτούν δικαιώματα και υποχρεώσεις, όπως και οι Έλληνες πολίτες. Βασική τους υποχρέωση είναι ο σεβασμός της έννομης τάξης και των θεμελιωδών αξιών της ελληνικής κοινωνίας.
2. Οι δράσεις και τα προγράμματα που εντάσσονται στην πολιτική της κοινωνικής ένταξης απευθύνονται και εφαρμόζονται σε όλους τους νομίμως διαμένοντες πολίτες τρίτων χωρών.
3. Για την υλοποίηση της πολιτικής της κοινωνικής ένταξης, το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου σε συνεργασία με τα καθ'ύλην αρμόδια Υπουργεία και φορείς εφαρμόζει την εθνική στρατηγική ένταξης, η οποία στηρίζεται στους κάτωθι πυλώνες:
α) στην προένταξη των αιτούντων διεθνή προστασία, ιδίως δια της επιμόρφωσης και της κατάρτισής τους στο σύστημα υποδοχής με στόχο την ένταξή τους στην αγορά εργασίας,
β) στην κοινωνική ένταξη: βα) των δικαιούχων διεθνούς προστασίας και προσωρινής προστασίας και ββ) των νόμιμων μεταναστών,
γ) στην πρόληψη και αποτελεσματική προστασία από κάθε μορφής βία, εκμετάλλευση και κακοποίηση, και
δ) στην παρακολούθηση της ένταξης.
4. Αρμόδιο για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της εφαρμογής του παρόντος Κώδικα, για τον συντονισμό των συναρμόδιων φορέων και για την εκπροσώπηση της χώρας σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, για κάθε θέμα που σχετίζεται με την είσοδο και διαμονή των πολιτών τρίτων χωρών στην ελληνική επικράτεια, καθώς και την κοινωνική ένταξή τους, είναι το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου.»
Άρθρο 43
Επιτροπή Συντονισμού της Μεταναστευτικής Πολιτικής και της Κοινωνικής Ένταξης - Προσθήκη άρθρου 175Α στον Κώδικα Μετανάστευσης
Στον Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81) προστίθεται άρθρο 175Α ως εξής:
«Άρθρο 175Α
Επιτροπή Συντονισμού της Μεταναστευτικής Πολιτικής και της Κοινωνικής Ένταξης
1. Για τον συντονισμό της μεταναστευτικής πολιτικής και της πολιτικής κοινωνικής ένταξης συνιστάται Επιτροπή, δυνάμει της παρ. 3 του άρθρου 44 του ν. 4622/2019 (Α' 133), αποτελούμενη από τον Γενικό Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, ως Πρόεδρο με αναπληρωτή του τον Γενικό Διευθυντή Μεταναστευτικής Πολιτικής ή, σε περίπτωση κωλύματος αυτού, έναν Προϊστάμενο Διεύθυνσης της Γενικής Διεύθυνσης Μεταναστευτικής Πολιτικής και από τους καθ' ύλην αρμόδιους Γενικούς Γραμματείς, με αναπληρωτές τους αρμόδιους Γενικούς Διευθυντές ή τους οριζόμενους εκπροσώπους των Υπουργείων: α) Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, β) Εξωτερικών, γ) Εθνικής Άμυνας, δ) Εσωτερικών, ε) Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στ) Υγείας, ζ) Προστασίας του Πολίτη, η) Ανάπτυξης, θ) Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ι) Δικαιοσύνης, ια) Πολιτισμού, ιβ) Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ιγ) Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ιδ) Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, και ιε) Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η Επιτροπή συνέρχεται με πρωτοβουλία του Προέδρου της. Χρέη Γραμματείας της Επιτροπής εκτελούν στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης Μεταναστευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Στην Επιτροπή, κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου αυτής, δύναται να συμμετέχουν ή να καλούνται, κατά περίπτωση, εκπρόσωποι των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, διεθνών οργανισμών, της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, της κοινωνίας των πολιτών καθώς και οποιουδήποτε άλλου δημόσιου ή ιδιωτικού φορέα κρίνεται απαραίτητο.
2. Έργο της Επιτροπής είναι: α) η επεξεργασία των εθνικών στρατηγικών και των επιδιώξεων της χώρας στα θέματα της νόμιμης και της παράνομης μετανάστευσης και της κοινωνικής ένταξης, με βάση την εξελικτική πορεία του φαινομένου, β) η έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών με σκοπό τον συντονισμό των κατά περίπτωση εμπλεκόμενων φορέων, γ) η παρακολούθηση του έργου των φορέων, δ) η εισήγηση μέτρων θεσμικού και τεχνικού χαρακτήρα στον καθ' ύλην αρμόδιο Υπουργό προς την κατεύθυνση αποτελεσματικής αντιμετώπισης των σχετικών ζητημάτων και ε) η διατύπωση γνώμης για τα κριτήρια καταλληλότητας των προγραμμάτων κοινωνικής ένταξης του άρθρου 33 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών (ν. 4939/2022, Α' 111).
3. Για τα θέματα νόμιμης μετανάστευσης και την ενίσχυση και συνδρομή του έργου της Επιτροπής της παρ. 1, συγκροτείται, δυνάμει της παρ. 3 του άρθρου 44 του ν. 4622/2019, Υποεπιτροπή Μεταναστευτικής Πολιτικής, η οποία αποτελείται από τα ακόλουθα μέλη: τρεις (3) εκπροσώπους της Γενικής Διεύθυνσης Μεταναστευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και από έναν (1) εκπρόσωπο των συναρμόδιων Υπουργείων της παρ. 1 με τους αναπληρωτές τους.
4. Για τα θέματα κοινωνικής ένταξης και την ενίσχυση και συνδρομή του έργου της Επιτροπής της παρ. 1, συγκροτείται, δυνάμει της παρ. 3 του άρθρου 44 του ν. 4622/2019, Υποεπιτροπή Κοινωνικής Ένταξης, η οποία αποτελείται από τα ακόλουθα μέλη: τρεις (3) εκπροσώπους της Γενικής Διεύθυνσης Μεταναστευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και από έναν (1) εκπρόσωπο των συναρμόδιων Υπουργείων της παρ. 1 με τους αναπληρωτές τους.
5. Οι Υποεπιτροπές των παρ. 3 και 4 έχουν ως αρμοδιότητα την εισήγηση, προς την Επιτροπή της παρ. 1, επί όλων των θεμάτων που αναφέρονται στην παρ. 2. Με τις αποφάσεις των παρ. 3 και 4 ορίζεται ως Πρόεδρος της αντίστοιχης Υποεπιτροπής ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Μεταναστευτικής Πολιτικής ή της Διεύθυνσης Κοινωνικής Ένταξης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Στις ως άνω Υποεπιτροπές, κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου, δύνανται να συμμετέχουν ή να καλούνται, κατά περίπτωση, και εκπρόσωποι των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, διεθνών οργανισμών και της κοινωνίας των πολιτών. Γ ια τη συγκρότηση, τη σύνθεση, τις συνεδριάσεις και τη λειτουργία των Υποεπιτροπών των παρ. 3 και 4 εφαρμόζονται οι ειδικότερες διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α' 45) για τα συλλογικά όργανα.»
Άρθρο 44
Παροχή εξουσιοδότησης για τη ρύθμιση ζητημάτων εφαρμογής σχετικά με: α) τη χορήγηση αδειών διαμονής και την εξέταση αιτήσεων μετάκλησης πολιτών τρίτων χωρών, β) τη διαδικασία διαβούλευσης και τα κριτήρια καθορισμού του όγκου εισδοχής πολιτών τρίτων χωρών, γ) τις προϋποθέσεις υπαγωγής των Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης (Ε.Π.Α.) στη διαδικασία μετάκλησης, δ) τον καθορισμό των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της αλλοδαπής η αποφοίτηση από τα οποία παρέχει δικαίωμα άδειας παραμονής «Talent Visa», ε) την οικογενειακή επανένωση δικαιούχων διεθνούς προστασίας και στ) την αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης στο πλαίσιο του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος «Μετανάστευση» και τη διαλειτουργικότητά του με άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου - Τροποποίηση άρθρου 176 Κώδικα Μετανάστευσης
1. Στο άρθρο 176 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων προστίθεται παρ. 14Α ως εξής:
«14Α. Με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου είναι δυνατός ο καθορισμός των ειδικότερων προϋποθέσεων και κάθε άλλου ζητήματος για την εφαρμογή, είτε σε επίπεδο Αποκεντρωμένης Διοίκησης, είτε σε επίπεδο ελληνικής επικράτειας, είτε σε επίπεδο συγκεκριμένων κατηγοριών αδειών διαμονής, είτε σε επίπεδο αιτήσεων μετάκλησης, του τετάρτου εδαφίου της παρ. 5 του άρθρου 10 και του δευτέρου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 11, περί της δυνατότητας κατανομής των ηλεκτρονικών αιτήσεων αδειών διαμονής, μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος «Μετανάστευση», στις αρμόδιες υπηρεσίες μίας στάσης, ανεξαρτήτως του τόπου διαμονής του αιτούντος.»
2. Στο άρθρο 176 του Κώδικα Μετανάστευσης, προστίθεται παρ. 28Α ως εξής:
«28Α. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης καθορίζονται ειδικότερα ζητήματα σχετικά με τη διαδικασία διαβούλευσης για τον καθορισμό του όγκου εισδοχής πολιτών τρίτων χωρών σε εφαρμογή του άρθρου 26.»
3. Στο άρθρο 176 του Κώδικα Μετανάστευσης, προστίθενται παρ. 29Α και 29Β ως εξής:
«29Α. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης και Ασύλου καθορίζονται: α) οι κατηγορίες και οι τομείς απασχόλησης, στο πλαίσιο των οποίων οι Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (Ε.Π.Α.), ως άμεσοι εργοδότες, έχουν τη δυνατότητα να μετακαλέσουν πολίτες τρίτων χωρών, β) τα ειδικά κριτήρια για τη δυνατότητα υπαγωγής των Ε.Π.Α. στη διαδικασία της μετάκλησης, όπως ο ελάχιστος αριθμός διοικητικού προσωπικού, τυχόν απαίτηση υποβολής εγγυητικών επιστολών, παροχή κατάλληλης στέγασης στους προς μετάκληση εργαζομένους, η έννοια της κατάλληλης στέγασης, γ) τα δικαιολογητικά της παρ. 1 του άρθρου 27, τα οποία οι Ε.Π.Α., ως άμεσοι εργοδότες, υποβάλουν στο πλαίσιο της διαδικασίας μετάκλησης και δ) τυχόν επιπλέον κυρώσεις σε βάρος τους σε περίπτωση παραβίασης των υποχρεώσεών τους στο πλαίσιο της διαδικασίας μετάκλησης.
29Β. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζεται, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 26, σε ετήσια ή πολυετή βάση, η αντιστοιχία καλλιεργήσιμης έκτασης και είδους καλλιέργειας ή ζωικού κεφαλαίου του αιτούντος εργοδότη ανά εργαζόμενο πολίτη τρίτης χώρας, του οποίου μπορεί να ζητήσει τη μετάκληση στην αγροτική οικονομία.»
4. Στο άρθρο 176 του Κώδικα Μετανάστευσης, προστίθεται παρ. 41Α ως εξής:
«41Α. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Εξωτερικών και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού καθορίζονται οι διεθνείς λίστες κατάταξης των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της αλλοδαπής στο πλαίσιο εφαρμογής του άρθρου 79Γ.»
5. Στην παρ. 43 του άρθρου 176 του Κώδικα Μετανάστευσης, μετά τις λέξεις «σύμφωνα με τα άρθρα 83 έως 93» προστίθενται οι λέξεις «, σε συνδυασμό και με το π.δ. 131/2006 (Α'143)» και η παρ. 43 διαμορφώνεται ως εξής:
«43. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου και Εξωτερικών καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία χορήγησης εθνικών θεωρήσεων εισόδου και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια που αφορά στην οικογενειακή επανένωση δικαιούχων διεθνούς προστασίας, σύμφωνα με τα άρθρα 83 έως 93, σε συνδυασμό και με το π.δ. 131/2006 (Α' 143).»
6. Στο άρθρο 176 του Κώδικα Μετανάστευσης προστίθεται παρ. 72 ως εξής:
«72. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου και Ψηφιακής Διακυβέρνησης είναι δυνατός ο καθορισμός των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, οι διαδικασίες στις οποίες αυτά αξιοποιούνται και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 173.»
7. Στο άρθρο 176 του Κώδικα Μετανάστευσης προστίθεται παρ. 73, ως εξής:
«73. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και των κατά περίπτωση συναρμοδίων Υπουργών καθορίζονται ζητήματα που αφορούν τη διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών του Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση» με άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ'
ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΗ ΔΙΑΤΑΞΗ
Άρθρο 45
Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι αιτήσεις πολιτών τρίτων χωρών, κάτοχων αδειών διαμονής σε ισχύ για λόγους σπουδών (άδεια διαμονής τύπου «Η.1.») ή ως υποτρόφων - συμμετεχόντων σε ειδικά προγράμματα (άδεια διαμονής τύπου «Η.7») σύμφωνα με τα άρθρα 106 και 130 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81) αντιστοίχως ή των αντίστοιχων άρθρων του ν. 4251/2014 (Α' 80), οι οποίες υποβλήθηκαν μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών τους και έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, για τη χορήγηση άδειας διαμονής με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.1.») σύμφωνα με τα άρθρα 28 έως 51 του Κώδικα Μετανάστευσης ή για απασχόληση ειδικού σκοπού (άδεια διαμονής τύπου «Ε.3.») σύμφωνα με τα άρθρα 59 και 60 του ιδίου νόμου ή για την πραγματοποίηση στρατηγικών επενδύσεων (άδεια διαμονής τύπου «Β.1») σύμφωνα με το άρθρο 96 του ιδίου νόμου, εξετάζονται σύμφωνα με τις αντίστοιχες διατάξεις. Αν κατά την εξέταση των αιτήσεων διαπιστωθεί ότι οι αιτούντες δεν πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις, τότε οι εν λόγω αιτήσεις μετατρέπονται αυτοδίκαια σε αιτήσεις χορήγησης άδειας διαμονής πολίτη τρίτης χώρας, σπουδαστών ή ερευνητών που μετά την ολοκλήρωση των σπουδών ή της έρευνας παραμένουν για ένα (1) έτος στην ελληνική επικράτεια με σκοπό την αναζήτηση εργασίας ή την επιχειρηματικότητα (άδεια διαμονής τύπου «Η.11»), σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α' του Μέρους Στ' του Κώδικα Μετανάστευσης, η οποία χορηγείται από την εκάστοτε υπηρεσία υποβολής της αίτησης και έχει διάρκεια ενός (1) έτους από την ημερομηνία έκδοσής της.
2. Οι αιτήσεις πολιτών τρίτων χωρών, κάτοχων αδειών διαμονής για φοίτηση σε Κολλέγια σε ισχύ σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 128 του Κώδικα Μετανάστευσης (άδεια διαμονής τύπου «Η.5.»), οι οποίες υποβλήθηκαν μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών τους και έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, για τη χορήγηση άδειας διαμονής με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.1.») σύμφωνα με τα άρθρα 28 έως 51 του Κώδικα Μετανάστευσης ή για απασχόληση ειδικού σκοπού (άδεια διαμονής τύπου «Ε.3.») σύμφωνα με τα άρθρα 59 και 60 του ιδίου νόμου ή για την πραγματοποίηση στρατηγικών επενδύσεων (άδεια διαμονής τύπου «Β.1») σύμφωνα με το άρθρο 96 του ιδίου νόμου, εξετάζονται σύμφωνα με τις αντίστοιχες διατάξεις. Αν κατά την εξέταση των αιτήσεων διαπιστωθεί ότι οι αιτούντες δεν πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις, τότε οι εν λόγω αιτήσεις μετατρέπονται αυτοδίκαια σε αιτήσεις χορήγησης άδειας διαμονής πολίτη τρίτης χώρας, σπουδαστών ή ερευνητών που μετά την ολοκλήρωση των σπουδών ή της έρευνας παραμένουν για ένα (1) έτος στην ελληνική επικράτεια με σκοπό την αναζήτηση εργασίας ή την επιχειρηματικότητα (άδεια διαμονής τύπου «Η.11»), σύμφωνα με το Κεφάλαιο Α' του Μέρους Στ' του Κώδικα Μετανάστευσης, η οποία χορηγείται από την εκάστοτε υπηρεσία υποβολής της αίτησης και έχει διάρκεια ενός (1) έτους από την ημερομηνία έκδοσής της.
3. Οι αιτήσεις χορήγησης ή ανανέωσης αδειών διαμονής με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.1»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται, ως προς τη διάρκεια ισχύος τους, σύμφωνα με το άρθρο 34 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 19 του παρόντος.
4. Οι αιτήσεις χορήγησης ή ανανέωσης αδειών διαμονής για απασχόληση ειδικού σκοπού (άδεια διαμονής τύπου «Ε.3»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται, ως προς τη διάρκεια ισχύος τους, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 60 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 20 του παρόντος.
5. Οι αιτήσεις ανανέωσης των αδειών διαμονής για εξαρτημένη εργασία, κατόπιν μετάκλησης (άδεια διαμονής τύπου «Ε.4»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται, ως προς τη διάρκεια ισχύος τους, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 61 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 21 του παρόντος.
6. Οι αιτήσεις πολιτών τρίτων χωρών μελών οικογένειας Έλληνα για χορήγηση άδειας διαμονής δεκαετούς διάρκειας (άδεια διαμονής τύπου «Μ.2»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται σύμφωνα με το άρθρο 93Α του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 28 του παρόντος.
7. Οι αιτήσεις χορήγησης ή ανανέωσης δελτίων διαμονής σε μέλη οικογένειας Έλληνα (άδεια διαμονής τύπου «Ο.3»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται σύμφωνα με το άρθρο 93 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 27 του παρόντος.
8. Οι αιτήσεις χορήγησης δελτίου προσωποπαγούς δικαιώματος διαμονής (άδεια διαμονής τύπου «Ο.3») σε πολίτες τρίτων χωρών, μέλη οικογένειας Έλληνα, οι οποίες έχουν υποβληθεί σύμφωνα με το άρθρο 90 του Κώδικα Μετανάστευσης έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 93 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 27 του παρόντος.
9. Οι αιτήσεις χορήγησης άδειας διαμονής για σπουδές (άδεια διαμονής τύπου «Η.1»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται, ως προς τη διάρκεια ισχύος τους, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 5 του άρθρου 107 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 30 του παρόντος.
10. Οι αιτήσεις ανανέωσης αδειών διαμονής για σπουδές (άδεια διαμονής τύπου «Η.1»), για την πραγματοποίηση μεταπτυχιακών ή διδακτορικών σπουδών, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των προπτυχιακών ή μεταπτυχιακών σπουδών των αιτούντων, οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 107 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 30 του παρόντος.
11. Οι αιτήσεις πολιτών τρίτων χωρών, κατόχων αδειών διαμονής ερευνητή σε ισχύ σύμφωνα με το άρθρο 110 του Κώδικα Μετανάστευσης (άδεια διαμονής τύπου «Η.3»), για τη χορήγηση άδειας διαμονής για εργασία ή ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητας, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της έρευνάς τους, εξετάζονται σύμφωνα με τις αντίστοιχες διατάξεις του Κώδικα Μετανάστευσης Εάν κατά την εξέταση του αιτήματος διαπιστωθεί ότι οι αιτούντες δεν πληρούν τις εν λόγω προϋποθέσεις, το εν λόγω αίτημα μετατρέπεται αυτοδίκαια σε αίτημα χορήγησης άδειας διαμονής κατηγορίας «Η.11», η οποία χορηγείται από την εκάστοτε υπηρεσία υποβολής της αίτησης και έχει διάρκεια ενός (1) έτους από την ημερομηνία έκδοσής της.
12. Οι αιτήσεις χορήγησης άδειας διαμονής για σπουδές σε Κολέγια (άδεια διαμονής τύπου «Η.5») ή για επαγγελματική κατάρτιση (άδεια διαμονής τύπου «Η.5»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται, ως προς τη διάρκεια ισχύος τους, σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4 του άρθρου 128 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 33 του παρόντος.
13. Οι αιτήσεις χορήγησης ή ανανέωσης της άδειας διαμονής υποτρόφων (άδεια διαμονής τύπου «Η.7»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρο 130 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 34 του παρόντος.
14. Οι αιτήσεις χορήγησης ή ανανέωσης των αδειών διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους που αφορούν σε λόγους υγείας, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 134 του Κώδικα Μετανάστευσης (άδεια διαμονής τύπου «Α.4.»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος στην υπηρεσία μίας στάσης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και εκκρεμούν, εξετάζονται από την υπηρεσία στην οποία υποβλήθηκαν και επ' αυτών εκδίδονται άδειες διαμονής διάρκειας τριών (3) ετών από την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος.
15. Οι αιτήσεις χορήγησης άδειας διαμονής επί μακρόν διαμένοντος (άδεια διαμονής τύπου «Μ.1»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος σύμφωνα με το άρθρο 145 του Κώδικα Μετανάστευσης και εκκρεμούν εξετάζονται, ως προς την πλήρωση των όρων ένταξης της περ. α) της παρ. 2 του εν λόγω άρθρου, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 160 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 37 του παρόντος.
16. Οι αιτήσεις χορήγησης άδειας διαμονής δεκαετούς διάρκειας (άδεια διαμονής τύπου «Μ.2»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 161 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως ισχύει έως τη δημοσίευση του παρόντος, από ενήλικους πολίτες τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που εισήλθαν στην Ελλάδα ως ασυνόδευτοι ανήλικοι και έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς τουλάχιστον τρεις (3) τάξεις δευτεροβάθμιας γενικής ή και επαγγελματικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα πριν από τη συμπλήρωση του εικοστού τρίτου (23ου) έτους της ηλικίας τους, και εκκρεμούν, εξετάζονται σύμφωνα με το καθεστώς που ίσχυε κατά την υποβολή της αίτησής τους.
17. Με την επιφύλαξη της παρ. 16, οι αιτήσεις χορήγησης άδειας διαμονής δεκαετούς διάρκειας (άδεια διαμονής τύπου «Μ.2.»), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 161 του Κώδικα Μετανάστευσης και εκκρεμούν εξετάζονται σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 του εν λόγω άρθρου, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 38 του παρόντος.
18. Οι αιτήσεις ανανέωσης αδειών διαμονής δεκαετούς διάρκειας που είχαν χορηγηθεί σύμφωνα με τον ν. 4251/2014 και μετατροπής τους σε άδειες επί μακρόν διαμένοντος, εξετάζονται σύμφωνα με το άρθρο 161 του Κώδικα Μετανάστευσης, όπως αυτό ίσχυε κατά τον χρόνο υποβολής τους.
19. Οι αιτήσεις ανανέωσης των άδειων διαμονής δεκαετούς διάρκειας, οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 161 του Κώδικα Μετανάστευσης και εκκρεμούν, εξετάζονται σύμφωνα με την παρ. 7 του εν λόγω άρθρου, όπως αυτό τροποποιείται με το άρθρο 38 του παρόντος.
20. Πολίτες τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς, οι οποίοι εισήλθαν ως ασυνόδευτοι ανήλικοι στην ελληνική επικράτεια και οι οποίοι, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, φοιτούν σε τάξη δευτεροβάθμιας γενικής ή επαγγελματικής εκπαίδευσης, δύνανται να υποβάλουν αίτηση χορήγησης άδειας διαμονής σύμφωνα με την περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 161 του Κώδικα Μετανάστευσης όπως αυτή ισχύει έως την έναρξη ισχύος του παρόντος, εφόσον κατά τον χρόνο υποβολής της αιτήσεώς τους πληρούν τις προϋποθέσεις της στο σύνολό τους.
Άρθρο 46
Καταργούμενη διάταξη
Από την έναρξη ισχύος του άρθρου 37 καταργείται η περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 145 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί πλήρωσης του όρου ένταξης του πολίτη τρίτης χώρας στην ελληνική κοινωνία στην περίπτωση νόμιμης διαμονής του στην Ελλάδα επί δώδεκα (12) χρόνια.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε'
ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 47
Σύνθεση και θητεία των μελών των Ανεξάρτητων Επιτροπών Προσφυγών της Αρχής Προσφυγών - Τροποποίηση παρ. 2, 5 και 7 άρθρου 5 ν. 4375/2016
1. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 4375/2016 (Α'51), περί Αρχής Προσφυγών, Συγκρότησης, Στελέχωσης και Λειτουργίας, οι λέξεις «, μονομελείς και τριμελείς,» αντικαθίστανται από τις λέξεις «είναι τριμελείς και» και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Οι Ανεξάρτητες Επιτροπές Προσφυγών είναι τριμελείς και συγκροτούνται με κοινή απόφαση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Δικαιοσύνης. Οι Επιτροπές αποτελούνται από Δικαστικούς Λειτουργούς των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων με βαθμό τουλάχιστον πρωτοδίκη, ο οποίος έχει συμπληρώσει πενταετή υπηρεσία, και υποδεικνύονται κατόπιν σχετικής αίτησής τους από τον Γενικό Επίτροπο της Επικράτειας των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων. Για τον ορισμό των Δικαστικών Λειτουργών λαμβάνεται υπόψη και συνεκτιμάται ιδίως η γνώση και η εμπειρία στο προσφυγικό δίκαιο και το δίκαιο των αλλοδαπών, στο δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή στο διεθνές δίκαιο, καθώς και η καλή γνώση ξένων γλωσσών, ιδίως της αγγλικής.»
2. Στην παρ. 3 του άρθρου 5 του ν. 4375/2016, οι λέξεις «Τριμελών και Μονομελών» αντικαθίστανται από τη λέξη «των» και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Αναπληρώσεις και συμπληρώσεις συνθέσεων των Επιτροπών δύνανται να πραγματοποιούνται από οποιονδήποτε Πρόεδρο ή μέλος των Επιτροπών, με πράξη του Διευθυντή της Αρχής Προσφυγών.»
3. Στην παρ. 5 του άρθρου 5 του ν. 4375/2016, προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Η θητεία των μελών των Επιτροπών είναι τριετής και μπορεί να ανανεώνεται άπαξ σύμφωνα με την ανωτέρω διαδικασία. Η θητεία των μελών των Επιτροπών παρατείνεται έως τον διορισμό νέων μελών. Δεν ορίζεται μέλος ούτε ανανεώνεται η θητεία μέλους το οποίο αποχωρεί υποχρεωτικά από την ενεργό δικαστική υπηρεσία λόγω συμπληρώσεως του ορίου ηλικίας πριν από τη συμπλήρωση πλήρους θητείας. Τα μέλη των Επιτροπών κατά την άσκηση των καθηκόντων τους απολαμβάνουν προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας. Κάθε άλλο ειδικότερο ζήτημα που αφορά στην εκτέλεση των καθηκόντων των μελών των Ανεξάρτητων Επιτροπών Προσφυγών διέπεται από τον Κανονισμό Λειτουργίας της Αρχής Προσφυγών.»
4. Στην παρ. 7 του άρθρου 5 του ν. 4375/2016, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «μονομελή και» διαγράφονται, β) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «δύο (2) φορές τον μήνα υπό τριμελή σύνθεση και δύο (2) φορές υπό μονομελή σύνθεση» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τέσσερις (4) φορές τον μήνα», γ) τα εδάφια τρίτο και τέταρτο διαγράφονται και η παρ. 7 διαμορφώνεται ως εξής:
«7. Κάθε Ανεξάρτητη Επιτροπή Προσφυγών λειτουργεί υπό τριμελή σύνθεση. Κάθε Επιτροπή συνεδριάζει τέσσερις (4) φορές τον μήνα, με την επιφύλαξη των ειδικότερα οριζόμενων στον Κανονισμό Λειτουργίας της Αρχής.»
Άρθρο 48
Παροχή εξουσιοδότησης για τη ρύθμιση ζητημάτων: α) λειτουργίας της Υπηρεσίας Ασύλου και της Αρχής Προσφυγών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και β) παροχής νομικής συνδρομής σε αιτούντες διεθνή προστασία - Τροποποίηση άρθρου 7 ν. 4375/2016
Στο άρθρο 7 του ν. 4375/2016 (Α' 51), περί γενικών και εξουσιοδοτικών διατάξεων του Κεφαλαίου Α', επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1 οι λέξεις «Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Μετανάστευσης και Ασύλου», β) οι παρ. 2 και 3 καταργούνται, γ) η παρ. 4 αντικαθίσταται, δ) προστίθεται παρ. 5, ζ) η παρ. 6 καταργείται, η) στην παρ. 7, οι λέξεις «Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομικών, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Υγείας, Εξωτερικών και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Μετανάστευσης και Ασύλου, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εξωτερικών, Εσωτερικών, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Υγείας, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Δικαιοσύνης», θ) η παρ. 8 αντικαθίσταται, ι) οι παρ. 9 έως 11 καταργούνται, ια) στην παρ. 12, οι λέξεις «Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Εξωτερικών και Οικονομικών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Μετανάστευσης και Ασύλου, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εξωτερικών,» και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 7 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 7
Γενικές και εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Στο προσωπικό της Υπηρεσίας Ασύλου και της Αρχής Προσφυγών παρέχεται η αναγκαία εκπαίδευση από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες και άλλους αρμόδιους φορείς.
2. [Καταργείται]
3. [Καταργείται]
4. Με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου εκδίδεται Κανονισμός Λειτουργίας της Υπηρεσίας Ασύλου, μετά από πρόταση του Διοικητή της, με τον οποίο ρυθμίζονται επί μέρους διαδικαστικά θέματα λειτουργίας της Υπηρεσίας Ασύλου, όπως η επιχειρησιακή δράση των επιμέρους περιφερειακών Υπηρεσιών Ασύλου, ο τρόπος επικοινωνίας τόσο μεταξύ τους, όσο και με την κεντρική Υπηρεσία Ασύλου και ο τρόπος διαχείρισης των πολιτών τρίτων χωρών από τις εν λόγω υπηρεσίες. Με όμοια απόφαση εκδίδεται ο Κανονισμός Λειτουργίας της Αρχής Προσφυγών, με τον οποίο ρυθμίζονται διαδικαστικά θέματα λειτουργίας της Αρχής και των Ανεξάρτητων Επιτροπών Προσφυγών, όπως ο αριθμός των υποθέσεων που συμπεριλαμβάνονται στα εκθέματα των συνεδριάσεων και ο τρόπος οργάνωσης του φυσικού και ηλεκτρονικού αρχείου της Υπηρεσίας. Η απόφαση του προηγούμενου εδαφίου εκδίδεται μετά από πρόταση του Διοικητικού Διευθυντή της Αρχής Προσφυγών.
5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Ανάπτυξης και Δικαιοσύνης ρυθμίζονται η διαδικασία και οι προϋποθέσεις παροχής νομικής συνδρομής σε αιτούντες διεθνή προστασία.
6. [Καταργείται]
7. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εξωτερικών, Εσωτερικών, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Υγείας, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Δικαιοσύνης και Πολιτισμού ρυθμίζονται οι διαδικασίες καθορισμού του καθεστώτος του ανιθαγενούς, το περιεχόμενο του καθεστώτος αυτού, καθώς και οποιοδήποτε άλλο σχετικό ζήτημα.
8. α) Με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου και των κατά περίπτωση αρμόδιων Υπουργών ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν στη διαδικασία και στις προϋποθέσεις υπαγωγής αλλοδαπών και ανιθαγενών σε καθεστώς προσωρινής προστασίας, καθώς και θέματα που αφορούν στην εφαρμογή των προεδρικών διαταγμάτων που εκδίδονται κατ' εξουσιοδότηση του παρόντος άρθρου. β) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου και Υγείας καθορίζονται η διαδικασία, οι προϋποθέσεις και τα μέσα διαπίστωσης της ανηλικότητας αιτούντων διεθνή προστασία.
9. [Καταργείται]
10. [Καταργείται]
11. [Καταργείται]
12. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εξωτερικών, καθορίζονται οι όροι και προϋποθέσεις για την επανεγκατάσταση προσφύγων από τρίτες χώρες, στο πλαίσιο υλοποίησης συστάσεων και αποφάσεων και κάθε άλλης σχετικής πράξης των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και διεθνών οργανισμών.»
Άρθρο 49
Εναρμόνιση Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών με την κατάργηση των μονομελών συνθέσεων των Ανεξαρτήτων Επιτροπών Προσφυγών του ν. 4375/2016 - Τροποποίηση άρθρων 100, 101, 102 και 107 Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών
1. Στην παρ. 7 του άρθρου 100 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών (ν. 4939/2022, Α' 111), περί προσδιορισμού συζήτησης της προσφυγής, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «και για τις δύο συνθέσεις (Τριμελή και Μονομελή)» διαγράφονται, β) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «σε κάθε σύνθεση» διαγράφονται και η παρ. 7 διαμορφώνεται ως εξής:
«7. Κατά τον προσδιορισμό της προσφυγής, η αρμόδια Αρχή Παραλαβής προσδιορίζει ανά Επιτροπή από εβδομήντα πέντε (75) έως ενενήντα (90) υποθέσεις προς συζήτηση ανά μήνα, με την επιφύλαξη των ειδικότερα οριζόμενων στον Κανονισμό Λειτουργίας της Αρχής Προσφυγών για τη λειτουργία των Τμημάτων διακοπών. Οι υποθέσεις που συζητούνται κατανέμονται ισομερώς, κατά κατηγορία και αντικείμενο, στον Πρόεδρο και τα μέλη των Επιτροπών. Ο συνολικός μηνιαίος αριθμός από τις συζητηθείσες υποθέσεις που χρεώνεται κάθε μέλος ανέρχεται σε τουλάχιστον είκοσι πέντε (25) για όλες τις συνθέσεις. Σε περίπτωση εμβόλιμων συνεδριάσεων, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στον Κανονισμό Λειτουργίας της Αρχής Προσφυγών, ο αριθμός των προσδιοριζόμενων προς συζήτηση υποθέσεων δεν υπερβαίνει τις δεκαπέντε (15) υποθέσεις ανά συνεδρίαση, υπό την επιφύλαξη της παρ. 2 του άρθρου 103. Σε κάθε περίπτωση, το σύνολο των ανά μήνα υποθέσεων που χρεώνεται κάθε μέλος, σε τακτικές και εμβόλιμες συνεδριάσεις, δεν υπερβαίνει τις τριάντα (30). Σε περίπτωση υπέρβασης του αριθμού του προηγούμενου εδαφίου, λαμβάνεται πρόνοια για ανάλογη μείωση του αριθμού των υποθέσεων που χρεώνονται τα μέλη αυτά κατά τους αμέσως επόμενους μήνες.»
2. Στο τέταρτο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 101 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών, περί εκθέματος, οι λέξεις «της τριμελούς και μονομελούς σύνθεσης» διαγράφονται και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Το έκθεμα αναρτάται έξω από την αίθουσα συνεδριάσεων, από την προηγουμένη της συνεδρίασης. Δεν προκαλεί ακυρότητα της διαδικασίας η μη ανάρτηση του εκθέματος ή η μη μνεία σε αυτό συγκεκριμένης υπόθεσης. Το έκθεμα κοινοποιείται στα μέλη των Ανεξάρτητων Επιτροπών Προσφυγών, μαζί με τους σχετικούς διοικητικούς φακέλους, πέντε (5) ημέρες πριν από την ημέρα συζήτησης των προσφυγών. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, μόλις παραλάβει το έκθεμα, το γνωστοποιεί στα υπόλοιπα μέλη της, εγγράφως ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, γνωστοποίηση που επέχει θέση πρόσκλησης προκειμένου να παραστούν στις συνεδριάσεις, και διαμοιράζει τις υποθέσεις μεταξύ του ιδίου και των μελών της Επιτροπής. Στο έκθεμα που αναρτάται έξω από την αίθουσα συνεδριάσεων αναγράφονται μόνο οι αριθμοί των υποθέσεων, χωρίς να γίνεται αναφορά σε ονόματα και χώρες καταγωγής. Η προθεσμία του τρίτου εδαφίου της παρούσας παραγράφου μπορεί να συντέμνεται κατόπιν πράξης του Διοικητικού Διευθυντή της Αρχής Προσφυγών.»
3. Στην παρ. 6 του άρθρου 102 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών, περί συζήτησης προσφυγής, οι λέξεις «ή ο δικαστής που προεδρεύει» διαγράφονται και η παρ. 6 διαμορφώνεται ως εξής:
«6. Ο Πρόεδρος της Ανεξάρτητης Επιτροπής Προσφυγών μπορεί να επιτρέψει την υποβολή υπομνημάτων κατ' άρθρο 104 του παρόντος Κώδικα από τους διαδίκους, μέσα σε προθεσμία που τάσσεται από αυτόν, για την ανάπτυξη όσων έχουν εκτεθεί κατά τη διαδικασία της προφορικής ακρόασης.»
4. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 8 του άρθρου 102 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών, περί συζήτησης προσφυγής, οι λέξεις «της τριμελούς σύνθεσης» διαγράφονται και η παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής:
«8. Αν ο Πρόεδρος ή μέλος Επιτροπής κωλύεται να συμμετέχει σε τρεις (3) τουλάχιστον συνεχόμενες συνεδριάσεις, είναι δυνατή η προσωρινή αντικατάστασή του για τρεις (3) μήνες, με δυνατότητα ανανέωσης, εφόσον το κώλυμα εξακολουθεί. Για την αντικατάσταση ακολουθείται η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 5 του ν. 4375/2016 για τον ορισμό Προέδρου ή μέλους της Επιτροπής. Με την εκ νέου ανάληψη καθηκόντων του κωλυομένου Προέδρου ή μέλους της Επιτροπής παύει η αντικατάσταση. Υποθέσεις, οι οποίες έχουν συζητηθεί από τον κωλυόμενο Πρόεδρο ή μέλος και επί των οποίων δεν έχει «λάβει χώρα διάσκεψη», εισάγονται προς επανασυζήτηση στην ίδια Επιτροπή, με αντικατάσταση ή αναπλήρωση του κωλυομένου Προέδρου ή μέλους, η δε απόφαση εκδίδεται από τη σύνθεση αυτή.»
5. Στο άρθρο 107 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών, περί υπογραφής και διόρθωσης απόφασης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στη παρ. 1, αα) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «Στις υποθέσεις τριμελούς σύνθεσης, η» αντικαθίστανται από το άρθρο «Η», αβ) το δεύτερο εδάφιο διαγράφεται, β) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2 οι λέξεις «ο δικαστής που την εξέδωσε ή ο Πρόεδρος, στις υποθέσεις της τριμελούς σύνθεσης,» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ο Πρόεδρος» και το άρθρο 107 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 107
Υπογραφή - Διόρθωση απόφασης
1. Η απόφαση υπογράφεται από τον Πρόεδρο και τον Εισηγητή. Οι υπογραφές των αποφάσεων τίθενται ηλεκτρονικά, σύμφωνα με το Κεφάλαιο Θ' του ν. 4727/2020 (Α' 184).
2. Σε περίπτωση που στην απόφαση έχουν παρεισφρήσει γραφικά λάθη ή το διατακτικό της απόφασης διατυπώθηκε ελλιπώς, ο Πρόεδρος προβαίνει αυτεπαγγέλτως στη διόρθωσή της. Η ως άνω διαδικασία μπορεί να κινηθεί και κατόπιν αίτησης του προσφεύγοντος που υποβάλλεται αυτοπροσώπως ή δια του πληρεξουσίου του δικηγόρου.»
Άρθρο 50
Προγραμματικές συμβάσεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου - Τροποποίηση άρθρου 61 ν. 4609/2019
1. Στην παρ. 1 του άρθρου 61 του ν. 4609/2019 (Α'67), περί δυνατότητας σύναψης προγραμματικών συμβάσεων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η περ. β' καταργείται, β) στο τέλος της περ. γ' προστίθενται οι λέξεις «και την Εκκλησία της Ελλάδος,», γ) στο τέλος της περ. δ' προστίθενται οι λέξεις «, οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων και η Εκκλησία της Ελλάδος», δ) στην περ. ε' διαγράφονται οι λέξεις «καθώς και με τα κοινωφελή ιδρύματα και κληροδοτήματα», ε) στην περ. στ) προστίθενται οι λέξεις «υπό τον όρο της τήρησης των προϋποθέσεων της παρ. 4 του άρθρου 12 του ν. 4412/2016 (Α' 147)» και στ) η περ. ζ' καταργείται και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου δύναται, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, να συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις, με: α. Διεθνείς οργανισμούς, β. [Καταργείται],
γ. το Δημόσιο και φορείς του δημόσιου τομέα της παρ. 6 του άρθρου 1 του ν. 1256/1982 (Α'65), δήμους, περιφέρειες, συνδέσμους δήμων, δίκτυα δήμων και περιφερειών, περιφερειακές ενώσεις δήμων, την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος, την Ένωση Περιφερειών και την Εκκλησία της Ελλάδος,
δ. τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τα οποία συνιστούν ή στα οποία συμμετέχουν οι προαναφερόμενοι φορείς, καθώς και τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, στα οποία συμμετέχουν ή συνιστούν η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος, η Ένωση Περιφερειών, οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων και η Εκκλησία της Ελλάδος, ε. τις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, την Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης (Ε.Δ.Ε.Υ.Α.), τις επιχειρήσεις των Ο.Τ.Α., τα δημοτικά και περιφερειακά ιδρύματα,
στ. τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, υπό τον όρο της τήρησης των προϋποθέσεων της παρ. 4 του άρθρου 12 του ν. 4412/2016 (Α' 147), ζ. [Καταργείται].»
2. Προγραμματικές συμβάσεις, που έχει υπογράψει το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ), κοινωφελή ιδρύματα και κληροδοτήματα, πιστωτικά ιδρύματα και ειδικούς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς, έως την έναρξη ισχύος του παρόντος, κατ' εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 61 του ν. 4609/2019 (Α' 67), στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του και σε εκτέλεση της υπ' αρ. ΥΣ 8516/21.10.2022 διμερούς συμφωνίας μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της κυβέρνησης της Ελβετίας σε εφαρμογή του κανονισμού «Regulations on the implementation of the second Swiss Contribution to the selected member states of the EU to support measures in the area of migration», περί συνεισφοράς (δωρεάς) του ελβετικού δημοσίου προς την Ελλάδα και χρηματοδοτούνται μέσω αυτής, παραμένουν σε ισχύ, δύνανται να τροποποιούνται υπό τον όρο της μη αύξησης του οικονομικού τους αντικειμένου και οι δαπάνες τόσο των αρχικών συμβάσεων, όσο και των πιθανών τροποποιήσεών τους υπό τον προεκτεθέντα όρο, είναι νόμιμες, κανονικές, εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Άρθρο 51
Ορισμός της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ως Αρχής Ελέγχου των Μέτρων Υποστήριξης, που χρηματοδοτούνται βάσει των υπ' αρ. ΥΣ 8516/21.10.2022 και από 13.10.2025 διμερών συμφωνιών μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της κυβέρνησης της Ελβετίας - Τροποποίηση άρθρου 126 ν. 5162/2024
Στο άρθρο 126 του ν. 5162/2024 (Α' 198), περί της άσκησης αρμοδιοτήτων συντονισμού και εποπτείας εκτέλεσης των μέτρων στήριξης, που χρηματοδοτούνται μέσω της διμερούς συμφωνίας μεταξύ της ελληνικής και της ελβετικής κυβέρνησης, από τη Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «βάσει της υπ' αρ. ΥΣ 8516/21.10.2022 διμερούς συμφωνίας που συνήφθη από 14.10.2022» αντικαθίστανται από τις λέξεις «βάσει των α) υπ' αρ. ΥΣ 8516/21.10.2022, με ημερομηνία σύναψης 14.10.2022 και β) από 13.10.2025 διμερών συμφωνιών», αβ) το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται, β) η παρ. 2 αντικαθίσταται, γ) στην παρ. 3, γα) οι λέξεις «Τεχνικής Βοήθειας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δαπάνης Τεχνικής Υποστήριξης», γβ) οι λέξεις «της υπ' αρ. ΥΣ 8516/21.10.2022 διμερούς συμφωνίας, που συνήφθη από 14.10.2022» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των α) υπ' αρ. ΥΣ 8516/21.10.2022 με ημερομηνία σύναψης 14.10.2022 και β) από 13.10.2025 διμερών συμφωνιών,» γγ) οι λέξεις «Ειδική Υπηρεσία «Αρχή Πιστοποίησης και Εξακρίβωσης Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων» της Γενικής Γραμματείας Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την εφαρμογή του παρόντος» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Εθνική Αρχή Διαφάνειας ως Αρχή Ελέγχου» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 126 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 126
Άσκηση αρμοδιοτήτων συντονισμού και εποπτείας εκτέλεσης των μέτρων στήριξης, που χρηματοδοτούνται μέσω των διμερών συμφωνιών μεταξύ ελληνικής και ελβετικής κυβέρνησης, από τη Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής
1. Η Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου ασκεί τις αρμοδιότητες της Εθνικής Αρχής Συντονισμού των Μέτρων Υποστήριξης, που χρηματοδοτούνται βάσει των α) υπ' αρ. ΥΣ 8516/21.10.2022, με ημερομηνία σύναψης 14.10.2022 και β) από 13.10.2025 διμερών συμφωνιών μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της κυβέρνησης της Ελβετίας σε εφαρμογή του κανονισμού «Regulations on the implementation of the second Swiss Contribution to the selected member states of the EU to support measures in the area of migration», οι οποίες αφορούν συνεισφορά (δωρεά) του ελβετικού δημοσίου, προς την Ελλάδα. H Εθνική Αρχή Διαφάνειας ορίζεται ως η Αρχή Ελέγχου για την άσκηση των ελεγκτικών αρμοδιοτήτων που προβλέπονται στις συμφωνίες του πρώτου εδαφίου, όπως αυτές εξειδικεύονται με την απόφαση της παρ. 2 του παρόντος.
2. Mε κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Μετανάστευσης και Ασύλου καθορίζεται το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του Προγράμματος Συνεργασίας της παρ. 1 και ιδίως οι διαδικασίες διαχείρισης, διοίκησης, ελέγχου των μέτρων υποστήριξης, που χρηματοδοτούνται μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων στο πλαίσιο του Προγράμματος της παρ. 1, η διαδικασία καθορισμού εξωτερικού ανεξάρτητου ελεγκτή, η εποπτεία του έργου του από την Αρχή Ελέγχου της παρ. 1, οι χρηματοδοτικές ροές, οι πληρωμές, οι υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων μερών, οι αρμόδιες Αρχές και οι ειδικότερες αρμοδιότητες αυτών και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τα μέτρα στήριξης.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Μετανάστευσης και Ασύλου καθορίζεται το ύψος της δαπάνης Τεχνικής Υποστήριξης από το Πρόγραμμα των Μέτρων Υποστήριξης, που χρηματοδοτούνται βάσει των α) υπ' αρ. ΥΣ 8516/21.10.2022 με ημερομηνία σύναψης 14.10.2022 και β) από 13.10.2025 διμερών συμφωνιών, μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της κυβέρνησης της Ελβετίας σε εφαρμογή του Κανονισμού «Regulations on the implementation of the second Swiss Contribution to the selected member states of the EU to support measures in the area of migration» της παρ. 1 προς την Εθνική Αρχή Διαφάνειας ως Αρχή Ελέγχου.»
Άρθρο 52
Διαχείριση ανανεώσεων αδειών διαμονής του ν. 4251/2014 και του Κώδικα Μετανάστευσης
1. Σε πολίτες τρίτων χωρών που υπέβαλαν αίτηση για ανανέωση άδειας διαμονής για εξαρτημένη εργασία, παροχή υπηρεσιών ή έργου, καθώς και για οικογενειακή επανένωση με τα μέλη της οικογένειάς τους, συμπεριλαμβανομένης και της αυτοτελούς άδειας διαμονής μελών οικογένειας, από το έτος 2022 και εντεύθεν, στους οποίους έχει χορηγηθεί βεβαίωση κατάθεσης αίτησης με πλήρη δικαιολογητικά (βεβαίωση τύπου Α') και οι οποίες εκκρεμούν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, και εφόσον δεν συντρέχουν στο πρόσωπό τους λόγοι που τους καθιστούν επικίνδυνους για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια, σύμφωνα με την περ. γ) του άρθρου 8 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), περί των γενικών προϋποθέσεων δικαιώματος διαμονής, εκδίδεται άδεια διαμονής δύο (2) ετών με ημερομηνία έναρξης ισχύος την ημερομηνία έκδοσης της άδειας διαμονής. Ο χρόνος που έχει διανυθεί από την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος ανανέωσης του πρώτου εδαφίου έως και την έναρξη ισχύος της άδειας διαμονής του παρόντος, θεωρείται ως χρόνος νόμιμης διαμονής στη χώρα, χωρίς την ανάγκη έκδοσης διαπιστωτικής πράξης και προσμετράται για τη χορήγηση άδειας διαμονής κατηγορίας «Μ1» και «Μ.2» των άρθρων 144 και 161 του Κώδικα Μετανάστευσης, αντίστοιχα.
2. Οι άδειες διαμονής της παρ. 1 χορηγούνται κατά προτεραιότητα, ανεξαρτήτως ημεροχρονολογίας κατάθεσης της σχετικής αίτησης.
Άρθρο 53
Διάρκεια Δελτίου Διαμονής μελών οικογένειας πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τροποποίηση άρθρου 3 π.δ. 106/2007
1. Στην παρ. 2 του άρθρου 3 του π.δ. 106/2007 (Α' 135), περί των δικαιούχων άδειας διαμονής στην χώρα, στο εισαγωγικό εδάφιο, οι λέξεις «άδεια διαμονής διετούς διάρκειας σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική νομοθεσία» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Δελτίο Διαμονής πενταετούς διάρκειας σύμφωνα με το άρθρο 10» και το άρθρο 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 3
Δικαιούχοι
(Άρθρο 3 της Οδηγίας 2004/38/ΕΚ)
1. Το παρόν προεδρικό διάταγμα ισχύει για τους πολίτες της Ένωσης, οι οποίοι εισέρχονται ή διαμένουν στην Ελλάδα, καθώς και για τα μέλη των οικογενειών τους, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 2, που τους συνοδεύουν ή έρχονται να τους συναντήσουν.
2. Με την επιφύλαξη τυχόν ατομικού δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής των ενδιαφερομένων, χορηγείται Δελτίο Διαμονής πενταετούς διάρκειας, σύμφωνα με το άρθρο 10, των ακόλουθων προσώπων:
α) Κάθε άλλου μέλους της οικογένειας του πολίτη της Ένωσης, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, το οποίο δεν εμπίπτει στα αναφερόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 2 πρόσωπα, εφόσον το μέλος τούτο συντηρείται από τον έχοντα ίδιο δικαίωμα διαμονής πολίτη της Ένωσης ή ζει υπό τη στέγη του στη χώρα προέλευσης ή εφόσον σοβαροί λόγοι υγείας καθιστούν απολύτως αναγκαία την προσωπική φροντίδα του εν λόγω μέλους της οικογένειας από τον πολίτη της Ένωσης, ή συντηρεί τον έχοντα δικαίωμα διαμονής πολίτη της Ένωσης και
β) ανεξαρτήτως ιθαγένειας, του/της συντρόφου, με τον οποίο ο πολίτης της Ένωσης έχει σταθερή σχέση, προσηκόντως αποδεδειγμένη.
3. Σε κάθε περίπτωση γίνεται ενδελεχής εξέταση της προσωπικής κατάστασης και αιτιολογείται κάθε άρνηση εισόδου ή διαμονής των προσώπων αυτών.»
2. Οι αιτήσεις χορήγησης ή ανανέωσης της άδειας διαμονής των μελών οικογένειας του πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης της παρ. 2 του άρθρου 3 του π.δ. 106/2007 (Α' 135), οι οποίες έχουν υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος και εκκρεμούν, εξετάζονται σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, όπως αυτή τροποποιείται με την παρ. 1.
Άρθρο 54
Παροχή υπηρεσιών υποκατάστασης της εξάρτησης σε χώρους, υποδομές και οριοθετούμενα τμήματα δομών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 22 ν. 4139/2013
Η παρ. 3 του άρθρου 22 του ν. 4139/2013 (Α' 74), περί εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλων διατάξεων, αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Η χορήγηση ουσιών για υποκατάσταση της εξάρτησης επιτρέπεται μόνο από:
α) Τον Ε.Ο.Π.Α.Ε., σε μονάδες, υπηρεσίες και προγράμματα που ιδρύει, αναπτύσσει και υλοποιεί, σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν. 5129/2024 (Α' 124), περί ίδρυσης και λειτουργίας δομών, μονάδων, υπηρεσιών και προγραμμάτων για την αντιμετώπιση της εξάρτησης. Οι μονάδες, οι υπηρεσίες και τα προγράμματα του προηγούμενου εδαφίου δύνανται να ιδρύονται, να αναπτύσσονται και να υλοποιούνται και εντός των χώρων και υποδομών των νοσοκομείων του Εθνικού Συστήματος Υγείας (Ε.Σ.Υ.), των δομών του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (Ε.Δ.Υ.Ψ.Υ.), και των καταστημάτων κράτησης. Οι υπηρεσίες και τα προγράμματα υποκατάστασης της εξάρτησης δύνανται να αναπτύσσονται και να υλοποιούνται και σε χώρους, υποδομές και οριοθετούμενα τμήματα των Περιφερειακών Υπηρεσιών της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης και των λοιπών δομών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, για την κάλυψη των αναγκών των ατόμων που διαμένουν στις δομές αυτές,
β) νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ. υπό τις οδηγίες του προσωπικού του Ε.Ο.Π.Α.Ε., κατά τη διάρκεια νοσηλείας ασθενών εξαρτημένων από τα οπιοειδή.
Με απόφαση του Υπουργού Υγείας και των κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργών, ύστερα από γνώμη του Ε.Ο.Π.Α.Ε., καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις και κάθε αναγκαίο θέμα σχετικά: α) με τον καθορισμό των νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ., των δομών του Ε.Δ.Υ.Ψ.Υ., και των καταστημάτων κράτησης, όπου θα εγκατασταθούν και θα λειτουργήσουν μονάδες του Ε.Ο.Π.Α.Ε., και τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν τα νοσοκομεία έναντι του Ε.Ο.Π.Α.Ε., β) με τον τρόπο παραχώρησης της χρήσης κτιρίων ή αδόμητων χώρων των παραπάνω νοσοκομείων και των δομών του Ε.Δ.Υ.Ψ.Υ. προς τον Ε.Ο.Π.Α.Ε., γ) με τους όρους και τις προϋποθέσεις τοποθέτησης και εγκατάστασης προκατασκευασμένων δομών του Ε.Ο.Π.Α.Ε., όπου αυτό είναι αναγκαίο, δίχως να απαιτείται η έκδοση οικοδομικής άδειας, δ) με τις κάθε είδους συμβατικές υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Α.Ε., από τη χρήση των παραπάνω ακινήτων, ε) με την τοποθέτηση στις παραπάνω μονάδες ιατρών από τον κατάλογο των επικουρικών ιατρών που τηρείται στο Υπουργείο Υγείας, μετά από αίτημα του Ε.Ο.Π.Α.Ε., με σκοπό την κάλυψη των αναγκών και εφόσον δεν επαρκεί το ιατρικό προσωπικό του Ε.Ο.Π.Α.Ε., στ) με το πλαίσιο συνεργασίας του Ε.Ο.Π.Α.Ε. με τα Νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ. στην περίπτωση της χορήγησης ουσιών υποκατάστασης από μονάδες των Νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ. κατά τη διάρκεια νοσηλείας ασθενών εξαρτημένων από οπιοειδή, ζ) με τον καθορισμό των χώρων, υποδομών και οριοθετούμενων τμημάτων των Περιφερειακών Υπηρεσιών της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης και των λοιπών δομών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, εντός των οποίων χορηγούνται ουσίες για υποκατάσταση της εξάρτησης από το προσωπικό του Ε.Ο.Π.Α.Ε., των όρων και των προϋποθέσεων χρήσης των ανωτέρω χώρων, υποδομών και τμημάτων από το προσωπικό του Ε.Ο.Π.Α.Ε. ή της από κοινού χρήσης τους με το προσωπικό του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, των όρων και των προϋποθέσεων τοποθέτησης και εγκατάστασης προκατασκευασμένων δομών του Ε.Ο.Π.Α.Ε. εντός των εν λόγω χώρων, υποδομών και τμημάτων, όπου αυτό είναι αναγκαίο, δίχως να απαιτείται η έκδοση οικοδομικής άδειας, των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου έναντι του ΕΟ.Π.Α.Ε. από την παραχώρηση αυτών των χώρων, υποδομών και τμημάτων και των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει ο Ε.Ο.Π.Α.Ε. από τη χρήση τους.»
Άρθρο 55
Διάρκεια θητείας προϊσταμένων υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου - Τροποποίηση παρ. 1 και 3 άρθρου 113 ν. 4674/2020
1. Στο άρθρο 113 του ν. 4674/2020 (Α'53), περί της κάλυψης θέσεων προϊσταμένων υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην υποπερ. (i) της περ. α' της παρ. 1 και στην περ. α' της παρ. 3, οι λέξεις «για τρία (3) έτη και με δυνατότητα παράτασης για επιπλέον τρία (3) έτη» αντικαθίστανται από τις λέξεις «για πέντε (5) έτη και με δυνατότητα παράτασης άπαξ για επιπλέον πέντε (5) έτη», β) στην υποπερ. (ii) της περ. α' της παρ. 1 και στην περ. β' της παρ. 3, οι λέξεις «τριών ετών με δυνατότητα ισόχρονης παράτασης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «πέντε (5) ετών, με δυνατότητα ισόχρονης παράτασης άπαξ», και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 113 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 113
Κάλυψη θέσεων προϊσταμένων υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου
1.α. Οι θέσεις του Διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου, του Διοικητικού Διευθυντή της Αρχής Προσφυγών και του Διοικητή της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου μπορεί να πληρούνται από: (i) δημόσιο υπάλληλο κάτοχο πτυχίου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος ελληνικού πανεπιστημίου ή ισότιμου τίτλου σπουδών πανεπιστημιακού ιδρύματος της αλλοδαπής και γνώση μίας ξένης γλώσσας, που διαθέτει κατάλληλη διοικητική ικανότητα και συναφή εξειδίκευση ή εμπειρία στο αντικείμενο της προς πλήρωση θέσης, με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου ή Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου, που υπηρετεί σε υπηρεσίες, κεντρικές, αποκεντρωμένες ή περιφερειακές του Δημοσίου, των Ανεξάρτητων Αρχών, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α' και β' βαθμού και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), καθώς και των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.), που υπάγονται στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, όπως εκάστοτε ορίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, με τοποθέτηση, έπειτα από απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, εφόσον ο υπάλληλος ανήκει οργανικά στον φορέα, ή με απόσπαση και ανάθεση καθηκόντων, έπειτα από κοινή απόφαση των αρμόδιων οργάνων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, του Υπουργείου Εσωτερικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργείου, κατά παρέκκλιση από τις κείμενες διατάξεις, για πέντε (5) έτη και με δυνατότητα παράτασης άπαξ για επιπλέον πέντε (5) έτη, ή (ii) με διορισμό μετακλητού υπαλλήλου του κλάδου Ειδικών Θέσεων με βαθμό πρώτο (1ο), κατόχου πτυχίου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος ελληνικού πανεπιστημίου ή ισότιμου τίτλου σπουδών πανεπιστημιακού ιδρύματος της αλλοδαπής και γνώση μίας ξένης γλώσσας, που διαθέτει κατάλληλη διοικητική ικανότητα και συναφή εξειδίκευση ή εμπειρία στο αντικείμενο της προς πλήρωση θέσης, ο οποίος διορίζεται με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου για θητεία πέντε (5) ετών, με δυνατότητα ισόχρονης παράτασης άπαξ.
β. Ο Διοικητής της Υπηρεσίας Ασύλου, ο Διοικητικός Διευθυντής της Αρχής Προσφυγών και ο Διοικητής της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου μπορεί να παύονται πριν τη λήξη της θητείας τους είτε κατόπιν παραίτησής τους είτε λόγω αδυναμίας εκτέλεσης των καθηκόντων τους ή για άλλο σοβαρό λόγο που ανάγεται στην άσκηση των καθηκόντων τους. Κατά τη διάρκεια της θητείας τους αναστέλλεται η άσκηση οποιουδήποτε άλλου δημοσίου λειτουργήματος και δεν επιτρέπεται η άσκηση καμίας επαγγελματικής δραστηριότητας ή η ανάληψη άλλων αμειβόμενων καθηκόντων, στον δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα ή η ανάληψη άλλων μη αμειβόμενων καθηκόντων, σε αντικείμενο συναφές με τα καθήκοντά του ως προϊσταμένου της Υπηρεσίας Ασύλου, της Αρχής Προσφυγών και της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Αν ο διοριζόμενος ως Διοικητής της Υπηρεσίας Ασύλου ή ως Διοικητικός Διευθυντής της Αρχής Προσφυγών ή ως Διοικητής της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου έχει την ιδιότητα του δικηγόρου, τελεί υποχρεωτικά σε αναστολή άσκησης του δικηγορικού λειτουργήματος καθ' όλη τη διάρκεια της θητείας του.
2. Οι προϊστάμενοι της Υπηρεσίας Ασύλου και της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης φέρουν τον τίτλο του Διοικητή. Η Υπηρεσία Ασύλου και η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης λειτουργούν σε επίπεδο Γενικής Διεύθυνσης.
3. Στην Υπηρεσία Ασύλου και την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης συστήνονται από μία θέση Υποδιοικητή. Η θέση Υποδιοικητή δύναται να πληρούται από: (α) δημόσιο υπάλληλο που κατέχει πτυχίο Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος ελληνικού πανεπιστημίου ή ισότιμο τίτλο σπουδών πανεπιστημιακού ιδρύματος της αλλοδαπής, με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου ή Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου, που υπηρετεί σε υπηρεσίες, κεντρικές, αποκεντρωμένες ή περιφερειακές του Δημοσίου, των Ανεξάρτητων Αρχών, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α' και β' βαθμού και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), καθώς και των Νομικών Προσώπων Ιδιωτικού Δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.), που υπάγονται στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, όπως εκάστοτε ορίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, με τοποθέτηση, με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, εφόσον ο υπάλληλος ανήκει οργανικά στον φορέα, ή με απόσπαση και ανάθεση καθηκόντων, με κοινή απόφαση των αρμοδίων οργάνων του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, του Υπουργείου Εσωτερικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργείου, κατά παρέκκλιση από τις κείμενες διατάξεις για πέντε (5) έτη και με δυνατότητα παράτασης άπαξ για επιπλέον πέντε (5) έτη, ή (β) με διορισμό μετακλητού υπαλλήλου που κατέχει πτυχίο Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος ελληνικού πανεπιστημίου ή ισότιμο τίτλο σπουδών πανεπιστημιακού ιδρύματος της αλλοδαπής, ο οποίος διορίζεται με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου για θητεία πέντε (5) ετών με δυνατότητα ισόχρονης παράτασης άπαξ. Για τα προσόντα των μετακλητών υπαλλήλων που διορίζονται σε θέση προϊσταμένου εφαρμόζεται το άρθρο 48 του ν. 4622/2019 (Α' 133).
4. Οι αποδοχές των Διοικητών και Υποδιοικητών της Υπηρεσίας Ασύλου και της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης, καθώς και του Διοικητικού Διευθυντή της Αρχής Προσφυγών καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Μετανάστευσης και Ασύλου.»
2. Μετά την έναρξη ισχύος της παρ. 1, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου ή οι, κατά περίπτωση, συναρμόδιοι Υπουργοί δύναται, κατ' εξαίρεση, να προβούν άπαξ σε αρχική τοποθέτηση ή διορισμό στις θέσεις της παρ. 1, είτε νέων προσώπων που πλη ρούν τα προσόντα του άρθρου 113 του ν. 4674/2020, με ταυτόχρονη παύση όσων υπηρετούν σε αυτές κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, είτε εκ νέου των εν ενεργεία Διοικητών και Υποδιοικητών της Υπηρεσίας Ασύλου, της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης και του εν ενεργεία Διοικητικού Διευθυντή της Αρχής Προσφυγών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Άρθρο 56
Προϋποθέσεις εγγραφής στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και στο Μητρώο Μελών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων της Γενικής Γραμματείας Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου - Τροποποίηση παρ. 1 και 2 άρθρου 78 Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών
Στο άρθρο 78 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών (ν. 4939/2022, Α' 111), περί Μητρώου Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και Μητρώου Μελών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, αα) στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «Ειδικής Γραμματείας Συντονισμού Εμπλεκομένων Φορέων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Γενικής Γραμματείας Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο», αβ) στο τρίτο εδάφιο οι λέξεις «συμμετέχει στην υλοποίηση δράσεων διεθνούς προστασίας, μετανάστευσης και κοινωνικής ένταξης εντός της ελληνικής επικράτειας, και ιδίως στην παροχή νομικών, ψυχοκοινωνικών και ιατρικών υπηρεσιών της παρ. 5 του άρθρου 51, στην παροχή υλικών συνθηκών υποδοχής της παρ. 1 του άρθρου 59 και στην παροχή πληροφόρησης και ενημέρωσης των άρθρων 70 και 74 του παρόντος Κώδικα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «λαμβάνει κρατική ή ενωσιακή χρηματοδότηση ή να δραστηριοποιείται καθ' οιονδήποτε τρόπο εντός δομών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου», β) στην παρ. 2, βα) στην περ. γ), i) στην υποπερ. γα) προστίθενται οι λέξεις «ή πρόσωπα με τα οποία αυτά έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης», ii) στην υποπερ. γβ) οι λέξεις «έναντι αμοιβής ή ανταλλάγματος επαχθούς αιτίας που αποτιμάται σε ποσό άνω των χιλίων (1.000) ευρώ ετησίως» διαγράφονται, ββ) στην περ. δ) οι λέξεις «πενήντα τοις εκατό (50%) επί του προϋπολογισμού για τη λειτουργία τους» αντικαθίσταται από τις λέξεις «τριάντα τοις εκατό (30%) επί του προϋπολογισμού για τη λειτουργία τους, εξαιρουμένου του μισθολογικού τους κόστους,», βγ) η περ. ε) αντικαθίσταται, γ) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 4, γα), οι λέξεις «Ειδικής Γραμματείας Συντονισμού Εμπλεκομένων Φορέων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο», γβ) οι λέξεις «ως άνω οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «οργανώσεων του μητρώου της παρ. 1» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 78 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 78
Μητρώο Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) και Μητρώο Μελών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ)
1. Στη Μονάδα Μητρώου Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων της Γενικής Γραμματείας Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου έχει συσταθεί και λειτουργεί Μητρώο Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ). Στο μητρώο αυτό διενεργείται από την αρμόδια υπηρεσία η εγγραφή όλων των ελληνικών και διεθνών εθελοντικών οργανώσεων και των οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, οι οποίες πληρούν τους ελάχιστους αναγκαίους όρους συμμετοχής στην υλοποίηση δράσεων διεθνούς προστασίας, μετανάστευσης και κοινωνικής ένταξης. Μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, εθελοντικές οργανώσεις και κάθε αντίστοιχη οργάνωση, ελληνική ή διεθνής, που δεν έχει εγγραφεί στο μητρώο, δεν δύναται να λαμβάνει κρατική ή ενωσιακή χρηματοδότηση ή να δραστηριοποιείται καθ' οιονδήποτε τρόπο εντός δομών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
2. Οι ελάχιστοι αναγκαίοι όροι και προϋποθέσεις για την εγγραφή των δικαιούμενων εγγραφής, ελληνικών και διεθνών εθελοντικών οργανώσεων και των οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, είναι οι ακόλουθοι:
α) η ρητή πρόβλεψη, ως σκοπού σύστασής τους, της υλοποίησης δραστηριοτήτων κοινωνικού και ανθρωπιστικού χαρακτήρα, διεθνούς προστασίας, μετανάστευσης ή κοινωνικής ένταξης,
β) ο μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας του αιτούμενου την εγγραφή νομικού προσώπου και η μη διανομή κερδών στα μέλη και τους εταίρους του,
γ) η μη σύναψη συμβάσεων οιουδήποτε είδους, με:
γα) φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν στα όργανα διοίκησής τους ή είναι μέλη ή εταίροι τους που έχουν τον καταστατικό έλεγχο τους, συζύγους, τέκνα και γονείς των ανωτέρω προσώπων ή πρόσωπα με τα οποία αυτά έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης και
γβ) νομικά πρόσωπα, τα οποία ελέγχονται από τα πρόσωπα της υποπερ. γα,
δ) η μη λήψη αφενός τακτικής κρατικής επιχορήγησης μεγαλύτερης του τριάντα τοις εκατό (30%) επί του προϋπολογισμού για τη λειτουργία τους, εξαιρουμένου του μισθολογικού τους κόστους, και αφετέρου δανείων με εγγύηση του Δημοσίου. Η προηγούμενη προϋπόθεση δεν ισχύει εφόσον η επιχορήγηση δεν υπερβαίνει το ποσό των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ετησίως,
ε) η μη άσκηση εις βάρος των φυσικών προσώπων που ασκούν τη διοίκησή τους ή/και είναι νόμιμοι εκπρόσωποί τους, ποινικής δίωξης για οποιοδήποτε κακούργημα, και η μη ύπαρξη τελεσίδικης καταδικαστικής απόφασης για τα πλημμελήματα της παράνομης διακίνησης πολιτών τρίτων χωρών, κλοπής, υπεξαίρεσης, απάτης, εκβίασης, πλαστογραφίας, πλαστογραφίας πιστοποιητικών, δωροδοκίας, απιστίας, παράβασης καθήκοντος, ψευδούς βεβαίωσης, συκοφαντικής δυσφήμησης, νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, πλημμελήματα των άρθρων 187 και 187Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α' 95), του νόμου περί όπλων, του νόμου περί ναρκωτικών, καθώς και για οποιοδήποτε πλημμέλημα του 19ου Κεφαλαίου του Ειδικού Μέρους του Ποινικού Κώδικα,
στ) η τήρηση αναλυτικών οικονομικών καταστάσεων από ορκωτούς ελεγκτές, υπό την εποπτεία υπεύθυνου οικονομικής διαχείρισης ή Ταμία με πτυχίο οικονομικού τμήματος αναγνωρισμένου πανεπιστημίου, και η διασφάλιση μηχανισμού πλήρους λογοδοσίας των υπόχρεων για την υλοποίηση των δράσεών τους, ζ) η εκπλήρωση των ασφαλιστικών και φορολογικών τους υποχρεώσεων και
η) ο ορισμός και απασχόληση Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων (Data Protection Officer - "DPO"), επιφορτισμένου με τη διαρκή συμμόρφωση της αντίστοιχης εθελοντικής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης με τη νομοθεσία για την προστασία προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με τους ισχύοντες Κανονισμούς.
3. Με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου δύναται να ορίζονται επιπρόσθετοι όροι και προϋποθέσεις για την εγγραφή των δικαιούμενων εγγραφής, ελληνικών και διεθνών εθελοντικών οργανώσεων και των οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ). Με όμοια απόφαση ορίζονται οι διαδικαστικές λεπτομέρειες σύστασης και τήρησης του Μητρώου Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ), προβλέπεται η διαδικασία δημόσιας πρόσκλησης για την εγγραφή, εξειδικεύονται οι όροι και οι προϋποθέσεις εγγραφής των δικαιούμενων στο Μητρώο και το σύνολο των σχετικώς προσκομιζόμενων αναγκαίων εγγράφων, προσδιορίζονται οι διαχρονικές προϋποθέσεις διατήρησης της εγγραφής τους στο Μητρώο, τα χρονικά σημεία επανυποβολής των αναγκαίων εγγράφων, η διαδικασία διαγραφής από το μητρώο και ο τρόπος γνωστοποίησής της στον αποδέκτη, η δημοσιοποίηση του μητρώου μέσω της ιστοσελίδας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για τη διασφάλιση της αναγκαίας διαφάνειας, καθώς και κάθε συναφής και αναγκαία λεπτομέρεια για τη θέση σε λειτουργία και τη διαχρονική τήρηση του Μητρώου Ελληνικών και Ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ).
4. Στη Μονάδα Μητρώου Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων της Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου έχει συσταθεί και λειτουργεί Μητρώο Μελών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) που δραστηριοποιούνται σε θέματα διεθνούς προστασίας, μετανάστευσης και κοινωνικής ένταξης, στο οποίο εγγράφονται και καταχωρίζονται τα μέλη, οι υπάλληλοι και οι συνεργάτες των οργανώσεων του μητρώου της παρ. 1. Η εγγραφή των προσώπων αυτών στο Μητρώο και η πιστοποίησή τους αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση τόσο για τη δραστηριοποίησή τους εντός της ελληνικής επικράτειας όσο και για τη συνεργασία τους με τους φορείς του δημοσίου.
5. Με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου ορίζονται οι διαδικασίες και τα δικαιολογητικά εγγραφής και πιστοποίησης στο Μητρώο, οι προϋποθέσεις διαγραφής από αυτό, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για τη λειτουργία του Μητρώου.»
Άρθρο 57
Νομοτεχνικές βελτιώσεις στον ν. 5226/2025 και στον Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών
1. Στην περ. ζ) του άρθρου 4 ν. 5226/2025 (Α' 154), περί ορισμών, οι υποπερ. «ζη), ζθ), ζι), ζκ), ζλ) αναριθμούνται σε υποπερ. «ζζ), ζη), ζθ), ζι), ζια)» και η περ. ζ) διαμορφώνεται ως εξής:
«ζ. «κίνδυνος διαφυγής»: η βάσιμη εικασία, που στηρίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια, ότι σε συγκεκριμένη ατομική περίπτωση ο πολίτης τρίτης χώρας, ο οποίος υπόκειται σε διαδικασία επιστροφής, μπορεί να διαφύγει. Τέτοια αντικειμενικά κριτήρια αποτελούν ενδεικτικά:
ζα) η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που τυχόν επιβάλλονται, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 8 του παρόντος, από τις αρμόδιες αρχές έκδοσης της απόφασης επιστροφής, για όλο το χρονικό διάστημα της προθεσμίας οικειοθελούς αναχώρησης,
ζβ) η ρητή εκδήλωση της πρόθεσης για μη συμμόρφωση με την απόφαση επιστροφής ή πράξεις που αποδεικνύουν πρόθεση για μη συμμόρφωση με την απόφαση επιστροφής,
ζγ) η κατοχή πλαστών εγγράφων, ιδίως ταξιδιωτικών ή άλλων βεβαιωτικών της ταυτότητας εγγράφων,
ζδ) η παροχή ψευδών πληροφοριών στις αρχές,
ζε) η ύπαρξη καταδικαστικών αποφάσεων, εκκρεμών ποινικών διώξεων ή σοβαρών ενδείξεων ότι έχει διαπραχθεί ή επίκειται η διάπραξη ποινικού αδικήματος από το συγκεκριμένο άτομο, ζστ) η έλλειψη ταξιδιωτικών ή άλλων βεβαιωτικών της ταυτότητας εγγράφων, ζζ) η προηγούμενη διαφυγή,
ζη) η μη συμμόρφωση με υφιστάμενη απαγόρευση εισόδου, ζθ) η μη ύπαρξη κατοικίας ή γνωστής διαμονής,
ζι) η άνευ προηγούμενης ενημέρωσης των αρμόδιων αρχών εγκατάλειψη ή μεταβολή τόπου κατοικίας ή γνωστής διαμονής και
ζια) η άρνηση υποβολής σε ταυτοποίηση με βιομετρικά ή άλλα μέσα,».
2. Στην παρ. 4 του άρθρου 22 του ν. 5226/2025, περί ρύθμισης θεμάτων οικειοθελούς αναχώρησης, στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «των υποπερ. ζι) και ζκ)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των υποπερ. ζθ) και ζι)» και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Στις αποφάσεις επιστροφής με τις οποίες χορηγείται προθεσμία οικειοθελούς αναχώρησης αναγράφεται υποχρεωτικά η διεύθυνση κατοικίας του πολίτη τρίτης χώρας, όπως δηλώνεται υπεύθυνα από τον τελευταίο. Κατά τη διάρκεια της προθεσμίας οικειοθελούς αναχώρησης, ο πολίτης τρίτης χώρας οφείλει να γνωστοποιεί στην υπηρεσία, που εξέδωσε την πράξη, κάθε μεταβολή της διεύθυνσής του. Παράβαση των υποχρεώσεων της παρούσας λογίζεται ως πλήρωση των λόγων των υποπερ. ζθ) και ζι) της περ. ζ) της παρ. 1 του άρθρου 4 που τεκμηριώνουν κίνδυνο διαφυγής. Η ακρίβεια των στοιχείων διαμονής επιβεβαιώνεται με την εξέταση του σχετικού μισθωτηρίου ή άλλων εγγράφων, ή, εφόσον πρόκειται για πρόσωπο που διαμένει σε Περιφερειακή Υπηρεσία της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης της παρ. 4 του άρθρου 8 του ν. 4375/2016 (Α' 51) από τον Διοικητή αυτής, ο οποίος εκδίδει με ευθύνη του σχετική βεβαίωση.»
3. Στο τέλος του δεύτερου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 23 του ν. 5226/2025, περί ρύθμισης θεμάτων απομάκρυνσης, οι λέξεις «της παρ. 4 του άρθρου 83 του ν. 3386/2005» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της παρ. 3 του άρθρου 83 του ν. 3386/2005» και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Αν συντρέχουν οι λόγοι αναβολής της απομάκρυνσης και ο πολίτης τρίτης χώρας παραβιάσει τις υποχρεώσεις της παρ. 3 του άρθρου 8, η απόφαση επιστροφής εκτελείται αμέσως και η απόφαση αναβολής της απομάκρυνσης θεωρείται αυτοδικαίως ανακληθείσα. Εφόσον η απομάκρυνση εξακολουθεί να μην είναι δυνατή για τεχνικούς λόγους, ο φάκελος του πολίτη τρίτης χώρας διαβιβάζεται στην αρμόδια εισαγγελική αρχή, προκειμένου να κινήσει ποινική δίωξη για το αδίκημα της παρ. 3 του άρθρου 83 του ν. 3386/2005.»
4. Στην παρ. 7 του άρθρου 94 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών (ν. 4939/2022, Α' 111), οι λέξεις «σύμφωνα με την παρ. 4» αντικαθίστανται από τις λέξεις «σύμφωνα με την παρ. 3» και η παρ. 7 διαμορφώνεται ως εξής:
«7. Η εκ νέου υποβολή όμοιας μεταγενέστερης αίτησης, χωρίς την προσκόμιση νέων στοιχείων, εξετάζεται από την Αποφαινόμενη Αρχή και τίθεται στο αρχείο με πράξη του Προϊσταμένου της, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 4 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α' 45).»
Άρθρο 58
Αποζημίωση για εργασία καθ' υπέρβαση του υποχρεωτικού ωραρίου του προσωπικού των υπηρεσιών υποστήριξης και εποπτείας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α' και β' βαθμού και των Διευθύνσεων Αλλοδαπών και Μετανάστευσης των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων - Τροποποίηση περ. 1 παρ. Α άρθρου 20 ν. 4354/2015
1. Στο έκτο εδάφιο της περ. 1 της παρ. Α του άρθρου 20 του ν. 4354/2015 (Α' 176), περί αποζημίωσης για εργασία καθ' υπέρβαση του υποχρεωτικού ωραρίου και αποζημίωσης για εργασία προς συμπλήρωση του υποχρεωτικού ωραρίου, οι λέξεις «απασχόλησης κατά τις» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εργασίας τις Κυριακές και» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η περ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Η καθιέρωση με αποζημίωση εργασίας καθ' υπέρβαση του υποχρεωτικού ωραρίου των υπαλλήλων, επιτρέπεται μόνο για την αντιμετώπιση εποχικών, έκτακτων ή επειγουσών υπηρεσιακών αναγκών.
Η υπερωριακή απασχόληση του προσωπικού εγκρίνεται με απόφαση του καθ' ύλην αρμόδιου Υπουργού, στην οποία αναφέρονται σαφή και συγκεκριμένα στοιχεία που δικαιολογούν την ανωτέρω υπερωριακή εργασία. Στην εν λόγω απόφαση δεν απαιτείται η σύμπραξη του Υπουργού Οικονομικών, όπως προβλέπεται από τις ρυθμίσεις της παρ. 3 του άρθρου 77 του ν. 4270/2014 (Α' 143).
Για το προσωπικό των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων η απόφαση καθιέρωσης υπερωριακής εργασίας εκδίδεται από το Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Για τους Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού η απόφαση καθιέρωσης υπερωριακής εργασίας εκδίδεται από το Δήμαρχο ή τον Περιφερειάρχη, αντίστοιχα ή το εξουσιοδοτημένο από αυτούς όργανο.
Ειδικά για το προσωπικό των υπηρεσιών υποστήριξης και εποπτείας των Ο.Τ.Α. α' και β' βαθμού και των Διευθύνσεων Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (ΔΑΜ) των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, έως την 31η.12.2026 η απόφαση καθιέρωσης υπερωριακής εργασίας ή εργασίας τις Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εκδίδεται από τον Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, με ειδική αιτιολογία, από την οποία προκύπτει η αναγκαιότητα αυτή, προς αντιμετώπιση αυξημένων υπηρεσιακών αναγκών κατά τα οικονομικά έτη 2025 και 2026.
Για το προσωπικό των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ν.Π.Ι.Δ. η απόφαση καθιέρωσης υπερωριακής εργασίας εκδίδεται από το Διοικητικό Συμβούλιο ή το όργανο διοίκησης ή το εξουσιοδοτημένο από αυτό όργανο.
Για το προσωπικό των Ανεξάρτητων Διοικητικών Αρχών (Α.Δ.Α.) αρμόδιος για την έκδοση απόφασης καθιέρωσης υπερωριακής εργασίας του προσωπικού είναι ο Πρόεδρος ή το εξουσιοδοτημένο από αυτόν όργανο.
Στις αποφάσεις αυτές καθορίζεται ο αριθμός των υπαλλήλων, το χρονικό διάστημα και οι ώρες υπερωριακής απασχόλησής τους μέσα στα όρια των πιστώσεων του Προϋπολογισμού τους, μη επιτρεπομένης της επιβάρυνσης του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων.
Οι ανωτέρω αποφάσεις δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και ισχύουν από τη δημοσίευσή τους.
Ειδικά αποφάσεις έγκρισης υπερωριακής απασχόλησης και απασχόλησης κατά τη νύχτα και κατά τις εξαιρέσιμες ημέρες, προσωπικού των Ο.Τ.Α. β' βαθμού, σε εργασίες που αφορούν έκτακτες ή μη προβλέψιμες ανάγκες αποχιονισμού, παρεμβάσεων σε πλημμυρικά φαινόμενα, εργασίες αποκατάστασης λειτουργίας φωτεινής σηματοδότησης ή ηλεκτροφωτισμού ή οδικού δικτύου, καθώς και υπηρεσίες έκτακτων ελέγχων δημόσιας υγείας ή κτηνιατρικών ελέγχων, μπορούν να ισχύουν αναδρομικά από την έναρξη του εξαμήνου του έτους το οποίο αφορούν. Συγκεκριμένα για το έτος 2016 οι σχετικές αποφάσεις των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ν.Π.Ι.Δ. που έχουν δημοσιευθεί ή πρόκειται να δημοσιευθούν εντός του α'εξαμήνου του έτους, ισχύουν αναδρομικά από 1.1.2016.
Συγκεκριμένα για το έτος 2016 οι σχετικές αποφάσεις των Ο.Τ.Α. α' και β' βαθμού, καθώς και των νομικών προσώπων αυτών, οι οποίες έχουν δημοσιευθεί ή πρόκειται να δημοσιευθούν μέχρι 31.12.2016, ισχύουν αναδρομικά από 1.1.2016.
Συγκεκριμένα για το έτος 2017, η σχετική απόφαση καθιέρωσης της υπερωριακής απασχόλησης για το απασχολούμενο προσωπικό στο «Ελληνικό Φεστιβάλ Α.Ε.» εκδίδεται από το διοικητικό του συμβούλιο εντός τριάντα (30) ημερών από τη δημοσίευση του παρόντος και ισχύει αναδρομικά από 1.1.2017. Συγκεκριμένα για το έτος 2017, οι σχετικές αποφάσεις των εποπτευόμενων από το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης που έχουν δημοσιευθεί ή πρόκειται να δημοσιευθούν εντός του α' εξαμήνου έτους 2018, ισχύουν αναδρομικά από 1.1.2017 κατά παρέκκλιση των διατάξεων περί ανάληψης υποχρεώσεων.
Αύξηση των συνολικών αρχικών πιστώσεων του προϋπολογισμού για υπερωριακή εργασία και εργασία κατά τις νυχτερινές ώρες ή κατά τις Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες είναι δυνατή μόνο με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, μετά από αιτιολογημένη πρόταση του διατάκτη, με εξαίρεση τους Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού.»
2. Οι δαπάνες για εξαιρέσιμη εργασία που καταβλήθηκαν από τη δημοσίευση του έκτου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 5043/2023 (Α'91) έως και την έναρξη ισχύος του παρόντος, θεωρούνται νόμιμες και δεν αναζητούνται.
Άρθρο 59
Απόλυση αλλοδαπών κρατουμένων που εκτίουν ποινή φυλάκισης, υπό τον όρο της επιστροφής τους
1. Αλλοδαποί κρατούμενοι, οι οποίοι, κατά τη δημοσίευση του παρόντος, εκτίουν ποινή φυλάκισης σε Σωφρονιστικό Κατάστημα, απολύονται υπό τον όρο της ανάκλησης, με διάταξη του εισαγγελέα πλημμελειοδικών του τόπου έκτισης της ποινής τους, υπό τον όρο της απομάκρυνσής τους από την ελληνική επικράτεια, σε εκτέλεση απόφασης επιστροφής και καταχώρισής τους στον κατάλογο των ανεπιθύμητων αλλοδαπών, σύμφωνα με τα άρθρα 7, 9 και 12 του ν. 5226/2025 (Α'154) και τα άρθρα 76 και 82 του ν. 3386/2005 (Α'212).
2. Οι Προϊστάμενοι των Διευθύνσεων των Σωφρονιστικών Καταστημάτων ενημερώνουν εγγράφως και αμελλητί, μετά τη δημοσίευση του παρόντος, τον αρμόδιο εισαγγελέα πλημμελειοδικών, αναφορικά με τους αλλοδαπούς κρατούμενους που εκτίουν ποινή φυλάκισης στο Σωφρονιστικό Κατάστημα που προΐστανται.
Ο αρμόδιος εισαγγελέας πλημμελειοδικών παραγγέλλει στην αρμόδια αστυνομική αρχή τη διερεύνηση του εφικτού της επιστροφής τους και την προετοιμασία για την υλοποίησή της, μετά την έκδοση της απόφασης του άρθρου 7 του ν. 5226/2025, εφόσον απαιτείται.
3. Αν βεβαιωθεί εγγράφως από την αρμόδια αστυνομική αρχή το εφικτό της επιστροφής του αλλοδαπού κρατουμένου, εκδίδονται άμεσα:
α) διάταξη από τον αρμόδιο εισαγγελέα πλημμελειοδικών, με την οποία διατάσσονται η απόλυση του κρατουμένου από το Σωφρονιστικό Κατάστημα, για την εκτέλεση της απόφασης επιστροφής του και η σύλληψή του, σε περίπτωση εντοπισμού του στην ελληνική επικράτεια, μετά την απομάκρυνσή του από αυτήν και στη συνέχεια,
β) απόφαση επιστροφής του, σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 5226/2025, από την αρμόδια αστυνομική αρχή, εφόσον απαιτείται.
4. Μετά από την απόλυση από το Σωφρονιστικό Κατάστημα και μέχρι την απομάκρυνσή του από την ελληνική επικράτεια, ο αλλοδαπός κρατούμενος τίθεται υπό διοικητική κράτηση σε Προαναχωρησιακό Κέντρο Κράτησης, σύμφωνα με τα άρθρα 16 και 17 του ν. 5226/2025.
5. Αν δεν ολοκληρωθεί η απομάκρυνση του αλλοδαπού από την ελληνική επικράτεια, για οποιονδήποτε λόγο, εντός των νόμιμων προθεσμιών ή καταστεί μεταγενέστερα αδύνατη, η ισχύς της διάταξης απόλυσης παύει αυτοδικαίως και ο αλλοδαπός κρατείται εκ νέου σε Σωφρονιστικό Κατάστημα, κατόπιν σχετικής παραγγελίας του αρμοδίου εισαγγελέα πλημμελειοδικών, για την έκτιση του υπολοίπου της ποινής του.
Ο χρόνος της διοικητικής κράτησης αυτού δεν υπολογίζεται ως χρόνος έκτισης της ποινής.
Αν γίνουν δεκτές οι αντιρρήσεις του αλλοδαπού κρατουμένου κατά των αποφάσεων του τέταρτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 16 του ν. 5226/2025 ή τα ένδικα βοηθήματα του άρθρου 14 του ιδίου νόμου, η αρμόδια αστυνομική αρχή ενημερώνει εγγράφως και αμελλητί τον αρμόδιο εισαγγελέα πλημμελειοδικών και εφαρμόζονται το πρώτο και το δεύτερο εδάφιο.
6. Σε κάθε περίπτωση επανεισόδου του αλλοδαπού στην ελληνική επικράτεια, μετά από την εκτέλεση της απόφασης επιστροφής του, η διάταξη απόλυσής του θεωρείται αυτοδικαίως ανακληθείσα και ο αλλοδαπός εκτίει το υπόλοιπο της ποινής του σε Σωφρονιστικό Κατάστημα, χωρίς να εφαρμόζεται το άρθρο 105Β του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α' 95).
Η ποινή του πρώτου εδαφίου εκτίεται αθροιστικά με οποιαδήποτε άλλη ποινή συντρέχει στο στάδιο της εκτέλεσης.
Άρθρο 60
Διευθέτηση οικονομικών εκκρεμοτήτων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου
1. Για τις εκτελεστικές συμβάσεις οι οποίες έχουν συναφθεί στο πλαίσιο της Συμφωνίας Πλαίσιο «Παροχή υπηρεσιών Διαχείρισης Εγκαταστάσεων (Facilities Management) κάθε τύπου Δομών Προσωρινής Υποδοχής και Φιλοξενίας αιτούντων άσυλο προσφύγων και μεταναστών και συναφών υποδομών και εγκαταστάσεων, καθώς και κτιριακών υποδομών κάθε Υπηρεσίας αρμοδιότητας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου» και συγκεκριμένα:
α) υπ' αρ. FM2-15I (24SYMV014135213, 24SYMV016085940), FM4-20 (23SYMV012756462), FM4-20J1 (24SYMV014674344), FM4-24 (24SYMV014134992, 24SYMV016097300), FM4-31(24SYMV014851577), FM4- 5 (23SYMV010626139), FM5-10T (24SYMV014134512, 24SYMV016094211), FM4-21 (23SYMV013747460, 24SYMV016096868), FM4-1 (21SYMV009698702), FM4-10 (22SYMV011260735, 23SYMV013275172) και
β) υπ' αρ. FM6-10 (23SYMV013192335, 24SYMV015194344, 24SYMV015217766), FM3-13 (23SYMV013009289, 24SYMV014685708), οι οποίες συνήφθησαν, χωρίς να έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες προσυμβατικές διαδικασίες και ιδίως η υποβολή σε προσυμβατικό έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο, χορηγείται αποκλειστική προθεσμία τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος για την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών.
Υπό τον όρο της τήρησης της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου, οι δαπάνες των εκτελεστικών συμβάσεων της περ. α) στο σύνολό τους και οι δαπάνες τακτικού προϋπολογισμού των εκτελεστικών συμβάσεων της περ. β) θεωρούνται νόμιμες και κανονικές στο σύνολό τους και οι εκκρεμούσες δαπάνες αναλαμβάνονται, εκκαθαρίζονται και πληρώνονται σε βάρος των πιστώσεων του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
2. Δαπάνες της υπ' αρ. 07/2020, υπ' αρ. 689/15.10.2020 (20SYMV007494524) σύμβασης, όπως τροποποιήθηκε με την υπ' αρ. 313157/1.6.2022 σύμβαση (22SYMV010795664) στο πλαίσιο του έργου «Υπηρεσίες Συντήρησης της νέας δομής στη νήσο Λέρο στο πλαίσιο του έργου: «Κατασκευή Περιφερειακών Υπηρεσιών, δομών και διακριτών χώρων του άρθρου 8 του ν. 4375/2016 στα νησιά Σάμο, Κω και Λέρο»» θεωρούνται νόμιμες και κανονικές στο σύνολό τους και εκκαθαρίζονται και πληρώνονται σε βάρος των πιστώσεων του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ), μέσω του εθνικού σκέλους του ΑΠΔΕ κατόπιν ένταξης σχετικού έργου στο οικείο ΤΠΑ 2026-2030, εντός του εγκεκριμένου ορίου προϋπολογισμού αυτού ή σε βάρος των πιστώσεων του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
3. Απρόβλεπτες δαπάνες μεταφοράς λυμάτων από τη Δομή Νέας Μαλακάσας, οι οποίες ανατέθηκαν χωρίς σύναψη σύμβασης, θεωρούνται νόμιμες και κανονικές στο σύνολό τους και εκκαθαρίζονται και πληρώνονται σε βάρος των πιστώσεων του έργου 2023ΣΕ95620013 του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους του ΑΠΔΕ ή σε βάρος των πιστώσεων του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Άρθρο 61
Αποζημίωση υπηρεσίας αλλοδαπής υπαλλήλων Κλάδου Διοικητικής και Λογιστικής Υποστήριξης Υπουργείου Εξωτερικών - Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 448 ν. 4781/2021
1. Η περ. δ) της παρ. 4 του άρθρου 448 του ν. 4781/2021 (Α' 31), περί της κατάταξης υπαλλήλων Κλάδων Διοικητικού Προξενικού, Επικοινωνιών και Πληροφορικής, Διοικητικής και Λογιστικής Υποστήριξης και Επιμελητών, καταργείται και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Κατά την υπηρεσία των υπαλλήλων στο εξωτερικό, το ποσοστό της αποζημίωσης υπηρεσίας αλλοδαπής του: α) Τμηματάρχη Α' και Β' των Κλάδων Διοικητικού Προξενικού και Επικοινωνιών και Πληροφορικής, αντιστοιχεί στον βαθμό του Συμβούλου Πρεσβείας Α' και Β' του Διπλωματικού Κλάδου,
β) Γραμματέα Α' και Β' των Κλάδων Διοικητικού Προξενικού και Επικοινωνιών και Πληροφορικής και Τμηματάρχη Α'και Β'του Κλάδου Διοικητικής και Λογιστικής Υποστήριξης, αντιστοιχεί στον βαθμό του Γραμματέα Πρεσβείας Α' και Β' του Διπλωματικού Κλάδου,
γ) Γραμματέα Γ' και Γραμματέα Δ' των Κλάδων Διοικητικού Προξενικού και Επικοινωνιών και Πληροφορικής και Γραμματέα Α' και Β' του Κλάδου Διοικητικής και Λογιστικής Υποστήριξης, αντιστοιχεί στον βαθμό του Γραμματέα Πρεσβείας Γ' και του Ακόλουθου Πρεσβείας του Διπλωματικού Κλάδου, δ) [Καταργείται].».
2. Η ισχύς της παρ. 1 αρχίζει από την 1η.1.2026.
Άρθρο 62
Δυνατότητα σύναψης συμβάσεων υπηρεσιών υποστήριξης στη διαδικασία χορήγησης θεωρήσεων σε τοπικό επίπεδο - Προσθήκη παρ. 6 στο άρθρο 20 του ν. 4315/2014
Στο άρθρο 20 του ν. 4315/2014 (Α' 269), περί της διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάδειξη παρόχων υπηρεσιών υποστήριξης προξενικών αρχών στη διαδικασία χορηγήσεων θεωρήσεων, προστίθεται παρ. 6 ως εξής: «6. Μέχρι την έναρξη παροχής των υπηρεσιών από τους αναδόχους που επιλέγονται με τη διαγωνιστική διαδικασία του παρόντος άρθρου, οι οικείες Προξενικές Αρχές ή Προξενικά Γραφεία Διπλωματικών Αρχών δύνανται να συνάπτουν, από την 1η Ιανουαρίου 2026, συμβάσεις υπηρεσιών υποστήριξης στη διαδικασία χορήγησης θεωρήσεων σε τοπικό επίπεδο, με διάρκεια έως τεσσάρων (4) μηνών και δυνατότητα καταγγελίας κατόπιν προειδοποίησης τουλάχιστον ενός (1) μηνός πριν από τη λήξη τους, εφαρμοζομένου του τετάρτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 443 του ν. 4781/2021 (Α'31), περί δημόσιων συμβάσεων.»
Άρθρο 63
Διευκόλυνση ίδρυσης και κατάργησης Περιφερειακών Υπηρεσιών της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και λειτουργίας προσωρινών δομών υποδοχής και ταυτοποίησης και φιλοξενίας πολιτών τρίτων σε περίπτωση έκτακτων συνθηκών - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 10, παρ. 9 άρθρου 17 ν. 4375/2016
1. Στην παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 4375/2016 (Α'51), περί του τρόπου ίδρυσης, κατάργησης και λειτουργίας των Περιφερειακών Υπηρεσιών της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης, προστίθενται νέα εδάφια, δεύτερο και τρίτο, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Με προεδρικό διάταγμα του άρθρου 20 του ν. 4622/2019 (Α' 133) ιδρύονται και καταργούνται Περιφερειακές Υπηρεσίες της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης της παρ. 4 του άρθρου 8. Κατά παρέκκλιση του πρώτου εδαφίου, όταν η χώρα αντιμετωπίζει σημαντική μεταναστευτική κατάσταση ή υφίσταται μεταναστευτική πίεση κατά την έννοια του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Μαΐου 2024 για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1147 και (ΕΕ) 2021/1060 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 604/2013, με κοινή απόφαση των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών δύναται να ιδρύονται, μετακινούνται, μετονομάζονται, συγχωνεύονται ή καταργούνται Περιφερειακές Υπηρεσίες της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται η έδρα, η γεωγραφική αρμοδιότητα, και η δυναμικότητά τους και ρυθμίζεται κάθε συναφές ζήτημα οργάνωσης και λειτουργίας τους. Στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης και στις Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές (Κ.Ε.Δ.) μπορεί να λειτουργεί Περιφερειακό Γραφείο Ασύλου ή Αυτοτελές Κλιμάκιο ή Κινητό Κλιμάκιο της Υπηρεσίας Ασύλου.»
2. Στην παρ. 9 του άρθρου 17 του ν. 4375/2016, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο δεύτερο εδάφιο οι λέξεις «το Τμήμα Τεχνικής Υποστήριξης της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου», β) προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 9 διαμορφώνεται ως εξής:
«9. Με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου δύναται να χρησιμοποιείται κάθε κατάλληλη εγκατάσταση για τη διεξαγωγή ενεργειών υποδοχής και ταυτοποίησης ή παροχής προσωρινής φιλοξενίας, να δημιουργούνται προσωρινές εγκαταστάσεις ή να μισθώνονται κατάλληλα ιδιωτικά ακίνητα, αν οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις των Περιφερειακών Υπηρεσιών της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης δεν επαρκούν για το σκοπό αυτόν. Η καταλληλότητα των ανωτέρω χώρων βεβαιώνεται από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου βάσει της τουριστικής ή πολεοδομικής νομοθεσίας, η οποία δύναται να ενεργεί και σε συνεργασία με αντίστοιχη δημόσια υπηρεσία τοπικής αρμοδιότητας. Σε περίπτωση σημαντικής μεταναστευτικής κατάστασης ή μεταναστευτικής πίεσης κατά την έννοια του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Μαΐου 2024 για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1147 και (ΕΕ) 2021/1060 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 604/2013, οι μισθώσεις των ανωτέρω χώρων, οι επισκευές και οι παρεμβάσεις επί αυτών, καθώς και η υλικοτεχνική τους ενίσχυση διενεργούνται από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση σύμφωνα με τα άρθρα 32 και 32Α του ν. 4412/2016 (Α' 147). Με κοινή απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού δύναται να ανατίθεται η δημιουργία, μίσθωση, υποστήριξη, στελέχωση, διαχείριση, εποπτεία ή παρακολούθηση των εγκαταστάσεων ή των μισθωμένων ακινήτων, σε άλλους φορείς του Δημοσίου ή Διεθνείς Οργανισμούς ή Φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών.
Η διάταξη της παρούσας παραγράφου εφαρμόζεται αναλόγως από την 1.9.2018 και στις περιπτώσεις που αρμόδια για την παροχή υπηρεσιών φιλοξενίας καθίσταται η Διεύθυνση Προστασίας Αιτούντων Άσυλο του άρθρου 23 του π.δ. 122/2017 και, στην περίπτωση αυτή, η καταλληλότητα των προς χρήση ακινήτων βεβαιώνεται, βάσει της τουριστικής ή πολεοδομικής νομοθεσίας.»
Άρθρο 64
Παροχή αντισταθμίσεων σε Περιφέρειες και Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης - Προσθήκη παρ. 5 στο άρθρο 195 του ν. 4662/2020
Στο άρθρο 195 του ν. 4662/2020 (Α' 27), περί καταβολής δημοτικών τελών στους Δήμους όπου λειτουργούν μονάδες φιλοξενίας μεταναστών, προστίθεται παρ. 5 ως εξής:
«5. Ειδικά, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες Περιφέρειες και Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης παραχωρούν στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου ακίνητα ή γεωτεμάχια ιδιοκτησίας τους για τη λειτουργία Περιφερειακών Υπηρεσιών της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, δύναται, με την απόφαση της παρ. 3, κατ' ανάλογη εφαρμογή της παρ. 4, να προβλέπονται χρηματοδότηση για την κάλυψη έκτακτων αναγκών και αποζημίωση για ζημίες που τυχόν προκλήθηκαν στην περίπτωση των Περιφερειών ή αποζημίωση για τη χρήση των ακινήτων ή γεωτεμαχίων και για τις ζημίες που προκαλούνται σε αυτά στην περίπτωση των Αναπτυξιακών Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εφόσον τα ανωτέρω στοιχεία διαπιστώνονται στην εισήγηση της παρ. 3 που εκδίδεται από τον Γενικό Γραμματέα Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο.»
Άρθρο 65
Αμοιβή της ιατρικής επίσκεψης για τους συμβεβλημένους με τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας ιατρούς ειδικότητας - Τροποποίηση παρ. 7 άρθρου 46 ν. 4075/2012
1. Στην παρ. 7 του άρθρου 46 του ν. 4075/2012 (Α' 89), περί θεμάτων προσωπικού, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται, β) στο τρίτο εδάφιο οι λέξεις «δέκα (10)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δεκατρία (13)» και η παρ. 7 διαμορφώνεται ως εξής:
«7. Συμβάσεις οι οποίες έχουν συναφθεί μεταξύ του Οίκου Ναύτου και ιατρών και οδοντιάτρων κατά πράξη και περίπτωση λύονται αζημίως, με τη δημοσίευση του παρόντος. Οι ιατροί της παρ. 6 δύνανται να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., για χρονικό διάστημα έως δύο (2) έτη, σύμφωνα με την κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υγείας του άρθρου 30 του ν. 3918/2011 (Α'31), περί Ενιαίου Κανονισμού Παροχών Υγείας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., εφόσον υποβάλουν, εντός προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από την έναρξη ισχύος της παρούσας, υπεύθυνη δήλωση στον Οργανισμό ότι επιθυμούν τη συνέχιση της συνεργασίας τους με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Η αμοιβή τους ορίζεται σε δεκατρία (13) ευρώ ανά επίσκεψη και μέχρι διακόσιες (200) επισκέψεις μηνιαία. Για την αποζημίωση αυτή δεν επιβαρύνεται ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. με εισφορές υπέρ ΤΣΑΥ.»
2. H παρ. 1 ισχύει από 1.1.2026.
Άρθρο 66
Συνέχιση της λειτουργίας του «Ειδικού Κέντρου Ενδονοσοκομειακής Νοσηλείας Ατόμων Εξαρτημένων από το Οινόπνευμα»
1. Το «Ειδικό Κέντρο Ενδονοσοκομειακής Νοσηλείας Ατόμων Εξαρτημένων από το Οινόπνευμα», το οποίο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του έργου του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Τ.Α.Α.) με τίτλο «Δράσεις πρόληψης και καταπολέμησης των πάσης φύσεως εξαρτήσεων στο γενικό πληθυσμό» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5165735), της Δράσης «Μεταρρύθμιση στους τομείς της ψυχικής υγείας και των εθισμών» (ID 16820), εντός της Α Ε Ψυχιατρικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.) που είναι εγκατεστημένη στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο, συνεχίζει να λειτουργεί και μετά τη λήξη της συγχρηματοδοτούμενης περιόδου. Μετά τη λήξη της συγχρηματοδότησης, οι δαπάνες λειτουργίας του «Ειδικού Κέντρου Ενδονοσοκομειακής Νοσηλείας Ατόμων Εξαρτημένων από το Οινόπνευμα», συμπεριλαμβανομένων των δαπανών μισθοδοσίας του απασχολούμενου σε αυτό προσωπικού, καλύπτονται από πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Υγείας. Το Υπουργείο Υγείας επιχορηγεί απευθείας τον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας του Ε.Κ.Π.Α. για τον προαναφερόμενο σκοπό.
2. Οι συμβάσεις του απασχολούμενου στο «Ειδικό Κέντρο Ενδονοσοκομειακής Νοσηλείας Ατόμων Εξαρτημένων από το Οινόπνευμα» προσωπικού παρατείνονται από τη λήξη τους έως την 31η Δεκεμβρίου 2026. Η παράταση των συμβάσεων του πρώτου εδαφίου δεν μεταβάλλει τον χαρακτήρα της σχέσης εργασίας, βάσει της οποίας προσλήφθηκαν οι απασχολούμενοι στις θέσεις αυτές.
Άρθρο 67
Αφορολόγητο και ακατάσχετο δικαιούχων δημόσιων υπαλλήλων και λειτουργών, που υπηρετούν σε περιοχές με ιδιαίτερες λειτουργικές, κοινωνικές, νησιωτικές, ορεινές ή λοιπές ειδικές συνθήκες για τα ποσά που προέρχονται από χρηματικές δωρεές - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 108 και παρ. 1 άρθρου 268 ν. 5259/2025
1. Στην παρ. 2 του άρθρου 108 του ν. 5259/2025 (Α'228), περί δωρεών χρηματικών ποσών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο τέλος του τρίτου εδαφίου προστίθενται οι λέξεις: «, και δεν υπάγεται στο ανώτατο όριο αποδοχών των δικαιούχων της παρ. 1 του άρθρου 28 του ν. 4354/2015 (Α'176)», β) προστίθεται τέταρτο εδάφιο, και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Επιτρέπεται η δωρεά χρηματικού ποσού προς το Δημόσιο ή προς εποπτευόμενο από αυτό Ν.Π.Δ.Δ., με σκοπό την οικονομική ενίσχυση δημόσιων υπαλλήλων και λειτουργών, που υπηρετούν σε περιοχές με ιδιαίτερες λειτουργικές, κοινωνικές, νησιωτικές, ορεινές ή λοιπές ειδικές συνθήκες. Η δωρεά μπορεί να συνδέεται με δράσεις που έχει προγραμματίσει το Δημόσιο ή το εποπτευόμενο από αυτό Ν.Π.Δ.Δ. ή δράσεις που έχουν προταθεί από τον δωρητή και υιοθετηθεί από τον δωρεοδόχο. Το χρηματικό ποσό που καταβάλλεται ως επιμίσθιο στους δικαιούχους του πρώτου εδαφίου έχει συμπληρωματικό χαρακτήρα, δεν ενσωματώνεται στις τακτικές αποδοχές των δικαιούχων και καταβάλλεται μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών, και δεν υπάγεται στο ανώτατο όριο αποδοχών των δικαιούχων της παρ. 1 του άρθρου 28 του ν. 4354/2015 (Α'176).
Τα ποσά που καταβάλλονται σύμφωνα με την παρούσα, απαλλάσσονται από κάθε φόρο τέλος, δικαίωμα, φόρο δωρεάς και ψηφιακό τέλος συναλλαγής, καθώς και κάθε κράτηση ή εισφορά υπέρ του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) ή οποιουδήποτε τρίτου και δεν επιδέχονται κατάσχεση.»
2. Στην περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 268 του ν. 5259/2025, περί έναρξης ισχύος, οι λέξεις «τα άρθρα 110 έως 112 και 130, η ισχύς των οποίων αρχίζει από την 1η.1.2026» αντικαθίστανται από τις λέξεις «η παρ. 2 του άρθρου 108, οι παρ. 5, 7, 8 και 10 του άρθρου 109, καθώς και τα άρθρα 110 έως 112 και 130, η ισχύς των οποίων αρχίζει από την 1η.1.2026», και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Η ισχύς της Ενότητας Ι αρχίζει από την έκδοση αμφότερων των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7, με εξαίρεση: α) την παρ. 1 του άρθρου 125, η ισχύς της οποίας αρχίζει από τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, και β) η παρ. 2 του άρθρου 108, οι παρ. 5, 7, 8 και 10 του άρθρου 109, καθώς και τα άρθρα 110 έως 112 και 130, η ισχύς των οποίων αρχίζει από την 1η.1.2026.»
Άρθρο 68
Παράταση θητείας Προέδρου του Συμβουλίου Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων - Μεταβατική διάταξη
Κατ' εξαίρεση της περ. γ' της παρ. 4 του άρθρου 16 του ν. 4186/2013 (Α'193), η θητεία του Προέδρου του Συμβουλίου του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων, παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ'
ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 69
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις του.
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου του Κράτους.
Αθήνα, 6 Φεβρουαρίου 2026